ALİ SEFÜNÇ YAZILARI

Asimetrik Seçenekler

2012-01-23T03:48:00.000-08:00

Yağlı güreş yerine,
twitter kapışması…
Sulu yemek yerine,
depresyon hapı dürüm…
Sakin kasaba yerine,
çılgın metropol...
Üçüncü tekil şahıs yerine,
birinci çoğul uyuzluk…
Kertikli gerçeklik yerine,
sapsanal âlem…
Keçiboynuzu yerine,
nöbetşekeri…
İnişli çıkışlı mutluluk yerine,
derin hukuk kederi…
Uçuk hayal yerine,
Tv’de son dakika haberi…
İsot yerine,
sodyum benzoatlı acı sos…
Uykusunda yürüyen yerine,
ayakta uyuyan…
Vicdan yerine,
boş cüzdan…
Meçhul asker yerine,
isimsiz ihbarcı…
Manda kaymağı yerine,
kremşanti…
Sorgulayan öğrenci yerine,
militan dekan…
Protesto mitingi yerine,
kız meselesi kavgası…
Yerli uçak yerine,
havada uçuşan hakaret…
İnsan hakkı yerine,
mübarek idareci haklılığı…
Vatansal kutlama yerine,
arabesk Disney gösterisi…
Anjin yerine,
Hürmüz Boğazı ağrısı…
Cazcı Kardeşler yerine,
Ciciş Kardeşler…

Ali Sefünç

Nafile Küskünlük Diyaloğu

2012-01-12T01:19:00.000-08:00

“Neden susuyorsun?”
“Küstüm.”
“Kim küstürdü seni?”
“Sen bilirsin kimin küstürdüğünü.”
“Nerden bileyim?”
“Bilirsin bilirsin, hele bir düşün.”
“Seni küstüren, yakın birisi mi?”
“Evet, çok yakın.”
“Ne kadar çok yakın?”
“Şimdi yanı başımda duruyor.”
“Yani beni mi kastediyorsun?”
“Bravo, nihayet anlayabildin.”
“Gerçekten mi?”
“Evet, beni çok küstürdün.”
“Küsme nedenini öğrenebilir miyim?”
“Sen bilirsin neden küstüğümü.”
“Anlatmazsan, nerden bileyim?”
“Bilirsin bilirsin, hele bir düşün.”
“Yanlış bir şey mi yaptım? Yanlış bir şey mi söyledim?”
“Evet, aynen öyle, her ikisini birden yaptın.”
“Ne yaptım?”
“Aslında her zaman yaptığın bir şeyi yaptın.”
“Her zaman mı?”
“Her zaman…”
“Niye daha önceleri değil de şimdi küstün?”
“O zamanlar üzerime alınmıyordum, şimdi alınıyorum.”
“Tam olarak mesele nedir?”
“Söyleyemem.”
“Neden?”
“Savunmaya geçersin diye.”
“Savunulacak bir yanım yok mu yani?”
“Belki vardır.”
“Kendimi savunmak hakkım değil mi?”
“Hakkındır herhalde.”
“Öyleyse anlat derdini, konuşalım, tartışalım, doğruyu bulalım…”
“Tartışmak istemiyorum.”
“Niye?”
“Çekiniyorum.”
“Neden çekiniyorsun?”
“Haklı çıkmandan…”
“Haklı çıkarsam ne olur?”
“Ben haksız duruma düşmüş olurum.”
“Belki aramızda bir yanlış anlaşılma vardır. Belki ikimiz de haksız değilizdir.”
“Pes doğrusu, şimdi de beni yanlış anlamakla mı suçluyorsun? Ne kadar küstürücü bir insansın sen.”
“Her insan yanlış anlayabilir. Öyle değil mi?”
“Ben asla yanlış anlamam…”
“Nasıl çözeceğiz bu sorunu?”
“Benim yapacağım bir şey yok, sorumluluk sana düşüyor?”
“Nasıl bir sorumluluk?”
“Kendini düzeltme sorumluluğu tabii ki…”
“Haydaaa… Niçin böyle, neden yalnızca ben?”
“Çünkü tek suçlu olan sensin. Çok suçlusun, hem de çoook. Yerinde olmak istemezdim valla…”

Ali Sefünç

Noel Baba'nın İçli İç Konuşması

2011-12-28T03:06:00.000-08:00

Şanslıyım çünkü dünyada gençleştirme yapılmayan tek mevkii benimki… Bana Noel Baba yerine Noel Dede deseler, daha mı isabetli olurdu? Gerçi ileri yaşta baba olan ünlülere de dede muamelesi yapılmıyor. Her neyse, fazla kurcalamayayım, magazin basınının bir bildiği vardır mutlaka…
Mevsimlik işçiler gibi kısa dönem çalışıyorum ancak angaryalarım her geçen yıl artıyor. Mevsim de hep kışa denk geliyor. Noel yorgunluğu bambaşka bir şey… Yeryüzündeki değişim baş döndürücü. Sorunum dünyayla değil, insanlarla aslında. İnsanlar bozulmasa, dünya da bozulmazdı.
Şehirler tatminsiz insanlarla doluyor, şehir planları giderek karmaşıklaşıyor. Bazı ülkelerde adresleri navigatörle bulmak bile çok zor artık… Politik eğilimlere göre verilen sokak, bulvar ve park isimleri sürekli değiştiriliyor.
Bacasız evlere, bacasız fabrikalar da eklendi. Bacasızlığın getirdiği sıkıntıları bir ben, bir de yuvasız leylekler bilir. Leyleğin birine sormuşlar, “Neden tek ayağının üzerinde duruyorsun” diye, o da alaycı bir gülümsemeyle cevap vermiş, “O ayağımı da kaldırıp düşeyim mi yani” diye. Şu sıralar dünyaya, bu filozof leyleğin mantığı ele geçirmiş kesinlikle.
Çocukları için benden hediye bekleyenler, kredi aldıkları bankaları Noel Baba gibi görüyor mudur acaba? Sanal ticarete alışamadığım için alışverişleri hâlâ kendim yapıyorum. Hediyelerin bazıları ağır geliyor. Bel fıtığım azdıkça, kas gevşetici alıyorum. O da mideme dokunuyor.
Zamane çocuklarını mutlu etmek, geçmişle kıyaslanamayacak kadar güç çünkü büyümüş de küçülmüşlerin sayısında büyük patlama var. Marka tutkunluğu kundağa kadar inmiş. Ve ilaveten sınırsız teknoloji çılgınlığı… Dağıttığım her bir hediyenin ortalama mutluluk süresi eskiden 3-5 seneyken, şimdiler de birkaç günü bile geçemiyor.
Yılbaşı görevlerim giderek çeşitleniyor. Pazar tezgahlarında çığırtkanlık yapmak, piyango bileti satmak, tacizci ve kapkaççı avına çıkmış polisleri kamufle etmek gibi işlere bulaştırılıyorum. İmaj kaybı, işte böyle bir şey…
Dünyada rekabet sınır tanımıyor. Yakında piyasaya “Helal Noel Baba” sürerler diye korkuyorum. Onun kıyafetinin biçimi ve rengi farklı olur herhalde. Bu konuyu, şöhretimi kıskanmayan bir müftü açıklığa kavuşturabilir en iyi.
Müslüman mahallesinde Noel Babalık, salyangoz satıcılığına benziyor. İslam dünyasında bana gösterilen tepki, postmodern Haçlı seferine katılan Müslümanlara gösterilmiyor. Kafam acayip karışık, Amerika da şeriatçıymış meğerse. Bunu nerden mi çıkardım? Çünkü Amerika’nın bahar getirdiği bütün ülkelerde şeriat hükümetleri kuruluyor yahu.
Misyonumu ifade etmekte bocalıyorum. Bana destek veren kavramların zayıflamasına içleniyorum. Mutluluk verme açısından “Sosyal Devlet” anlayışı da bir nevi Noel Baba işlevi görüyordu geçmişte ancak onu çoktan öldürdüler. Mezarının yeri bile belli değil üstelik.
Ölümsüz bir efsane olduğum için ben yaşıyorum fakat ne gariptir ki mezarımın yeri yurdu kimilerince besbelli. Türkiye’nin Demre kasabası diyorlar… Gerçi hakkımda rivayet boldur, hangi birine inanayım? Romatizma ağrılarım şu sıralar arttı. Efsaneleri kabul eden bir huzurevi var mıdır? Yalnızlıktan kurtulur, birkaç arkadaş edinirim hiç değilse.
Mutluluk dağıtmak yalnız başına yapılabilecek bir iş değil. Kadrolaşmayı düşündüm ancak ileri demokrasilerde örgütlü suçlardan tutuklanmamak için hemen vazgeçtim. Neyse ki şu sıralar en büyük desteği Barselona Futbol Kulübü’nden görüyorum. Verdiği mutluluğa bakılırsa, benden daha mı mükemmel? Kim bilir, belki de…
Barselonalı futbolcuların hepsi bir tuhaf, attıkları sekizinci gole de ilk golmüş gibi seviniyorlar… Şikeye bulaşmadan, antrenörlerine krampon atmadan, birbirlerine posta koymadan, tek bir santrafora bel bağlamadan bol gollü galibiyetler almaları, mucizelerin adamı olarak beni bile kıskandırıyor. Bunalınca Barselona maçlarını izlemeliyim sanki…
Her yerde Noel Baba adıyla anılmam aslında. Benimle özdeşleşen ziyafet yiyeceği de her ülkede hindi değildir. Kızılderililerin verdiği hindiyle açlıktan kurtulan Amerikalı ilk göçmenlerin eseridir bu hindicilik akımı. Eskiden kimi ülkelerde kaz pişirilirmiş. Noel alışkanlıkları da küresel standartlaştırmadan payını aldı.
Kümesteki kazın bazı kültürlerde farklı anlam taşıdığını biliyorum. Vergi ödeyenler kümesteki kaza benzetiliyormuş mesela. Tüyleri yolunuyormuş ancak kesilmiyorlarmış. Kuş sütünün yerini yakında kaz sütü alır mı acaba?
Dünya lider kadrolarındaki kalite, her geçen yıl düşüyor. Halkına mutsuzluk veren liderlerin benden daha popüler olması ağırıma gidiyor, mutsuzlaşıyorum. Mutsuzken mutluluk dağıtmak zevksiz bir iş…
Uyumsuzluk, en önemli açmazım. “Zaman sana uymuyorsa, sen zamana uyacaksın” diyenler haklı galiba. Demodeliğimin farkındayım. Kırmızı dona verilen önem, bana verilen önemi geçti mi? Galiba Öyle...
Beklentiler yükseldikçe yükseliyor. Hediyeleri artık kargoyla mı dağıtsam? Karşı taraf ödemeli tabii ki… Kargo parasını ödemezlerse battığımın resmidir. Az hizmetle çok itibar sağlamanın yollarını bulmalıyım. En iyisi, bir başka düşünce boyutuna geçmek… Şark dünyasını etkileyen sloganlardan yararlanabilirim. Evet, şunları bir kenara yazayım da unutmayayım:
Her şeyi de Noel Baba’dan beklememek lazım…
Manevi değerimiz Noel Baba’yı yıpratmayalım lütfen…
Bir suçu varsa, tabii ki Noel Baba hakkında da adli tahkikat yapılmalıdır…
Ho-ho-ho-ho-ho…

Ali Sefünç

Nafile Özür Diyaloğu

2011-12-15T05:25:00.000-08:00

“Özür dilememiz lazım.”
“Dileyelim mi?”
“Elbette…”
“Dileyelim ama…”
“Ama ne?”
“Gerekiyorsa dileyelim.”
“Gerekmiyor mu yani?”
“Önce sen söyle.”
“Neyi?”
“Gerekip gerekmediğini…”
“Bence gerekiyor.”
“Sen özür dileyebilirsin o zaman.”
“Peki, ya sen?”
“Dilemeyeceğim.”
“Neden?”
“Çünkü gerekmiyor.”
“Hani kabahatimiz ortaktı.”
“Yanılmışım, kabahat ortaklığı diye bir şey yokmuş.”
“Ne ortaklığı varmış?”
“Kazançsız şeylerin ortaklığı olmazmış.”
“Öyleyse, ikimiz de özür dilemeyelim.”
“O da yanlış kaçar şimdi, ‘özür’ kelimesi bir kere ağzımızdan çıkmış bulundu.”
“Ne yapmalıyız?”
“Kabahati fazla olanımız özür dilesin.”
“O kim?”
“Kendini en fazla suçlu hissedenimiz…”
“Yani kim?”
“Tabii ki sen…”
“Komiksin, lütfen saçmalama!”
“Peki, ciddi bir öneride bulunayım.”
“Nedir o?”
“Özür şaşırtması yapalım.”
“O nasıl bir şey?”
“Geçmişe gidelim… Geçmiş meseleler için özür kampanyası açalım.”
“Ne kadar geçmişe?”
“Uzak geçmişe… Yaklaşık 70-80 yıl…”
“Biz o zamanlar hayatta değildik ki?”
“Püf noktası da bu işte, o dönemin insanları özür dilesin.”
“Şimdi de onlar hayatta değiller.”
“Bu da bizim sorunumuz değil.”
“Ama biz şimdi hem kusurluyuz hem de hayattayız.”
“Bunun bir önemi yok.”
“Niye?”
“Çünkü özür, antika eşya gibidir, yıllanmışsa değer taşır.”
“Ağzından çıkana inanıyor musun?”
“İnanmak istediğimde, her şeye inanırım.”
“Hay Allah, ne yapacağız şimdi? Özür dilemeyeceğimiz için özür dileyelim hiç olmazsa.”
“Kabul, ama şimdi değil.”
“Ne zaman?”
“Hele bir 50-60 yıl geçsin, bakarız.”
“İneceğimiz durağa çok var mı?”
“Var…”
“Ben biraz kestireyim o zaman…”
“Camdan yana yaslan, geçen sefer üzerime yıkılmıştın!”

Ali Sefünç

Nafile Kanaat Diyaloğu

2011-12-05T03:54:00.000-08:00

“Keyfin nasıl?”
“Kanaatimden hallice…”
“Genellikle nerde yer içersin?”
“Kanaat Lokantası’nda…”
“İnsanları nasıl anlarsın?”
“Kanaat getirdiğim gibi…”
“Nasıl geçinirsin?”
“Kıt kanaat…”
“En çok hangi yemeği seversin?”
“Kanat ızgara…”
“Beynin stop edince ne yaparsın?”
“Düz kanaat…”
“O nasıl bir şey?”
“Düz kontak gibi…”
“En çok nereye gitmek istersin?”
“Kanaatimin götürdüğü yere…”
“Hangi notu seversin?”
“Kanaat notunu…”
“En çok kime inanırsın?”
“Kanaat önderime…”
“En sık hangi kelimeyi kullanırsın?”
“Kanaatimce…”
“Benden ne öğrenmek istersin?”
“Kanaatini…”
“Hangi konuda?”
“Rahatsızlığım hakkında…”
“Şikâyetin nedir?
“Korkuyorum…”
“Neden korkuyorsun?”
“Kanaatimi kaybetmekten…”

Ali Sefünç

Yağmurda Yine

2011-10-12T07:14:00.000-07:00

Durabilseydi veya yavaşlayabilseydi eğer,
içi boş karanlık bir dükkanın önünde,
aynaya özenmiş vitrin camına iliştirirdi gözlerini,
ıslak kıvrık saçlarını düzeltirdi parmak uçlarıyla,
kafasını bir o yana, bir bu yana oynatarak…
Mesela…
Gömleğinin asi yakasını hizaya sokardı,
bir yabancının gözüyle seyreylerdi bulanık suretini,
belki hoş bir hüküm verirdi hakkında,
onu özleyecek birilerini düşürürdü yadına,
can sıcaklığı arayan bir kediyi fark edene dek…
Mesela...
Hayal kurmuştu kurmasına ama yapamamıştı,
yine çok acelesi vardı...
Yine...
Yağmur kesilmişti,
çiskin kaldırımlarda koşarcasına ilerliyordu,
duramazdı, acelesi vardı yine...
Yine...
Durulmayınca da, geri dönülemezdi ki...
Bir başka yağmura erteledi,
ardı loş bir camda hayat bulacak arzularını,
bellisiz bir zaman tümseğine veya çukuruna,
çok acelesi vardı yine…
Yine…
Durgun zaman içinde, süreksiz bir hareketten ibaretti…
Ama o sonsuzluğunu ilan etmişçesine kaygısızdı,
bu kaçıncı ilan edişti, bilemedi...
Koşarak uzaklaştı, terk edilmeye alıştırdığı kendinden,
çok acelesi vardı yine...
Yine...

Ali Sefünç

Dijital Bayram

2011-08-26T06:12:00.000-07:00

Yola çıkış saati…
Gidilecek mesafe…
100 kilometrede yakılacak yakıt miktarı…
Bayram SMS’i ile avutulacakların sayısı…
Bayram ertesi kredi kartı borcu…
Tam pansiyon otel fiyatı…
Titrek borsa endeksi…
Ereksiyon evresinde döviz kuru…
Cari açık kuranderi…
Libya’nın bayramlık bomba istihkakı…
Öpülen Arap sayısı…
Amerika’nın borçlanma tavanı…
Avrupa’nın hastalık derecesi…
Şike taifesi ve tarifesi…
Siyasetçiden maskeli bayram kutlaması…
Okunmadan silinecek mail sayısı…
Altının onsu…
Görgüsüzün marifet dozu…
Topyekûn telekulak ayarı…
Hız sınırı…
Radar kontrolü…
Otele giriş saati…
Havuz suyunun sertlik derecesi…
Açık büfeden taşınacak tabak sayısı…
Midenin hacmi…
Tansiyonun isyanı…
Kan ve güneş yağı faktörleri…
Yaygın animasyon…
Sayılı günün çabuk geçişi…
Otelden ayrılış saati…
Bilindik yol çilesi…
Dijital bayramın sonu…
Her şey normalmiş gibi yaşamanın başı…

Nafile Adres Diyaloğu

2011-07-21T00:36:00.000-07:00

“Pardon, bir şey sorabilir miyim?”
“Sor…”
“Şu adresi biliyor musun?”
“Biliyorum…”
“Tarif eder misin?”
“Ederim tabii…”
“Umarım yakındadır…”
“Bir bakayım… Hımm… Çok ters bir yere gelmişsin be abi…”
“Yapma ya…”
“Kim soktu seni bu yanlış yola?”
“Ben…”
“Şimdi buradan şey otobüsüne bineceksin önce…”
“Farkındaysan arabamın içindeyim… Onunla gitmek istiyorum…”
“O zaman biraz zor…”
“Neden?”
“Yani oraya insan kendi arabasıyla nasıl gider, hiç bilemiyorum… Tam araba alacaktım, kredi çıkmadı da…”
“Bir başkasına sorayım en iyisi, Teşekkür ederim…”
“Yok yok… Yine de tarif edebilirim... Bak şimdi buradan dümdüz gidiyorsun…”
“Ne tarafa dümdüz? Bu kavşağa bağlı yedi yol görüyorum…”
“Buranın adı Yedi Yol’dur zaten… Böylesi az bulunur… Yedi yıldızlı otel gibi yani…”
“Başındaki levhada ‘Kaymakamlık’ yazan caddeye mi girmeliyim?”
“Hayır, caminin o tarafa doğru gideceksin…”
“Etrafta cami göremiyorum ama…”
“Şu gökdelenin arkasında kaldı…”
“Niye apaçık görünen binaya göre değil de, minaresinin gölgesi bile görünmeyen camiye göre tarif ediyorsun?”
“O bina mı? İnşaatı daha yeni bitti… Hem varlığına alışamadık hem de ismini aklımızda tutamıyoruz… Çok alengirli…”
“Pek de biçimsizmiş, alışırsınız inşallah…”
“Minibüsçüler adını belleyip önünde yolcu indirdiği zaman alıştık demektir…”
“Anladım… Dümdüz ne kadar gideceğim…”
“Gideceksin, gideceksin, gideceksin… Ama unutma, dümdüz gideceksin!”
“Evet…”
“Sonra okulun oradan döneceksin?”
“Kaç kilometre dümdüz gideceğim?”
“On dakika… Yok, sanki yirmi dakika…”
“On mu, yirmi mi?”
“Hızına bağlı aslında…”
“Bir minibüsün arkasına takılırsam, ne kadar sürer?”
“Yarım saat…”
“Okulun adı neydi?”
“Neydi yahu? Hep unutuyorum…”
“Oradan sağa mı döneceğim, sola mı?”
“Aradığın adres sağda ama sen sola dön…”
“Niye?”
“Sağdan, tek yönlü geniş bir yola bağlanırsın… Ama ters tarafa doğru tek yönlü… Dönüp dolaşır tekrar buraya çıkarsın…”
“Okulun berisinden mi yoksa ilerisinden mi sapacağım?”
“Berisinden…”
“Sola saptıktan sonra ne yapayım?”
“Sonrası karışık…”
“Neden?”
“Çünkü oranın yolları eğri büğrüdür, dümdüz gidemezsin…”
“Yine mi bir tarafa döneceğim?”
“Mümkün değil, hiçbir tarafa dönemezsin… Küçük meydana kadar iki yanda da sapacak sokak bulamazsın çünkü… Belediye, istimlak parası ödemeyince, buralar öylece kaldı işte…”
“Eğri büğrü giderek nereye varacağım?”
“Karşına bir elektrik direği çıkacak…”
“Kaldırımlar elektrik direği dolu, hangisi?”
“Kaldırımdakileri değil, yolun ortasındakini söylüyorum… Bu bölgede o direğin bir eşi daha bulunmaz…”
“Gözümden kaçmaz herhalde…”
“Kaçmaz, üzerinde tel de bağlı değildir zaten…”
“İşe yaramıyorsa, neden yoldan kaldırmıyorlar?”
“Altında yatır varmış galiba… Kadınlar çaput bağlıyorlar…”
“Tamam, onu da anladım…”
“Yatırın hemen çaprazındaki girilmez levhalı dar yola gireceksin…”
“Ya karşıdan gelen bir araç olursa? Ya bana yol vermezse?”
“Verir abi… ‘Sen hayatında hiç ters yoldan gitmedin mi?’ diye diklenirsen, kimse itiraz etmez… Çünkü onlar da her gün aynısını yapıyorlar…”
“Sonra?”
“Sonrasını birine sorar, anlar, sana söylerim…”
“Sorar mısın? Yani benimle mi geleceksin?”
“Evet… Evet…”
“Çok teşekkür ederim, kalsın… Zahmet etme, ben yalnız başıma yolu bulurum…”
“Zahmet değil abi, benim ev o sokakta zaten…”
“Bunu neden en baştan söylemiyorsun? Hadi gidelim bari…”
“İlerdeki marketin önünde beş dakika duruverir misin be abicim?”
“Neden?”
“Eve erzak almıştım, poşetler orda duruyor… Sana da bir şeyler alayım mı? Su, şeker, sakız falan ister misin?”
“İstemem… Benim arabanın sesinde bir anormallik hissediyor musun?”
“Yoooo… Gayet normal, tıkır tıkır işliyor…”
“Kulağıma takır tukur gibi geliyor…”
“Yapma abi, tıkır tıkır…”
“Bak, şimdi de sustu… Bozuldu galiba…”
“Gördüm, kontağı kapattın yahu…”
“Hayır, kapatmadım… Akü bitti galiba…”
“Düz kontak yapalım…”
“Bak o olur işte…”
“Kim itecek arabayı?”
“Tabii ki sen…”
“Yapamam, bel fıtığım var…”
“Bu iş kalır o zaman…”
“Siz hep böylesinizdir zaten… Yaralı parmağa işemezsiniz…”
“Biz kimiz?”
“Adres soranlar tabii ki… Dostluğunuz, yolu öğrenene kadardır…”
“Dostlukla veya düşmanlıkla ne alakası var? Sadece arabam bozuldu…”
“Ben de inandım…”
“Aradığım yere gitmekten vazgeçtiğimi var sayalım… Sana taksi parası versem, bu işi tatlıya bağlayabilir miyiz?”
“Hayır, kabul etmem…”
“Niye?”
“Eve taksiyle geldiğimi gören komşular hakkımda yanlış düşünür… Zenginledim diye alacaklarını isterler…”
“Az uzakta inip eve yürüsen diyorum…”
“Olmaz, bel fıtığım var dedim ya…”
“Doktora gittin mi?”
“Gitmedim… Biraz iyileşeyim, bu işin pirine görüneceğim…”
“Kimmiş o?”
“Adını bilmiyorum…”
“Adını bilmediğin adama nasıl ulaşacaksın?”
“Telefonunu bulmak hiç zor değil…”
“Bilinmeyen numaralardan mı alacaksın?”
“E-5 karayoluna çıkmam lazım…”
“Buna bir anlam veremedim…”
“Sen hiç görmedin mi?”
“Neyi?”
“Karayollarında köprü altlarına, istinat duvarlarına yazılı ‘Bel fıtığı tedavi edilir’ ilanlarını… Altında da cep telefonu numarası vardır…”
“Şimdi hatırladım… Hani şu el yazısıyla, yağlı boyayla yazılan ilanlar değil mi?”
“Evet abi…”
“Ama yanılmıyorsam, o ilan Türkiye’nin her yanındaki karayollarında var… Hepsindeki aynı telefon numarası mıdır? Numaralar farklıysa, bütün numaralar aynı kişiye mi aittir?”
“Bilmem, bunu hiç düşünmedim… Ya sahte fıtıkçıya gidersem?”
“Allah korusun, sakat kalırsın valla…”
“Abi, sen çok seyahat eden birine benziyorsun…”
“Eh, öyle sayılır…”
“Şimdi ben sana cep numaramı versem, sen de bu ilanlarda gördüğün telefon numaralarını bana kısa mesajla bildirsen diyorum… Olur mu?”
“Bilmem ki…”
“Yap bir iyilik yahu, ödeşmiş oluruz… Ben sana adres tarif ettim ya…”
“Peki anlaştık… Hadi gel seni evine bırakayım, araba çalışacak galiba, öyle bir umut var içimde… Aaaa, çalıştı bile… Önce markete uğrayalım, senin poşetleri alalım…”
“Sana kıyamam be abi, yoluna devam et, okulun oraya gelince de adresi lokantaya sor… Garsonlar hemşerimdir… Ne olur, ne olmaz, belki karıştırmışımdır… Nasılsa ben adres tarif edecek, poşetleri taşıtacak başka birisini bulurum… Allah’a emanet ol… Bel fıtıkçısının telefon numaralarını kontrol etmeyi de aman ha unutma!”

Ali Sefünç

Gen Daralması

2011-05-24T05:47:00.000-07:00

Anlayamayan Adam, “Hangi genler bulunmuştur?” diye merak etti... Araştırdı… Genlerin en son bulunanı, Amerikalı araştırmacıların keşfi, “yalakalık” geniydi. … Arayan, aradığını buluyordu demek ki… Daha önce hangi genler bulunmuştu? Medyaya yansıyanların ilk akla gelenleri şunlardı:
Korku geni…
Depresyon geni…
İnanç geni…
Kahve tiryakiliği geni…
Şişmanlık geni…
Mafya geni…
Zamparalık geni…
Kokain bağımlılığı geni…
Salaklık geni…
Borçlanma geni…
Kellik geni…
Solaklık geni…
Bütün bu eğilimler genlere bağlıydı da, aksine eğilimler gensiz miydi? Veya bir gene bağlıydılar da, iplerini mi koparmışlardı? Adı fazla geçmeyen genleri düşündü... Onların ilk akla gelenleri şunlardı:
Vicdan geni…
İyilik geni…
Bilim geni…
Doğruculuk geni…
Üretim geni…
Bulunan genleri, onları araştıranların genetik yapısına bağlasa mıydı? Bulunamayan genlere uygun araştırmacı mı yetişmiyordu artık? Karar veremedi… Gen araştırmalarının kimler üzerinde yapıldığı da önemliydi sanki… Örneğin, korku geni araştırmaları fareler üzerinde yapılmıştı… Aslanlar üzerinde araştırılsaydı, belki farklı sonuç çıkardı… Araştırmacılar, araştırmacılığın genini araştırmışlar mıydı? Gen yapısı, tipe yansıyor muydu?
Her şey gen kaynaklıysa, neden birileri diğerlerini düzeltmeye çalışıyordu şu fani dünyada? Din ve devlet kuralları ile genler arasındaki ilişkiyi düşünmesi gerekenleri düşündü… Genleri zorlamanın bir gereği var mıydı? Genlerin hâkimiyeti bir kez kabul edilirse, suçlulara gen indirimi mi uygulanmalıydı? “Genim böyle, ne yapabilirim ki?” diyen birinin genine küfür etmek, manevi tazminat ödemeye yol açar mıydı? Sütü bozukla, geni bozuk arasındaki farkları ve benzerlikleri düşündü... İktidar ve muhalefet, yoksulluk ve zenginlik genlerinin bulunması yakın mıydı? Ya diğer genler? Örneğin şunlar:
Yasak geni…
Ayıp kaset geni…
Fesat geni…
Sahtekârlık geni…
Kopya geni…
Gen uyumu taşımayan çiftlerin durumuna çare bulunur muydu? Gen konusu kafasında genleştikçe, Anlayamayan Adam’ın içi daraldı… Başkalarının genleriyle uğraşmaktansa, kendi genlerine sahip çıkmaya karar kıldı… Rahatladı… Rahatlayınca, çok şaşırdı… Hiç araştırmadan rahatlama genini bulan ilk kişi o muydu? Belki aynı anda şaşkınlık genini de bulmuştu…

Ali Sefünç

Sivrisinek Saz Heyeti

2011-04-25T07:46:00.001-07:00

Referandum sonrası…
Seçim öncesi...
Hasıraltı...
Pilav üstü...
Banka içi...
Okka altı...
Radyasyonun yanı başı...
Allah katı…
Yaşam hakkı…
Kulak arkası...
Mutfak tüpü…
Maden ocağı…
Can pazarı…
Güvenlik anlayışı…
Toprak altı…
Üstünkörü…
İçgörü…
Dış kapının mandalı…
Kimi solcu…
Orta yolcu…
Gönül yarası...
Kavram karmaşası…
Tavukkarası...
Ortanın sağı…
Göbek bağı...
Liposakşın yağı…
Yasakçının hası…
İmitasyon darbe karşıtı…
Duble darbe yasası...
Derin bürokrasi…
İnce hesap…
Kapı kulu...

Dünyanın derdi…

Deprem dalgası…

Ertesi gün hapı…

Ayaklanma provası…

Arapsaçı…

Afrosu, meçi…

Orta Doğu meselesi…

Bubi tuzağı…

Öküz altında buzağı…

Bölünmüş yargı…

Birleştirilmiş dava…

Mangalın külü…

Sivrisinek saz heyeti…

Kadının adı…

Mor çatı…

Natürmort…

Özgür dünya…

Tutsak dünyalı…

Yalan rüzgârı…

Vahşi batı…

Şark bülbülü…

Ayaküstü…

Yalınayak…

Manşet gündemi…

Bam teli…

Zam seli…

Sabah şekeri…

Zıkkımın peki…

Saray dizisi...
Baş tacı…

Yorgan altı…

Bacak arası…
Devetabanı…

İhale zengini…

Ankara keçisi…

Kalburüstü…

Kim kime küstü?

Hırlaşma zemini…

Geçim derdi…

Dolaylı vergi…

Mesnetsiz yergi…

İleri demokrasi…

Sessiz gazeteci…

Küresel beklenti…

Cehennemin dibi…

Kelin merhemi…

Hissesiz Harikalar Kumpanyası senedi…

Dolap beygiri…

Yel değirmeni…

Don Kişot…

Don lastiği…

Kıyamet alametleri...

Şeytani zekâ…

Ölümcül teknoloji…

Yüksek hararet…

Mantar beyin…

Ful aksesuar…

Sıfır empati…

Nafile Ayaklanma Diyaloğu

2011-04-25T07:23:00.000-07:00

“Ayak fetişisti misin?”

“Hayır, ağzından yel alsın…”

“Ama gözlerini ayaklarımdan ayırmıyorsun…”

“Halk ayaklanmalarına odaklanabilmek için…”

“Odaklanabildin mi bari?”

“Hayır, senin ayaklar da işe yaramadı…”

“Başka ayakları da mı denedin?”

“Evet, denedim…”

“Pes doğrusu… Derdin ne kardeşim?”

“Şeyi merak ediyorum…”

“Neyi?”

“Ne olacak bu ayaklanan ulusların hali?”

“Küresel şirketlere sormak lazım…”

“Ne alaka?”

“Ulusların değil, şirketlerin dünyasında yaşıyoruz ya…”

“CEO tanıdığın var mı? Beni işe alırlar mı?”

“Birilerini işten atarlarsa, belki…”

“Ayaklanan insanlar çok kızgın be abi…”

“Kızarlar tabii, yıllardır ekonomik tecavüze uğruyorlar…”

“Onlar da mı dekolte giyiniyordu yoksa?”

“Hayır, hep kapalıydılar?”

“Tecavüz sebebi ne?”

“Kaynaklarına sahip çıkamayanlar, tecavüzcü takımının gözüne çıplak görünür genellikle…”

“O tip tecavüzcüler de iyi hal indiriminden yararlanır mı?”

“Sömürü tarihini incelersek, evet…”

“Ayaklanmada başarı kazanmanın sırrı nedir sence?”

“Önce meydanlara inecek toplam ayak sayısına bakmak lazım…”

“Bu nasıl hesaplanır?”

“Aç ve işsizlerin toplamını ikiyle çarparak…”

“Neden ikiyle çarpılmalı?”

“İnsanlar iki ayaklıdır ya…”

“Müthiş zekisin abi… Bundan böyle nüfus sayımı yerine ayak sayımı yapsınlar bence… Çıkan sayıyı sonra ikiye bölerler…”

“Valla sen de çok zekisin, maşallah…”
“Dünyada en çok ayaklı ülke hangisidir?”

“Çin’dir…”

“Ayaklanma yaşanırsa, Çin de domino taşına benzer mi?”

“Domino taşı hafif kalır, dünyaya çarpacak göktaşına benzetmek daha doğru…”

“Devrimler çağına girdik galiba…”

“Henüz hiçbir yerde devrim olduğu yok…”

“Mısır’daki ne peki?”

“Sadece devirme…”

“Devirmeyi de nerden çıkarıyorsun abi?”

“Çünkü devrilenin yerine ne konacağı bellisiz…”

“Fransız Devrimi gibi sanmıştım…”

“Şimdilik, Arap Devirmesi gibi…”

“Birden canım sıkıldı… Devrik Arap Liderleri Toplantısı’nın ilki nerde yapılır sence?”

“Çok mu önemli?”

“İkinci el lider piyasası kurulur mu? Akdeniz oyunları ertelenir mi?”“Bunları boş ver, ayaklanmalardan alınacak asıl derslere odaklan…”

“Başım ağrıyor… Dersimi başka zaman alabilir miyim?”

“Olmaz… Sohbet yarım kalır…”

“Üşümeye de başladım…”

“Ayağını yorganına göre uzatacaksın…”

“Acayip güzelmiş, ayakkabıyı nerden aldın abi?”

“Ayak oyunlarına gelmeyeceksin…”

“Ayakkabının bağı çözülmüş sanki…”

“Öz kaynaklarını ayak bağı gibi görmeyeceksin…”

“Kaç numara giyiyorsun? 41’se, ver bir deneyeyim…”

“Mısır’a pirince giderken, Libya’daki bulgurdan olmayacaksın…”

“Ekose çorabını da çok beğendim… Şimdi sen onu bana denetmezsin korkarım…”

“Denetmem… Hijyene önem veririm…”

“Oysa ayaklarımı daha bu sabah yıkamıştım…”

“Başa örülen çoraplar yerine, ayağa örülenleri tercih edeceksin…”

“Bunları aklımda tutmam çok zor… Keşke daha kısa anlatsaydın…”

“Tek bir sözü aklında tutabilir misin peki?”

“Tabii ki tutarım…”

“Akılsız başın derdini, ayaklar çeker…”

“Bunu bilmeyen mi var abi?”

“Anlayan var mı?”

“Kimin anladığını nasıl anlayacağım?”

“Gittiği yola bakacaksın…”

“İma yoluyla Navigasyon cihazı mı öneriyorsun yani? Yayalar için ucuz fiyatlısı çıkmış mıdır?”

“Karşımda neden kıvranıyorsun böyle?”

“Çok sıkıştım be abi, acilen ayakyoluna gitmem lazım… Hadi bana eyvallah…”

“Hadi sana yallah…”

Ali Sefünç

Ali Sefünç Yazıları

2011-03-23T06:50:00.001-07:00

Blogger Türkiye çapında kapatıldığından beri Ali Sefünç yazıları www.alisefunc.com sayfasında yer almaktadır.

Nafile Put Diyaloğu

2011-02-07T09:07:00.000-08:00

“O bir put…”
“Put değil, anıt…”
“Hayır, put…”
“Hani kanıt?”
“Put gibi duruyor…”
“Kılını kıpırdatmayan insanlar da put mudur?”
“Putlar, cansız olur…”
“Ölüler put mudur?”
“Putlar insan eliyle yapılır…”
“Evet, bu bir fark…”
“Bir de çok yüksektirler…”
“Gökdelenler put mudur?”
“Hâşâ…”
“Neden?”
“Mutlaka duası okunmuş, kurbanı kesilmiştir…”
“Bu yeter mi?”
“Artar bile…”
“O anıt da duayla ve kurban kesilerek açılsa?”
“Olmaz…”
“Neden?”
“Hedefe girdi bir kere…”
“Putperestsiz put olur mu?”
“Olmaz…”
“Anıta tapan birilerini göremiyorum…”
“Put olduğunu fark etseler, taparlardı…”
“Gökdelenperestler apaçık ortada ama…”
“Kimler?”
“Yani gökdelenlere tapanlar…”
“Gökdelenler, insanlar barınsın diye yapılıyor…”
“Modern zaman putu sayılmazlar mı?”
“Onlara ‘put’ deme, ekonomik kriz çıkar…”
“Birçoğu da çok kaba…”
“İçleri güzel ama…”
“Işığımı kesen dışları beni yakıyor…”
“Parayı bastıran alıyor, sana ne!”
“Doğru ya, paraya da tapılıyordu…”
“Büyüklerimiz her ikisine de karşı değil…”
“Büyüklere tapanlardan mısınız?”
“Yorum yok…”
“Sen hâlâ put iddianda ısrarlı mısın?”
“Varsayalım o bir anıt…”
“Hele şükür…”
“Ama fazla sevinme, yine de yıkacağız…”
“Madem o bir anıt, neden yıkmak istiyorsunuz?”
“Eğilmiyor, bükülmüyor, dönmüyor, konuşmadan muhalefet edebiliyor, bize tepeden bakıyor, düşündürüyor, sırt dönmeyi zorlaştırıyor, yıkılası çok şeyi simgeliyor… Yeter mi?”
“Artar bile…”

Nafile Gelecek Diyaloğu

2011-01-28T04:16:00.000-08:00

“Geleceğim ne olacak?”
“Hayat, gelecekten ibaret değildir…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Başkanlık sistemine geçeceğiz…”
"Geleceğim ne olacak?”
"Enflasyonu göstermeyen bir enflasyon sepeti bulacağız…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Çok ülkeli bir sisteme geçeceğiz…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Her üniversite mezunu iş bulacak diye bir şey yoktur…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Bitmeyen diziler gibi haftalık anayasalar yapacağız…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Akılsız vatandaşlığı teşvik edeceğiz…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Akıl tutulmasını çağrıştırdığı için ay ve güneş tutulmalarını yasaklayacağız…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Daha da küreselleşeceğiz, gözümüzden düşürmediğimiz sektör kalmayacak…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Boğaza 5’inci köprüyü, Silivri’ye 4’üncü cezaevini konduracağız…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Galaksinin en büyük adliye sarayını inşa ettireceğiz…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Aklı başında insanları çılgın projelerle çıldırtacağız...”
“Geleceğim ne olacak?”
"Baba evinde yaşadığın güzel günleri geleceğe say..."
“Geleceğim ne olacak?”
“Bizim çocukları örnek al…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Sen çok olmaya başladın ama artık. Bu gidişle coplanacaksın, gazlanacaksın…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Kesinlikle fişleneceksin…”
“Geleceğim ne olacak?”
“Geleceği maziye gömeceğiz. Geleceği kalmayanın, gelecek kaygısı da kalmaz..."

Torba Akıl

2010-12-08T01:15:00.000-08:00

Anlayamayan Adam’ın kafasını kurcalayan iki kavramdan biri “Çarşaf Liste”yse, diğeri “Torba Yasa”ydı. Çarşaf Liste meselesini anlamak kolaydı: İdare ve parti meclisi seçimlerinde bütün adayların isminin yer aldığı, en fazla oyu alanın seçimi kazandığı liste türüydü bu. Hayret, adıyla yarattığı çağrışımın aksine, adalet ve tutarlılık simgesiydi... Çarşafa dolanmayı da önlerdi mutlaka ama partiler genellikle nevresim takımı gibi listeleri tercih ediyordu.
Peki ya Torba Yasa? Hayatın her alanını Torba Yasalar sarmıştı. Kanunun torbalanmışı nasıl oluyordu? Sıklıkla bu yönteme başvuruluyorsa, diğer yöntemlerden daha mı şahaneydi? Örneğin, brokoli kadar bünyeye yararlı mıydı? Depresyonu önler miydi? Anlayamayan Adam, sorularına yanıt bulmaya çabalayacaktı.
Öncelikle torba adı verilen eşyanın toplumsal hayatımızdaki önemine odaklandı. İlk aklına gelen, tombala torbalarıydı. Bir zamanlar tombalacılar ellerinde kaçak sigara ve hatta kaçak viskilerle dolaşır, tombala taşlarını şıkırdatarak müşteri ararlardı… Torbanın sokak imajı sevimli değildi…
Irak coğrafyasında başa geçirilen torbaları hatırladı. Çuval adıyla anılıyorlardı ancak onlar da bir nevi torbaydı… Çuval, ambalaj malzemesi kategorisindeydi ancak adam döverken de kullanılırdı… Çuvala tıkılan adam zahmetsiz dövülürdü. Dayak atanların kimliği de saklı kalırdı böylece. “Bir çuval dayak” deyiminin kaynağını bulmuştu sanki.
“Ağzı torba değil ki, büzesin” sözünü bilmeyen yoktu… Demek ki en çok büzülmesi beğeniliyordu. Kıç tarafından torbalanan pantolonlar genellikle yakışıksız ve kalitesiz bulunurdu… Uyuşturucu satıcılarına “Torbacı” denirdi. Kısacası, torbayı iyi düşüncelerle bağdaştırmak güçtü. Bodrum’un turistik Torba beldesini, bir istisna olarak kenarda tuttu.
Artık sıra “Torba Yasa” kavramını ele almaya gelmişti. Karşılaştığı ilk bilgiler şaşırtıcıydı… Torba Yasa, birbiriyle ilgisi bulunmayan yasa maddelerinin hep bir arada oylanması yöntemine verilen addı… Elmaya “evet” diyen armudu da onaylıyordu. Roma Hukuku’nun bir parçasıydı… Siyasi rüşvete ve danışıklı aldatmacaya yol açtığı fark edilince de, yine aynı Romalılar tarafından milattan önce 98 yılında yasaklanmıştı. Yani bugünün Türkiye’sinde, tamı tamına 2.108 (iki bin yüz sekiz) yıl önce yasaklanan bir kanun yapma yöntemi kullanılmaktaydı. Bu durum parlamenter sistemimizi matlaştırmaz mıydı?
Roma Hukuku dersi fakültelerde terk edilirken, Roma hukukçularının bile utanıp yasakladığı bir yöntem hangi niyetle egemen kılınmak isteniyordu. Roma kurnazlığı, Şark kurnazlığından tatlı mıydı? Toptan evet veya hayır demenin neresi demokratikti? Bu hesaba göre geçen yaz oylanan referandum da torbaydı… Birileri çıkıp, “O referandumda bazı yasaları torbaya atmayı unutmuşuz, şimdi onları da kabul etmiş sayılıyorsunuz” dese, kim itiraz edebilir bu Torba Mazeret’e?
Geriye kalan can alıcı birkaç soru daha vardı: Torba Demokrasileri savunmak, Torba Yazarlara mı düşerdi? Torba Yasalarla yönetilenler, zamanla Torba Akıllı mı olurdu? Birbiriyle ilişkisiz konuları hep bir arada ele alıp, hiçbir konuyu kendi koşulları içinde değerlendirmeyenlerin sayısındaki artışa bakılırsa, sanki öyleydi...

Geviş Getirme İhtiyacı

2010-11-24T05:59:00.000-08:00

Bayram süresince midesine fazlaca kavurma ve hamur işi yüklemesi yapmıştı. Bunu dengelemek için kahvaltıda yeşillik yemeye karar verdi. Anlayamayan Adam, sevinç içindeydi... Çünkü trafiğe kurban gitmemiş, radara yakalanmamış, hiçbir uzvu kesilmemiş, gıda zehirlenmesi yaşamamış ve istediği yerlere 1–2 saatlik gecikmeyle de olsa varabilmişti.
Bayram nedeniyle akan ve pıhtılaşan kan miktarına bakılırsa, toplumun büyük bir kısmı, hacamat etmekten ve edilmekten keyif alıyordu. Bir tutam maydanozu çiğnerken dünya haberlerine şöyle bir göz attı. Japon Adalet Bakanı, muhalefeti hafife alan sözleri nedeniyle istifa etmişti. Yazık, çok hafif bir gafa kurban gitmişti … Oysa bazı coğrafyalarda; gaf yapmaya, çam devirmeye değil bakan, pire bile kurban edilmezdi.
Japonların, yanlışa katlanma eşikleri çok mu düşüktü? Yolsuzluğa karışmanın sonucunda da, harakiri yapardı bu milletin insanları. İntihar edecek derecede inançsızdılar galiba... Yolsuzluk yapıp intihar etmeyenin inancından söz edilebilir miydi peki? Onların politikacıları çekik gözlüyken, bizimkiler çok mu açıkgözlüydü?
Anlayamayan Adam, tükenmek bilmeyen sorulara takılıp kalmıştı. Japonlar kadar dirençsiz yöneticilere sahip olmadığımız için ne hissetmeliydik mesela? Bizimkiler Japon gibi davransa; yönetici bulamaz, başıboş mu kalırdık? Japonların koltuk uğruna pişkinlik yapamaması, sürekli çiğ balık yemelerine mi bağlıydı yoksa?
Portakal suyunu yudumlarken, Anlayamayan Adam’ın gözü bir başka dış kaynaklı habere takıldı. Emekli Fransız futbolcu Cantona’nın manifestosuna... Emeklilik yaşını 62’ye bağlayan deforma karşı çıkan Fransız işçilere Cantona şöyle yol gösteriyordu: “Aylarca, elinizde pankart, kilometrelerce yürüyüp sesinizi duyurmaya çalışmak artık geçmişte kaldı. Günümüzde krize sebep olan kimler? Bankalar değil mi? O zaman çok basit, devrim yapmak için bankaları hedef almak gerekir.”
Cantona, tüm protestoculara, bankalardan paralarını çekmeyi öneriyordu. Fransa’nın eski futbolcusu, bizim bir kısım eski devrimciden daha devrimciydi velhâsıl. Onun hedef tespiti doğruydu ancak önerilen yöntem Anlayamayan Adam’a herkesi kucaklayan cinsten gelmedi… Türkiye’de emek verip emeklilik bekleyenlerin bankada birikmiş parası yok gibiydi. Aksine, insanlar bıngıldaklarına kadar borçluydular… Peki, birikimsizlere uygun bir çözüm var mıydı? İstekleri kabul edilene değin borç almamaları veya tüketim kanallarını tıkamaları daha doğru olurdu sanki…
Taze kekik tutamını ağzına tıkıştırırken, günümüzün “100 Torpilli Türk” listesinde yer alan emekli bir Türk futbolcusunu düşündü. O güçlüden yanaydı… TRT çiftliğinde bu nedenle iş bulmuştu… Kuşkusuz, Cantona’yla oyun stilleri çok farklıydı… Biri yanlış düzeni protesto ederken, diğeri milyonlarca liralık yanlış kazanca şükrediyordu…
Anlayamayan Adam’ın tabağındaki tüm yeşillikler bitmişti. Geviş getirme ihtiyacı duydu ansızın. Yediklerini değil ama… Zorla yutturulan kalitesiz ve adaletsiz yaşamı...

Nafile Zombi Diyaloğu

2010-11-04T03:45:00.000-07:00

“Zonbileri gördüm… Şu ölürgezerler var ya, işte onları…”
“Ölürgezer mi?”
“Ölüler ama geziyorlar… Hani uyurgezerler gibi…”
“Zombi demek istiyorsun yani…”
“Amma cinssin be abi… Ha zombi, ha zonbi… Ne fark eder ki?”
“Hadi öyle olsun… ”
“Ortaköy’e balık tutmaya gitmiştim. Daha gün doğmamıştı, meğerse bunları o saatte reklam için sokağa salmışlar. Valla görünce önce çok korktum…”
“Sonra?”
“İçlerinden biri kendini tutamayıp pişmiş kelle gibi sırıtınca, numarayı çaktım tabii ki… Kendi haline gülen bir zonbi nerede görülmüştür ki?”
“Gülmese anlamayacak mıydın?”
“Anlardım elbet, acemiydiler zaten… Yabancı zonbi ayağına yatmış canlı Türk oldukları her hallerinden belliydi…”
“Mesela?”
“Mesela yürüyüşlerinden… Uygun adım atarak aksıyorlardı… Sonracığıma içlerinden biri yere tükürdü, çoğunun da kaşları çatıktı abi… İnsanlara, beynini alacakmış gibi değil de, dayak atacakmış gibi bakıyorlardı.”
“Hepsi bu kadar mı?”
“Konsantrasyonları da bozuktu galiba… Erkeklerin gözleri etrafta sarkacak karı-kız arar gibi fıldır fıldırdı…”
“Peki ya zombi kadınlar?”
“Onların gözleri, az sonra orgazm olacakmış gibi kapalıydı… Veya tecavüze uğrayacakmış gibi…”
“Tecavüz nerden çıktı?”
“Bir dizide seyrettim… Ah bir bilsen abicim, istenmeyen ne ilişkiler yaşanıyor o dizilerde…”
“Erkeklerin cüppelisi var mıydı?”
“Yoktu abi… Aslında o tiplere zonbilik dinen uymaz değil mi?”
“Belli olmaz, siyasi trend meselesi… Peki, senin zombilerin kılık kıyafetleri nasıldı?"
“Hepsi ketçaplı tişört ve pantolon giymişti…”
“Mayonez, hardal?”
“Onlar yoktu… Yeni sezonun kıyafetlerini giymeleri tuhaftı tabii ki… Abi, zonbiliğe erişebilmek için kaç yıllık ölü olmak lazımdır?”
“Bilmem ki… Herhalde en az 10-15 yıl kıdem gerekir…”
“Kendi soruna da cevap vermiş oldun, farkında mısın?”
“Hangi soruma?”
“Muhafazakâr zonbi görebilmek için en az 10 yıl daha beklemek lazım…”
“Haklısın…”
“Abi biz ne saçmalıyoruz yahu…”
“Konuyu sen açtın…”
“Ama sen de dallanıp budaklandırdın…”
“Nihayetinde hayal mahsulü yaratıklar…”
“İyi ki de zonbiler gerçek değilmiş be abi!”
“Gerçekliği korkutucu olurdu tabii ki…”
“Sahteleri korkutucu değil, bir arada bulununca insan alışıyor. Reklam çekimi bitince hepsiyle tanışıp samimi de oldum… Hayko Cepkin zonbisinden imza bile aldım.”
“Sorun ne o zaman?”
“Etleri abi… Yanımda duran bir adam ‘Bunların eti kokmuş mudur?’ diye sordu arkadaşına…”
“Ne olmuş sorduysa?”
“Daha sonra da, ‘Dün kaçak kıymanın kilosunu kaça almıştık?’ dedi…”
“Şaka niyetine sormuştur herhalde…”
“Hiç sanmam abi… Adam, seyyar köfteciymiş. Bakışları da zonbilerden daha korkutucuydu…”
“Gerçek bir zombiyle karşılaşmış olmayasın?”
“Sahi be abi… O gerçek bir zombiydi kesinlikle…”
“Ucuz kurtarmışsın, senin etine de göz dikebilirdi…”
“Onlarda duyarlılık var mıdır?”
“Sanmam…”
“Ön sevişmeden hoşlanırlar mı?”
“Ne arar…”
“Bayramlarda el öperler mi?”
“El ısırırlar bence…”
“Kurban bulamayınca ne yaparlar?”
“Birbirlerini yerler herhalde…”
“Gerçek zombi ne berbat bir şeymiş…”
“Artık zonbi yerine zombi dediğinin farkında mısın ?”
“Öyle mi diyorum? Aklım karıştığı içindir, şimdi düzeltirim…”
“Keyfin bilir…”
“Huzurum kaçtı…”
“Kaygılanma…”
“Neden? Bildiğin bir çözüm mü var?”
“Yok… Ama belki de gerçek zonbilere sandığımızdan çok daha fazla alışkınızdır…”
“Yakalandın abi… Bak, şimdi sen de zonbi dedin… Doğrusunun zonbi olduğundan en başından beri emindim zaten…”
"Benimde aklım karışmış olamaz mı?..."

Sarı Vatandaş

2010-10-20T04:56:00.000-07:00

Anlayamayan Adam, “Sarı Vatandaş”ı düşünüyordu. Sarılık hastalığı haberleri mi yol açmıştı buna? Mümkündü… Ama belki de asıl neden, “Sarı Sendika” kavramını hiç unutmamasıydı… Nasıl unutabilirdi ki?

“Sarı Sendika” geçmişte nam salmış bir kavramdı. O zamanlar göze çok batardı. O tip sendikaların işçilerine kazık atmak için kurulduğunu genç-yaşlı herkes bilirdi? Genellikle muhafazakâr işçilere hitap ederlerdi. Grev yaparak hak arama pratikleri hemen hemen hiç yoktu. İşverenin hatırını kıracaklarına, grev kırarlardı...

“Sarı Sendika” kavramı artık neden gündeme getirilmiyordu? Sendikaların büyük çoğunluğu sarardığı için mi renk ayrımının bir önemi kalmamıştı? Belki artık sarı rengin tonları arasında bir ayrım yapılabilirdi. Normal sendikacılığın anormal kabul edilmesini anlamak oldukça güçtü.

Anlayamayan Adam, bir kısım vatandaşı Sarı Sendika’ya benzetmekte sakınca görmüyordu… Nitekim o vatandaşlar da kendine kazık atmak için durmaksızın uğraşmaktaydı. “Sarı Vatandaş” ne işsizliği ne de emekli olamadan ölmeyi önemsiyordu.

Sarı zaten hastalıklı bir renkti. Benzi sararanlar, genelde sağlıklı sayılmazdı. Gözünü karartamayanlar, tavırlarını sarartmakta buluyordu çareyi sanki. Şaibeli yöneticiler için, “Aman iş yapsınlar da, çalmaları önemli değil” demeleri, “Sarı Vatandaş”ların da buldukları ilk fırsatta çalıp çırpmaya hevesli olduklarını mı gösteriyordu? Anlayamayan Adam bu sorunun yanıtını herkesin vicdanına bıraktı.

Ortalık bu denli sararmışsa, insanlık, sonbaharını mı yaşıyordu? Eğer öyleyse, ilkbahara ulaşmak için bir kış geçirmek kaçınılmazdı ne yazık ki… “Sarı Vatandaş”tan umudu kesmişti çünkü onlar unlarını elemeseler de, eleklerini duvara asmış görünüyorlardı. Ama ya gençler? Hiç olmazsa gençlerin sararmamasını diledi…

Ali Sefünç

Delikli Duvar Fantezisi

2010-10-04T02:49:00.000-07:00

Elinde gazete, klozete oturdu. İş arayışındaydı. Fayansları sayarken ilk göz kamaştırıcı proje ortaya çıkmıştı. Duvar üretimi ve ticareti önümüzdeki 10 yılın parlayan yıldızı olacaktı kesinlikle…
Dünyanın halini anlamayan, Türkiye’nin başına gelecekleri bilemezdi... Tarihe gömülen “Demir Perde” düzenini anımsadı aniden. O dönemin simgesi Berlin Duvarı, isim babası ise Winston Churchill’di. Gerçi iki Almanya’yı bölen sınır, demirle perdelenmemişti. Bildiğimiz betondan yapılmış bir duvardı. Malzemesi çalınmamış ama…
Batı, o duvarı oldu olası ayıplamıştı. Demir, perde yapımına uygun bir malzeme değildi, hiçbir korniş onca ağırlığı kaldıramazdı tabii ki. Paslanırdı da üstelik. Titanyumdan perdeler düşünülmeliydi belki ama o zamanlar teknoloji geriydi.
Anlayamayan Adam’ın çektiği gaz sancısına bakılırsa, bağırsak boşaltımı yakındı. Elindeki gazeteye inanılırsa, tüm dünya sathında duvar yatırımları ardı ardınaydı. Mısır’ın Gazze sınırına çektiği duvar, gökyüzüne yükselmekle kalmayıp yerin altına kök salarak tünel açma umudunu da bitiriyordu.
Brezilya’nın Rio de Janerio kentinin kenar mahallelerine dikilen duvarlar ise ayrı bir hikâyeydi. Sözde amaç, kötü görüntüyü önlemekti. Oysa lüks semtleri ve ormanları varoş sakinlerinin şerrinden korumaktı asıl amaç. Ülkelerarası duvarlara, şehirlerarası ve hatta semtiçi duvarlar da eklendiğine göre yenidünya düzeninde ayrışma ve bölünme eğilimi keskindi… Gelgelelim anılan duvar seçenekleri Amerika’nın Meksika sınırına düşündüğü 1.120 kilometrelik duvarın yanında leblebi, çekirdek sayılırdı.
Upuzun duvarı fırsata çevirmek lazımdı... Zira krizleri fırsata çevirmek uzmanlık alanımızdı. “Kazan-kazan” sloganıyla gerçekleşen “kaybettir-kaybettir” eylemlerini hafızasında tazeledi. Meksika duvarının, Türk müteahhitlerin dikkatinden kaçması düşünülemezdi. Gerçi stadyumlarda Meksika dalgası yaratmakta acemiydik ancak inşaatçılıkta acayip iyiydik. Amerika’nın duvar ihalesini kazanmak bir Türk’e yakışırdı.
Böyle bir işe girmenin etik sakıncası yok muydu? Vardı ama bu uzun boylu proje uluslararası platformda henüz kınanmadığına göre, duvarlar eskisi kadar utanç vermiyordu sanki artık. Berlin Duvarı’na niye kıyılmıştı o zaman? Aklına, tipi bozuk Sovyet binaları ve otomobilleri gelince, yıkımı estetik sorununa bağladı.
Tasarım aşamasına geçti. Hataya düşmemeli, işlevselliğinin yanı sıra estetik, demokratik ve yanı sıra organik bir duvar dizayn etmeliydi bir an önce… Anlayamayan Adam bu arada son gelişmeleri de yorumlamaya çalıştı. Camii duvarına işeyenlerin akıbeti öteden beri bilinirdi ancak sinagog veya kilise duvarına işemenin sakıncaları önümüzdeki yıllarda netleşecekti herhalde… Belki de Amerika tarafından planlandığı takdirde herhangi bir duvara işemek hiçbir risk taşımıyordu. Dahası, birilerine avantaj yaratmak amacıyla belli duvarlara işemek bir süreliğine serbestti…
Politik düşünceler karın doyurmuyordu, Anlayamayan Adam ticaretine bakmalıydı. Parayı hep cemaatçiler kazanacak değildi ya. İşini şansa bırakamazdı, tasarlayacağı sınır duvarına işemek kolay olmamalıydı mesela. Üreyle temas ettiği an içinden bıçaklar çıkan, tenasül organını oracıkta kesip cızbız yapan bir duvar daha önce keşfedilmiş miydi? İhtimal vermedi…
Mademki önünde sonunda “Cilalı Duvar Devri”ne girilecekti, neden Berlin Duvarı itinayla sökülüp bir depoda istiflenmemişti? Saklansa, gereken sınıra sevk edilir, şu ekonomik kriz döneminde pekâlâ tasarruf sağlanırdı. Seddine bu güne değin sahip çıkan Çinlileri bu yüzden çok takdir etti.
Amerika’nın yapacağı duvarın Meksikalılara zarar vereceği aşikârdı ancak hiç mi yararı yoktu? Vardı elbet… Ne var ki hiçbir Meksikalı bunu bizim kadar çabuk fark edemezdi. Felaketi fırsata dönüştürmeyi ne bilirdi o amigolar. Amerika’ya biz komşu olsak, dünyanın duvar manzaralı ilk kenti Guinness Rekorlar Kitabı’nda yerini alırdı mutlaka. Ne de olsa yapılacak duvarkonduların dört duvarından biri bedavaydı. Kapı ve pencere boşluklarını çıkarınca da, geriye iki duvarlık masraf kalırdı. Üste beton atılıp demir filizleri de bırakıldı mı, gelecek kongre seçimleri öncesinde kat çıkılırdı. Böylece dünyanın ilk duvar dibi kenti 1.120 km boyunca inşa edilirdi. En ince ve uzun kenti…
Duvarda belli aralıklarla kapılar ve geçitler bulunmalı mıydı? Kesinkes bulunmalıydı ancak ya güvenlik sakıncası? Güneşin izlediği yol, hâkim rüzgârların yönü de önemsenmeliydi… Duvar üstü dikenli tellere elektrik verilmesi, kaçak elektrik kullanımını tetiklerdi miydi?
Anlayamayan Adam’ın kafası, utanç meselesine takılmıştı. Ortada bir ayıp varsa, örtmek lazımdı. Duvarı desenli mi yapmalıydı. En azından Amerika tarafını… İlk aklına gelen desen, dev incir yaprakları oldu… Müşterinin tercihini sormak daha doğruydu sanki.
Göçmen hayvanların durumu ne olacaktı? Ya karşı cinsi duvarın öte yanında kalan hayvancıklar nasıl üreyeceklerdi? Tam o sırada aklına gelen delikli duvar fikriyle sevindi. Böcekler ve küçük hayvanlar o deliklerden geçerek birbirlerine kavuşabilirdi. Üstelik duvar maliyeti azalırdı. Ama ya büyük hayvanlar? Onlar da içgüdülerini çalıştırıp dertlerine bir çözüm bulurdu herhalde…
Sınır tanımaz kokain tacirlerinin duvara tırmanma riskini azaltmak için deliklerin Meksikalıların bel hizasını geçmemesine karar kıldı. Al Gore itiraz etmediğine göre, Meksika duvarı çevre felaketine yol açmayacak mıydı? Rüzgârın kesilmesi, güneşin duvardan yansıması, yolunu kaybeden yağmur sularının sele dönüşmesi gibi…
Duvarı belli aralıklarla çiçeklendirmek de iyi bir fikirdi sanki… Örneğin kaktüs… Çiçek sulama ve dikenli tel masrafı ortadan kalkardı. Anlayamayan Adam ıkındıkça fikir üretiyordu: Duvar, dev reklam panosu olarak da kullanılabilirdi tabii ki. Amerikalı girişimcilerden reklam alamazsa, İstanbul Belediyesi’nden reklam kapardı. “Biz bu duvarın daha uzununu ve lalelisini yaparız” veya “Osmanlı’dan Bu Yana İstinat Duvarları Müzesi pek yakında hizmetinizde” gibi…
Duvarda delikleri gören bazı insanların aklına cinsellik gelecekti mutlaka ama sapıklığa bir çare yoktu. Barby bebekten bile uyarılan insanların dünyasında yaşıyorduk ne yazık ki… Özgürlükler ülkesi neden böylesi bir duvara ihtiyaç duymuştu? Bu yalnızca uyuşturucu trafiğiyle açıklanamazdı herhalde. Duvarlı demokrasi mi icat olunmuştu? Büyük ekonomik felaket yakındı da, Meksika’dan toplu göçü önlemek için mi duvar gerekiyordu?
Kıssadan hisse, huzurun bittiği her yerde duvarlar yükselmekteydi. Bu dünyada kimse masum değildi ancak duvarın bir tarafındakinin günahı diğerine göre daha fazlaydı genellikle… Duvarı inşa edenin…
Keşke bütün duvarlar 1610 yılında Giresun’un Çakrak Köyü’nün Çıkrıklıkapı Yaylası’nı çevrelemek için yapılan 1.5 metre yüksekliğinde, 7.500 metre uzunluğundaki duvar gibi olsaydı. Besi hayvanlarını yaban hayvanlarından korumak için yapılmıştı. Türk tarım ve hayvancılık tarihinin adı gizlide kalmış en büyük ve kalıcı yatırımıydı sanki. Duvarın Giresunlularca dünya ikincisi ilan edilmesini, yöre halkının özgüvenine bağladı.
“Duvar suratlı” değimine başka bir anlam verilmesi an meselesiydi artık. Bilinenin tam tersi bir anlam… Tuvalette işi bittiğinde burnu kokuya alışmıştı. Elini yıkayıp sifonu çekince, bütün yatırım düşünceleri beyninden akıp gitti.

Ali Sefünç

İletişim Kabızlığı

2010-09-20T01:45:00.000-07:00

“Sana bir türlü ulaşamıyorum, telefonu neden açmıyorsun?”
“Yanımda değildi…”
“Cevapsız aramayı gördüğünde arasaydın bari…”
“Alet arızalı, arayanları göstermiyor…”
“Mail de yolladım üstelik…”
“Şu ara maillere bakmıyorum…”
“Arkadaşınla haber gönderdim… Hani şu koca ayaklı var ya, işte onunla. Sana iletmedi mi?”
“İletti…”
“E peki?”
“Keşke bir başkasıyla haber gönderseydin… Ben onun sözüne pek güvenmem de…”
“Nerden bileyim bunu? Ya durum acil olsaydı?”
“Ayıpsın, sen her şeyi tek başına halledersin…”
“Ya halledemeyeceğim bir iş olsaydı…”
“En az 4-5 kere üst üste arardın. Ben de eşek değilim ya, beşinciden sonra mutlaka sana dönerdim… Bisikletin de güzelmiş...”
“Lafı bölme, yoksa bana küs müsün?"
“Hayır, asla… Küs olsaydım meşgule de alırdım.”
“Peki, neden cevap alamıyorum?”
“Bu çok normal artık… Bana cevap vermeyenlerin listesini yapsam, dudağın uçuklar…”
“Ben mi cevap vermedim?”
“Hayır, başkaları tabii ki…”
“Onlardan bana ne?”
“Benim de cevap vermemeye ihtiyacım var ama…”
“Kim cevap vermiyorsa ona uygula bunu…”
“Çok anlayışsızsın… Adamlar hiç aramıyorlar ki misilleme yapayım…”
“Sıkıldım bu mevzudan, hoşça kal…”
“Güle güle… Aman arayı fazla uzatma, beni sık sık ara tamam mı…”

Ali Sefünç

Şartlı Mutluluk

2010-09-07T02:30:00.000-07:00

Mutluluk da aşk gibiydi… Heveslisi çoktu ancak tadına varanı azdı... Mutsuzluk ise ganiydi çünkü zemin müsaitti…

Büyük çoğunluk son 8 yılda sürekli kaybetmişti… Neler mi? İş, kazanç, bilinç, umut, neşe, güven… Dolayısıyla kimlik, libido ve sağlık…

Oysa ülkenin değiştiği söyleniyordu… Ne gibi? “Güçlü ordu, güçlü Türkiye” sloganının yerini, “Güçlü polis, güçlü Türkiye” sloganı almak üzereydi sanki…

Gerçi Anlayamayan Adam için fark eden bir durum yoktu zira her iki sloganda da temel şart, vatandaşın güçsüzlüğüydü. “Güçlü vatandaş, güçlü Türkiye” sloganını akıldan geçiren bir “Çiftlik Aydını” bulunur muydu? İhtimal vermedi…

Babasının çiftliğiymiş gibi memleket yönetenlere hayranlık duyan her aydını, “Çiftlik Aydını” sınıfından sayıyordu. Tabii ki onlar çiftlik balıkları kadar yavandı. Ayrıca balık hafızalı…

Anlayamayan Adam balığı boş verdi, mutluluk meselesine döndü. Memlekette mutlu insan kalmış mıydı? Kalmıştı elbette… Ama ne var ki onlar artık iki gruba ayrılıyorlardı… Azınlıktaki “Şartsız Mutlular” ve çoğunluktaki “Şartlı Mutlular”…

Çoğunluğun mutluluğu bir tuhaftı ve kalıcı değildi. Tarifsiz kederler içindeyken çok kısa süreli mutluluk nöbetleri geçiriyorlardı sadece… Ne zaman krize giriyorlardı? O sihirli şart gerçekleştiği an... Yani mutsuz bir muhalifi görür görmez… Muhaliflere muhalefet ederek mutlu olmayı keşfetmişlerdi. En garantili sevinç kaynağı buydu artık…

Şartlı mutluların tamamına yakını otoriteden yanaydı. Her türlü eziyete kolayca “Eyvallah” diyor ancak muhalefet edenlere asla katlanamıyorlardı. O muhaliflerle aynı çileleri çekseler bile… Öğrenilmiş çaresizlikleri zedelendiği için mi böyleydiler? Belki de…

Şartlı Mutlular, dertleri her hatırlatıldığında veya otoriteyi savunamaz hale geldiklerinde, “Acımadı ki… Acımadı ki…” diye savunmaya geçmekteydi. Onların en devrimcisi bile otorite sevdalısıydı.

Kısacası, şartlı mutluluğun vazgeçilmezi, zaten mutsuz olan muhaliflerin daha da mutsuz edilmesiydi. Geçmişte savunduklarını inkâr pahasına…

Anlayamayan Adam da onlar gibi şartlı mutluluk yaşayabilir miydi acaba? Şifreyi çözmek lazımdı. “Şartlı Mutluluk” yaşamak için bir şartlandırana gereksinim vardı öncelikle. Ve aynı zamanda şartlanmaya müsait bir bünyeye…

Şartlı refleksi kuvvetli olanlar herkesten daha şanslıydı mutlaka. Şartlı mutluluk adına desteklenen siyasetin akıbeti, şartlı mutluluk için yaşanan aşkların akıbetine benzer miydi?

Şartlı mutlulardan kurtulmanın tek yolu yabancı bir ülkede yaşamak mıydı? Hayır, üstelik bu masraflı ve teslimiyetçi bir seçenekti. İnsan kendi vatanında bir yabancı gibi de yaşayabilirdi pekâlâ. Pratik ve ucuz tarafından...

Ali Sefünç

Hayırlı Bilinçaltı

2010-08-23T00:49:00.000-07:00

Bilinç, tedavülden kaldırılmıştı… Bilinçaltı ise olabildiğine özgürdü. İnsanlar bilinçaltından avlanıyordu artık… Sıkma portakal suyu içemeyenlerin turuncu renk tutkunluğu, geçmişte protest tavırlarıyla övünenlerin şimdiki boyun eğme hevesi bu sebepleydi sanki. “Karşı İrade” silinmiş, yerini “Taraftar İrade” almıştı besbelli. Taraftarlık bilinç gerektirmezdi zaten…
Bilinçaltı ele geçirilenler, galibiyet sevincini garantiye almak için yerli takım yerine Barcelona’yı tutuyor, hışma uğramamak için boylu ve soylu siyasi lidere tapıyorlardı… “Evet” diyerek kabul görmenin dayanılmaz hafifliği baştan çıkarıcıydı ne de olsa. Onların “Hayır” deme korkularına bakılırsa, “Hayırsız” bir bilinçaltına sahiptiler… Bilinç kaybı, kan kaybına benzer miydi? İkisi de hayat söndürürdü ancak biri hemencecik, diğeri süründürerek…

Anlayamayan Adam, anlaşılmaz tavırlara anlaşılabilir açıklamalar aramaktan vazgeçmeye karar verdi… Sürüden ayrılanın bertaraf edildiği yerde mantık yürütülemediği gibi, ağız tadıyla mantı bile yenemezdi. Toplumda etki yaratmak istiyorsa, o da öteki taraftakiler gibi toplumsal bilinçaltı üzerine çalışmalıydı kesinlikle. Bir bilinçaltına ne kadar “Hayır” girerse, o bilinç o kadar hayırlı olurdu. “Hayırlı Bilinçaltı” yaratarak referandumda başarıya ulaşmak mümkün müydü? Denemek lazımdı… Bu amaçla neler yapacaktı?

Şaşkınlığını hep, “Hayırdır inşallah” diye belirtecekti…

Karşılaştığı her esnafa “Hayırlı işler” temenni edecekti…

Gördüğü her yolcuya ve göçmen kuşa “Hayırlı yolculuklar” dileyecekti…

“Hayır hayır yüz bin kere hayır” adlı şarkıyı tok karnına günde en az 3 kez söyleyecekti…

Despotik uygulamalara demokratik diyenlere hıyar ikram edecekti. “Hayır”ı çağrıştırması umuduyla…

Günlük hayatta nedensiz yere birçok kez yüksek sesle “Hayır” diye bağıracaktı… Sebebi sorulursa, “Sayıklıyorum çünkü gördüklerim bir rüya olmalı” mazeretine sığınacaktı.

Yeminli ve yeminsiz taraftarlara, yanıtı kesinlikle “Hayır” olan sorular da sorabilirdi ayrıyeten.

“Kadınla erkek eşit midir?”

“Hayır.”

“Dokunulmazlıklar kalksın mı?”

“Hayır.”

“Fazıl Say konuşsun mu?”

“Hayır.”

“Hukuk herkese lazım mı?”

“Hayır.”

Plan kabaca tamam sayılırdı. Anlayamayan Adam uygulama için kalabalık bir yerlerde dolaşmalıydı… Bir otogar veya bir tren garında… Evden çıktığında apartman görevlisiyle karşılaştı…

“Abi, çöpünü alayım mı?”

“Hayır.”

“Akşama apartman toplantısı var, katılacak mısın?”

“Hayır.”

“Anahtarı kapının üstünde unutmuşsun, dur vereyim sana.”

“Hayır.”

“Bu ev senin değil mi?”

“Hayır.”

“Sattın mı yoksa?”

“Hayır.”

“Abi, sen iyi misin?”

“Hayır. Ya sen iyi misin?”

“Bilmem… Galiba hayır.”

Sonuç hiç de fena sayılmazdı… Anlayamayan Adam bir an önce kalabalığa karışmak üzere yola koyuldu…

Yanından geçtiği ilk adamın dikkatini çekebilmek için birkaç kez "Hayır" diye bağırdı ancak duyuramadı. Neden sonra fark etti, onun müzik dinlediğini. Görsel yöntemlere başvurmanın yanı sıra dürtmeyi de denemeliydi. Çünkü o sırada adamın gözleri yumulu gibiydi ...

Yeni Hapis Tarifesi

2010-08-03T01:50:00.000-07:00

Alkollü araç kullanana 3 yıl…
Kızını sosyal içiciye verene 2 yıl 9 ay…
Alkollü müşteri taşıyan taksi şoförüne 2 yıl 6 ay…
Akşamcı komşusuna akşam gezmesine gidene 2 yıl 4 ay…
Çiğnediği üzümü uzun süre ağzında tutup fermantasyona neden olana 2 yıl 2 ay…
Alkollü pamuk kullanan iğneciye düz hesap 2 yıl…
Misafirine kolonya ikram eden ev sahibine 1 yıl 10 ay…
İçkisiz lokanta veya işkembeciye içkili gidene 1 yıl 8 ay...
Alkol içeren malzemeyle cam silen temizlikçiye 1 yıl 6 ay…
Balık ve roka yerken alkol içerikli anılarını gözünde canlandırana 1 yıl 4 ay…
Kulak kıllarını yok etmek için alkollü pamuk yakan berbere 1 yıl 2 ay…
Alkolü bir biçimde aklından geçirene 9 ay 15 gün…

Uyarı: Yukarıdaki hapis sürelerini cehalete, kötü niyete, töreye, bürokrasiye ve kadere bağlı işlenen silahlı, silahsız hayat karartıcı suçlara verilen hapis cezalarıyla kıyaslamamanız rica olunur!

Ali Sefünç

Yorgunluk Diyaloğu

2010-07-19T02:45:00.000-07:00

“Evlilik paylaşmaktır, şunun ucundan tutar mısın kocacığım?”
“Tutamam…”
“Neden?”
“Çünkü yorgunum.”
“Ben de yorgunum ama her bir şeyin ucundan tutuyorum…”
“Ben senden daha çok yorgunum.”
“Sürekli pinekliyorsun, ne yaptın ki yoruldun?”
“Çok zorlandım…”
“Ne yaparken?”
“Mücadele ederken…”
“Ne mücadelesi?”
“Ölüm kalım mücadelesi…”
“Hiç hatırlamıyorum, ne zaman yaptın bunu?”
“Bir süre önce.”
“Ne kadar bir süre?”
“Tam hatırlayamıyorum…”
“Bir hafta önce mi?”
“Hayır, daha eski.”
“Bir ay?”
“Değil…”
“Bir yıl?”
“Çok daha eski canım…”
“Üç yıl?”
“Daha daha eski…”
“Beni yorma, söyle bitsin bu çile…”
“Benim ki doğduğum günden kalma bir yorgunluk.”
“O günden bu güne yorgunluk mu kalır?”
“Kalır tabii. Boynuma kordon dolanmış, anam beni çok zor doğurmuş, az kalsın ölüyormuşum…”
“Anlaşılmaz bir adamsın, pes doğrusu…”
“Pes ederek kurtulamazsın, seni anan nasıl doğurmuş?”
“Sezaryenle…”
“Bak yakalandın işte, şimdi ortaya çıktı beni niçin anlamadığın…”

Ali Sefünç

"İskelede Minder Tatili" kitapçılarda...

2010-07-02T07:07:00.000-07:00

Sıcak mı sıcak, nem oranı hayli yüksek ve büyük olasılıkla göz açıp kapayana dek bitecek bir yaz mevsimiydi... Yazlar neden giderek kısalıyordu acaba? Belli bir yaşa yaklaştığı, ömrünün bakiyesi azaldığı için mi böyle hissetmekteydi? Yoksa yaz tatillerinden haz alabilmenin özel koşullarını yerine getirmekte mi kifayetsizdi? Kim bilir? Belki de her iki olasılığın birden etkisi altındaydı artık.

Küresel ekonominin akıbeti kabaca belliydi ancak insanlığın küresel ısınmaya mı, yoksa küresel soğumaya mı kurban gideceği bilim dünyasında hâlihazırda netleşmemişti. Eğer buzul çağına girilecekse, hiçbir güneşli gün israf edilmemeliydi. Aksine, dolu dolu yaşanmalıydı… Bir buzul çağı, yuvarlak hesap kaç yüzyıla denk gelirdi? Bunu kimseler bilemezdi… Uzmanlar da mı? Ispanaktaki demir oranının yanlışlıkla on kat fazla hesaplandığı ortaya çıktığından beri uzmanlara da güven duymaz olmuştu...

Anlayamayan Adam’ın zihninde beliren küresel olasılıkların hiçbiri ışık saçmıyordu. Elini ve ayağını çabuk tutup, cephesi güneye bakan cazibeli bir tatil beldesine bir an önce kapağı atmalıydı öyleyse. Ama hangisine? Toplumun tatil alışkanlıkları son zamanlarda kökten değişmişti. Şimdilerde uçsuz bucaksız, çöpsüz kumsallar değil; daracık, taşlık sahil şeritlerinin böğrüne saplı kamalar gibi inşa edilmiş ruhsatsız ahşap iskeleler revaçtaydı. Oralara “beach” deniyordu.

Anlayamayan Adam, geçmişe takılıp kalmanın yararsızlığına inandığı için, yeni tarz tatil anlayışını şimdiki yaz mevsiminde bizzat yaşamak ve yorumlamak istedi. Göze aldığı farklı deneyim, kestirimlerini aşacak ölçüde kendini güncelleme fırsatı yaratabilirdi ona.

Öncelikle dilini düzeltmeliydi. Yıllar boyu ağızlara sakız olduğu için öz Türkçe sanılan yabancı kökenli “plaj” kelimesi yerine “beach” diyebilmek amacıyla bu tümceyi sıklıkla yinelemeye karar verdi. Tabii ki birbirinden değişik durum, eylem, düşünce ve duygu anlatan cümleler içinde kullandı:

“Beach’e gidiyorum.”
“Beach’ten geliyorum.”
“Siz hangi beach’tensiniz?”
“Beach’imin yolunu kaybettim, yardımcı olur musunuz?”
“Lütfen kalkar mısınız, o benim beach minderim!”
“Deme ya, sizin beach’te ne çok ünlü varmış!”
“Birlikte beach’leyelim mi?”
“Seninle bir beach aşkı yaşayabilir miyiz?”
“Beach erkekliğime laf ettirmem!” gibi cümleler, ilk aklına gelenlerdi.

İskele tatiline uyum sağlama faaliyetlerine, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’ndan ucuza edindiği bayağı iri bir beach minderi ile yakın temas kurarak başladı. Mindersiz beach, ketçapsız patates kızartmasına benzemekteydi zira. Keşifte bulunmak üzere evinin içinde şöyle bir gezindi. Sanki orayı ilk kez ziyaret eden bir yabancı gibi… Tanık olduğu dağınıklık karşısında adeta dona kalmıştı. Toparlanması, dolaplara kaldırılması veya çöpe atılması gereken ne de çok eşya vardı ortalıkta! Bu demekti ki, her insan yaşadığı evi kusur arayan davetsiz bir misafir gibi denetlemeliydi zaman zaman.

Devamı kitapta...

"Ali Sefünç bu kitabıyla bizi yine acıklı bir Türkiye yolculuğuna çıkarıyor. Öyle acıklı dediğime bakmayın. Gülmekten yer yer kırılıyorsunuz aslında. Mizahın gücü işte. Yazar bu işi çok iyi biliyor. Yalnız dikkat edin. Siz de bu kitabı kendi minderinize uzanmış okuyorken metnin içinden birileri size çok tanıdık gelebilir!.."
-MARİO LEVİ

Mangırizm ve Makiler

2010-06-25T02:21:00.000-07:00

Makilerin durumu da en az keçiler kadar zordu. Basketbolcu veya rap şarkıcısı olamamış Amerikalı zenci muamelesi görüyorlardı adeta. Yangın haberleri çok kısa verildiğine göre, medyada torpil ayarlayamamışlardı. Makilere yönelik ayrımcılık, gazetelerin bulmaca eklerine kadar yansımıştı. Örneğin şöyle:
Yukarıdan aşağı:
1- Eski dilde ayak. Bir cins bezelye.
2- Bodur Akdeniz bitki örtüsü.

Orta boylu deseler sanki maki anlaşılmayacaktı… Kimlerin parmağı vardı bu anlayışta? Kereste ve odun mihraklarının mı? Makiler, hacimli kereste veremeyen ağacı taşlayan mangıristler tarafından günah keçisi mi seçilmişti yoksa?

İçinde gezindiği tek tip çam ormanı Anlayamayan Adam’ın canını sıkmıştı. Tıpkı tek tip insan toplulukları gibi… Hangi çamın dibine otursa, kurumuş iğne yaprakları batıyordu kabasına. İğneden korkardı; makilik alana yöneldi; aradığı çeşitlilik oradaydı sanki… Yalnızca çalı, katırtırnağı, zakkum değil; yabani zeytin, defne, keçiboynuzu da makiden sayılmaktaydı zira. Ve diğer mütevazı ağaççıklar…

Makilerin horlanmasında algısı kıtların payı çoktu sanki. Cüsse odaklı yaşayan çoğunluk, genellikle uzun bacaklı mankenlere hayranlık duyuyor, sakız gibi uzayan dizilere ilgi gösteriyordu. Çocukken çok mu uzuneşek oynamışlardı?

Uzunluk, büyüklüğün bir unsuruydu… Oysa küçük her zaman güzeldi. Nano teknolojik gelişmelerin mucizevi sonuçları bu fikrin kanıtı sayılmaz mıydı? Elbette sayılırdı… Minyon tipli dişiler için “Nano Güzellik Yarışması” tertiplemenin vaktiydi artık.
Makiler, nazlanmadan yerden fışkıran ve azimle yayılan bir karaktere sahiptiler… Boydan fakirdiler ama ya diğer özellikleri? Yeşillikse yeşillik, fotosentezse fotosentez, döllenmeyse döllenme…

Çamlar oksijen üretirdi de, makiler üretmez miydi? Üretirdi… Çamlar karbondioksit tüketir de, makiler tüketmez miydi? Tüketirdi… Üretim ve tüketim oranları her ne kadar farklıysa da…

Tamam, çam ormanı yangınları milli felaketti… Peki ama makiler küle döndüğünde,“İyi ki çamlar tutuşmamış” diye bayram yapmanın âlemi neydi? Söndürme ekiplerine inat uzak mesafelere alevli kozalak fırlatarak kundakçılık yapan çamlara sıkça rastlanırdı ancak makilerin bu anlamda sicili tertemizdi...
Sıfırdan çam ormanı yaratmak bütçe isterdi; gelgelelim çilekeş makiler masrafsızdı. Az suyla yetinir, kurak alanları çabuk yeşillendirir, derine inen köklerle erozyonu önler, hayvancıklara yemiş sunarlardı…

Anlayamayan Adam, çamlar hakkında “katil ağaç” suçlamasında bulunan bazı bilim adamlarını anımsadı. Yere düşen yapraklardan toprağa asit bulaştığı iddia ediliyordu. Bu bir ölçüde doğruydu sanki, çünkü çam dibinde ot bitmezdi... Oysa makilikler şifalı ve endemik bitkilerin yetişmesi açısından daha elverişliydi. Uçanı ve kaçanıyla birçok yaban hayvanı makilerde barınmayı tercih ederdi... Arılara çiçek tozu ziyafeti vermeleri ise cabasıydı.

Makiler, sağladıkları bunca yarara rağmen neden aşağılanıyor ve hiçten sayılıyordu peki? Böylesi bir nebati ırkçılığın mantığı neydi? Makileri en çok küçümseyenler, haddinden fazla boylular mıydı? Akdeniz kıyılarında yaşayanların boy ortalaması kaçtı? Peki ya genişlik meselesi? Bildiği kadarıyla en, bir tek perdelik kumaşlarda boydan önde gelirdi. Zira o cins kumaşların gepgeniş enleri perde dikilirken hep boy olarak kullanılırdı. Bu felsefi meselenin enine boyuna tartışılıp anlaşılması zor muydu? Anlayamayanlar bir perdeciye müracaat etmeliydi sanki.

Evet, kafayı boya takmak başka tuhaf sonuçlar da yaratıyordu. Örneğin, çok uzun boylu düşünmek… İnsanlar kısacık ömürlerinde rastladıkları nadir fırsatları çok uzun boylu düşündükleri için kaçırırlardı genellikle. Denizde boy vermenin belki anlaşılır bir yanı vardı… Gelgelelim boğulmamak kaydıyla…

Kalp krizi geçirme riski eskiden uzun boylularda yüksek bulunurken, şimdilerde bu risk kısa boylulara aktarılmıştı. Kalpler eskiye nazaran daha farklı mı çalışmaya başlamıştı? Yoksa gazetelerin sağlık sayfalarını uzun boylular mı ele geçirmişti? Fenerbahçeli yazarların ele geçirdiği spor sayfalarında Galatasaray hakkında yazılanlar malumdu. Ya da uğradıkları adaletsizlikler giderek arttığı için mi kısalar daha fazla kalp krizi geçiriyorlardı…

Anlayamayan Adam düşündü taşındı ama suçu tamamen boy meselesine yükleyemedi. Her boydan insanda maki sevgisizliğine tanık olmuştu çünkü. Gazetecilerin derdiyse kafa bulandırmaktı. Öyle olmasa, Mars’ta bulunan suyu defalarca kaybettirip tekrar tekrar buldurmazlardı. Çay ve kahvenin insan sağlığına yararlı veya zararlı olduğuna ise yazı tura atarak karar veriyorlardı herhalde. Bütün bunlar mangırist düzen numaralarıydı besbelli. Mangırı bulmak için her mesele itinayla çarpıtılabilirdi kısacası.

Anlayamayan Adam hükmünü vermişti artık: Makilerin itibarı iade edilmeden bu ülkede hiçbir sorun düzelmeyecekti… Onlar bunu, itibarını kaybetmiş siyasetçilerden çok daha fazla hak ediyorlardı. Meclisten çıkacak bir karara bakardı. Üstün hizmet madalyasına gerek yoktu ancak devlet makilerden ve maki severlerden özür dilemeliydi. Orman bakanları törenle maki fidanları dikmeye ikna edilmeli, makileri küçümseyenler tövbe ettirilmeli, bodur bitkileri sevmeyenler alternatif tıp tedavisinden mahrum bırakılmalıydı.

Anlayamayan Adam’ın ufku açılmış, içi rahatlamış gibiydi. Keçi yollarını takip ederek yola çıktığında gördü ki, makilerle barışık bir köylü kadın yol kenarında şifalı ot ve bal satıyordu… Kadına yaklaştı, “Kekik balı kaça?” dedi, ganimet bulmuşçasına gülümseyerek.
Ali Sefünç

Hafızalı Eylemci

2010-06-08T00:05:00.000-07:00

Bireysel hiçbir derdi yoktu… Ulusal sorunları ise kafasında çoktan halletmişti; artık uluslararası sorunları çözmenin vaktiydi… Gazze’yi sahiplenen çoktu ama ya diğerlerinin hali? Gözden kaçan sorunları ve yapılması gerekenleri sıraladı bir çırpıda:

Arap Yarımadası’ndaki ABD vesayetine son vermek…

Afganistan’daki ABD işgalini bitirmek…

Guantanamo’daki ABD işkencesini engellemek…

ABD’nin katlettiği 1,5 milyon Iraklının hesabını sormak…

Küba’ya 40 yıldır uygulanan ABD ambargosunu delmek…

Önceliği, Küba ambargosuydu… Ulaşım desteği isteyecekti ancak İstanbul Belediyesi’nin elinde okyanus aşmaya elverişli vapur bulunmuyordu… Belki de belediyenin haşerat ilaçlama uçaklarını kullanmalı, paraşütle Amerikan malı ilaç atmalıydı Küba’ya… Veya Ankara’daki Küba Büyükelçiliği’nin bahçesine… İkinci seçeneğe karar verdi çünkü uçakların menzili belliydi…

ABD’nin en stratejik ortağıyla en nükleer karakolunun birbiriyle kapışması anlaşılır gibi değildi… Gazze de dahil her taşın altından Amerika’nın çıkması kafasını iyice karıştırıyordu… Karşıt aktivistler birbirlerine kin kusarken, ABD’yi hiç suçlamıyorlardı ne gariptir ki… Amerikan tarihinin İkinci Amerikan İç Savaşı başlamıştı da, onlar mı habersizdi yoksa? Belediyelerin verdiği lojistik destekle kışkırtılan bir savaşta belediye zabıtaları mı savaştırılacaktı?

Ali Sefünç

Kaderci Liboş

2010-05-31T00:45:00.000-07:00

“Sen fatalist misin?”
“Fatalist diye sana derler…”
“Kızma canım, kötü bir şey demedim…”
“Daha anlaşılır sor…”
“Yani kaderci misin, kadere inanır mısın?”
“İnanırım…”
“Değişime inanır mısın?”
“İnanırım…”
“Kadercilerin özgürlükçü değişimlere yol açabileceğine inanır mısın?”
“Ona da inanırım…”
“Pratikte bu mümkün mü?”
“Neden olmasın? Kötülükleri başkalarından, iyilikleri kendinden bilirsen mümkün…”
“Bu ne biçim bir kaderdir?”
“Kedersiz kader…”
“Ya tam tersi gerçekleşirse?”
“Ona da ‘kederli kader’ diyoruz.”
“Kedersiz kaderciliği nasıl başarıyorsun?”
“Kader yönetimi eğitimi gördüğüm için.”
“Diploma alanlara ne ad veriliyor?”
“Liberal Demokrat...”
“Bazıları size liboş diyor ama…”
“Kaderimmiş, katlanıyorum...”

Ali Sefünç

Patlak Ego Sendromu

2010-05-17T02:18:00.000-07:00

Patlak Egoluların sayısında patlama vardı. Beynindeki patlak egolular albümünü açtı, gözden geçirdi. Hayret, hepsi de patlak gözlü değildi! Gelgelelim hükümranlığa ve maçoluğa yatkınlıkları tartışılmazdı. Yükseklerden uçmayı seviyor, irtifa kaybetmeyi hazmedemiyorlardı ayrıca.

Anlayamayan Adam’ın aklına, “Tombalacık Halimem” şarkısının sözleri geldi birdenbire: “Alçaklara kar yağıyor üşümedin mi, sen bu işin sonunu düşünmedin mi?”

“Patlak Ego Sendromu” kesinlikle bir zirve illetiydi. Zirvede zırvalamaya yol açabilecek bir dert… Tepetaklak iniş hastalığı da denebilirdi. Kendi sorup kendi yanıtlayarak konunun kaynağına inecekti şimdi.

Ego’nun Türkçesi “ben, benlik, kendilik” demek miydi?
Evet...
Ego sahipliğinin mali yükü var mıydı?
Yoktu, çünkü bedavaydı ve vergiye tabi değildi...
Benliğini bulamamış birini toplum içinde adamdan sayarlar mıydı?
Genellikle saymazlardı...
Hal böyleyse, ego iyi bir şey miydi?
Belli bir yere kadar iyiydi sanki...
Nereye kadar iyiydi?
Zorluk tam da bu noktada başlıyordu. TSE, egolara standart getirmeyi akıl edememişti maatteessüf. Bu nedenle iş başa düşmekteydi. Hastalığın ilk belirtisi şişkinlikti. Olağanüstü ego şişkinliği… Anlayamayan Adam, normal egodan yola çıkıp patlak egoya giden bir yol haritası çizmek istedi.

Yolculuğun ilk aşamasında sıradan bir ego ele alınıp önce okşanıyor, sonra olabildiğince şişiriliyordu. Şişkin ego yere göğe sığamayacak hale geldiğinde bile sahibinin gözünü doyuramıyorsa, kaçınılmaz son yakındı. Balona dönen ego başarısızlıklarla bilenen, sivrileşen bir engele takıldığında, gümbedek patlayıverirdi zira.

Patlayan şeyler er veya geç sönerdi; işte bu yüzden patlak egolar sürekli üflenmeliydi. Bu çaba çok yorucuydu; ego sahibinin nefesi tükenince yandaşlarının nefesine ihtiyaç duyulurdu mecburen. Yandaşlığını kanıtlamak gayesiyle yan yatan kişi ve kurumların nefesine… Uluslararası Para Fonu’ndan mahalle üfürükçüsüne kadar…

Anlayamayan Adam, aklına gelen diğer olasılıkları da düşündü: Patlak ego, doğumsal bir kusur muydu? Her egonun bir şişme hacmi ve son kullanma tarihi vardı da, limitler dolunca mı egolar patlıyordu? Her kuşkuda bir gerçek payı bulunurdu. Patlak egolar yama tutar mıydı peki? Hiç sanmıyordu… Hava kaçırdıkları, sürekli fıslamalarından belliydi.

Egosu patlakların bir ortak özelliği de, savunma yöntemleriydi. Onlar, teselli yaratacak eylemlere tez elden girişip, rakiplerinin şişkin egolarına göz dikmekteydiler. Zincirleme ego patlatma reaksiyonunun en belirgin sonucu neydi peki? Zarar verme yararı elde etmekten öteye geçmezdi tabii ki…

Egosu patlak insanlar, lastiği patlak araçlara benzer miydi? Benzemezdi zira lastiği patlak araçlar asla kin tutmaz, başka araçların lastiğini patlatmaya çalışmazlardı. Özetlemek gerekirse, egosu patlak insanlar hasım gördüklerinin egolarını patlatma arzularından tanınırdı.

T.C. iktidar kadroları tarihi yapılan gafların, kaybedilen safların, azalan oyların, açık veren bütçelerin, ortaya çıkan servetlerin, isyankâr vekillerin etkisiyle patlayan egolarını, muhalif egoları patlatarak gizlemeye çalışanlarla doluydu.

T.C. muhalefet kadroları tarihi de bundan çok farklı sayılmazdı aslında… Sürekli defans yaptıklarından yalnızca parti içi ego patlatma seansları düzenleyip durmuşlardı öteden beri… Yeni başkanı belirlemekte zorlandıklarına göre hazırlıksız yakalanmışlardı. Teknolojik röntgencilik devrinde “yedekli parti başkanlığı sistemi”ne geçmek lazımdı bir an önce… En az dört-beş yedek başkan… Islak CD’si işportaya düşen kenara alınır ve sıradaki başkanla yola devam edilirdi. Patlak ekonominin gereksiz tartışmalarla gözden kaçması böylece önlenmiş olurdu.

Anlayamayan Adam’ın kafasında durum iyiden iyiye netleşmeye başlamıştı: Islak imzalar, ıslak CD’ler, istifalar, hekimleri ve hâkimleri hedef almalar, yasaklar, tuzaklar, sonuçsuz davalar, hukuksuz uygulamalar “Patlak Ego Sendromu”na bağlıydı kuvvetli ihtimal. Bu illetin çaresi bulunur muydu? Mutlaka bulunmalıydı çünkü patlak egoluların idaresinde yaşamanın ıstırabına katlanmak çok zordu. Her şişkin egoya bir sibop takmak işe yarar mıydı? Denemek lazımdı… Evet evet, ilk genel kurulda, ilk genel seçimde denemek lazımdı…

Ali Sefünç

Sekiz Maymunu Oynamak

2010-05-05T00:52:00.000-07:00

Anlayamayan Adam, Meclis TV’yi izlerken duyu spazmı geçirdi. Kötücül dış dünya uyaranlarını algılama yeteneğinin baskısı altındaydı kısacası… Çözüm arayışına geçecekti mecburen. Evdeki sakinleştirici ilaçlar anayasa görüşmelerinin daha ilk haftasında tükenmişti.

Bir başka yolu deneyerek gevşemeliydi; aklına hemencecik üç maymunu oynamak geldi… Duyularını sıkıca kapatırsa rahatlayacaktı ancak ortada bir hesap yanlışlığı vardı. Üç maymunu, maymunsuz oynamak acayip zor bir işti.

Bir eliyle ağzını, diğeriyle gözlerini kapatarak iki maymun düzeyinde başarıya kolaylıkla ulaşsa da, üçüncü tarafı açıkta kaldı. Töre tecavüzüne uğramak da vardı, tedbirsiz dolaşmanın sonucunda. Belki de o yüzden ellerini, ırzına göz dikenlere karşı savunma aracı olarak boşta bırakmalıydı.

Öte yandan üç tanecik maymun, beş duyulu birinin neresini kapatmaya yeterdi ki? Burnuna gelen kötü kokulardan kurtulmak ve teninin tamamına yayılan kaşıntıyı engellemek üzere iki maymun daha şarttı… En büyük duyusunu göz ardı edemezdi. Meclis TV uyaranlarını en fazla beyniyle algıladığına göre altıncı bir maymun gerekiyordu. Şöyle en irisinden…

Hayat uyaranlarını kahve falından algılayanlar için fincan ağzı kapatan bir maymun düşünmeli miydi? Neden olmasın? Malzemeden bol tutmak lazımdı. Oyunbaz maymun milletine hiç güvenilmezdi; sekizinci bir maymunu yedekte tutmaya karar verdi.

Evin içinde bir maymun sürüsüyle yaşamak nasıl bir şeydi acaba? Kargaşa çıkarmalarından, mutfağı yağmalamalarından, evi ele geçirmelerinden korktu ve vazgeçti sekiz maymunu oynamaktan. Onları doyurmak kim bilir kaç paraya patlardı? Aklı başına gelince en sakıncasız çareyi buldu: Spazmı atlatır atlatmaz Meclis TV’yi kapatacak veya televizyonu yere atıp üzerinde bir maymun gibi tepinecekti.

Ali Sefünç

Elit Tıraşı

2010-04-20T07:06:00.000-07:00

Anlayamayan Adam tedirgindi. Demokratik açılım etiketli seçim propaganda toplantılarından birine onu da çağırırlar mıydı? Davete katılmazsa, mimlenir miydi? Sesi hamamda bile kulak tırmaladığı için şarkıcılar zirvesinden kolay sıyırmıştı. Suskun yazarlar toplantısına çağrılması zaten mümkün değildi. Aslında o son toplantı ibretlikti. Komünist kelimesini küfür niyetine kullanan siyasetçi ve komünist yazar, dünyada ilk kez bu kadar birbirine yakınlaşmıştı. Küfrü üzerine alınmayanın meselesi kalmıyordu sanki. Cinsel kimliği sorgulanan yazarın durumu daha mı farklıydı?

Sırasıyla her kesim imtihana çekilecekti besbelli. İktidar yandaşlığının sınandığı, mazeret gösterenlerin kınandığı toplantılar demokratik yarar sağlar mıydı? Anlayamayan Adam, davet edilebileceği diğer toplantı seçeneklerini de düşündü: Ramazan davulcuları, şifalı ot tellalları, kültür mantarı yetiştiricileri ve yoldan geçen demokratlar ilk aklına gelenlerdi. Nişantaşı elitleri bu furyaya dahil edilir miydi? Tabii ki hayır…
“Elit” sıfatı da ulusal küfürlerimiz arasında yerini almıştı artık. Tıpkı “monşer” gibi… Ama ortada bir tuhaflık vardı; aşağılandığı bu son dönemde bile elitlik ortadan kalkmamış, eskilerin yerini yenileri almıştı. Üstelik güçlenerek… Öyleyse elitlik iyi bir şeydi de, heveslenmesinler diye vatandaşlara mı duyurulmuyordu?

“Elit kimdir?” sorusuna yanıt arayan Anlayamayan Adam, sözlük kullanmaya hiç gerek duymadı. El üstünde tutulanlara elit denirdi kuşkusuz.Yeni elitleri belirlemek için, şimdilerde kimlerin el üstünde tutulduğuna bakmak lazımdı. Gündelikçi televizyon elitleri en öndeydi. Bir de yanaşma elitler vardı. Öteden beri siyasi, adli, dini, edebi ve sair birçok elit yaratılmıştı, devletin malı denize çevrilerek... Gel gelelim yeni elitler çok uyanıktı. Çünkü elit sıfatına bulaşmadan elitleşmenin sırrını keşfetmişlerdi. Bu örtülü elitler, el üstünden inmedikleri halde elitliği kabullenmiyor, kendilerine benzemeyenleri elitlikle suçluyordu.

Geçmişte kimlerin el üstünde tutulduğu da tartışmalıydı aslında. Örneğin, son 50 yılda elitler diyarı Nişantaşı’ndan çıkmış bir başbakan hatırlayamamıştı… Peki, kaç Nişantaşlı bakan adı sayılabilirdi? Ya bir cumhurbaşkanı var mıydı? Her ihtimale karşı arşivlere bakmak lazımdı… Siyasette Anadolu elitleri hüküm sürmüştü genellikle. Menderes, Demirel ve Özal, gizli Nişantaşlı olamazdı ya. Onların bazı Nişantaşı elitleriyle yakın arkadaşlık kurdukları vakiiydi… Nazlı Ilıcak’ın kesintisiz el üstünde tutulmasının sırrı neydi acaba? Genetik avantaja mı sahipti?

Elitlik el altından yaygınlaşıyordu artık. Aynı zamanda karmaşıktı da… Kendisi vardı ama adı anılmıyordu… Tıpkı daha önceleri gerçekleştiği gibi iktidarla bağ kuranlar elitlikte birinciydi. Ancak alınan eğitim türünün bugünlerdeki belirleyiciliği de reddedilemezdi. Çünkü günümüzde en fazla elit yetiştiren meslek okulları, imam hatip liseleriydi. “Tıp fakültelerinden her şey çıkar, arada bir de doktor çıkar” sözü geçerliliğini yitirmiş, onun yerini, “İmam hatip liselerinden her şey çıkar, arada bir de imam çıkar” sözü mü almıştı? Sanki öyleydi…

Siyasi Tıp

2010-04-06T01:26:00.000-07:00

“Tıptaki eksikliğin farkında mısın?”
"Hayır, nesi eksik?"
“Siyaseti...”
“Sağlık sistemi çoktan siyasallaştırıldı ya...”
“Yetersiz...”
“Özel hastanelerin kucağına itilmemiz siyasi değil mi?”
“Olabilir ama bu çok normal artık...”
“Sırtımızdan geçiniyorlar...”
“Olabilir ama bu çok normal artık...”
“Özel hastanelerden şikâyetçilerin sayısı hızla artıyor...”
“Şikâyet edilecek ne varmış ki?”
“Çalışan böbreklerin diyaliz makinesine bağlandığı, bebeklere ana karnında reflü teşhisi konulduğu, sağlam girenin fıtık edilmeden dışarı bırakılmadığı söylentileri yayılıyor halk arasında...”
“İnanma, darbecilerin işidir...”
“Bana inanabileceğim bir şey söyle o zaman...”
“Artık sıra beklenmiyor...”
“O zaten hakkımızdı. Yeterince devlet hastanesi açılmadığı için yitirmiştik.”
“Değişime alışmalısın...”
“Güven duygum azalıyor...”
“Azalacak tabii... Her şey de devletten beklenmez ki...”
“Siyasetçi bekliyor ama... Devlet uçağından düğün servis aracı bile yaptılar en sonunda...
“Sizin gibiler de her yeniliğe karşıdır...”
“Yenilikte iyilik ararım...”
“Konuyu saptırdın...”
“Nasıl saptırdım?”
“Ben tıptan söz açtım, sen sağlık sistemine getirip bağladın... Oysa tıp bilimini kastetmiştim...”
“Ha şimdi anladım... Yok yok, anlamadım galiba... Tıp bilimiyle siyasetin ne alakası var ki?”
“Bu güne kadar yoktu ama bundan sonra olmalı...”
“Şaka mı?”
“Değil... Hukuktan sanata, ticaretten tuvalete kadar bir çok alan nasıl siyasallaşmışsa, tıp da elbet siyasi olacaktır...”
“Siyasi tuvalet nasıl oluyor?”
“Pisuarsız... Klozetsiz... Çömelmeden işeyince alarm çalıyor...”
“Tıp bilimi siyaseti kaldırmaz...”
“Kaldırır çünkü siyasetçi her şeyi bilir, görür ve becerir... Siyaset kutsaldır ve iyiliklerin anasıdır...”
“Komiksin... Siyasi Tıp nasıl hayata geçirilecek peki?”
“Kararnameyle tabii ki...”
“Danıştay iptal eder...”
“Meclis kararı çıkartılır...”
“Anayasa mahkemesinden döner mutlaka...”
“Referanduma götürülür o zaman...”
“Kabul edilse ne yazar, geçerliliği olamaz ki...”
“Sen milletin iradesine karşı mı çıkıyorsun yani?”
“Siyasi Tıp oluşturma cesaretinin kaynağı ne?”
“Meclis çoğunluğu...”
“Yani sizinki çoğunluk tıbbı mı oluyor?”
“Evet... Neden olmasın?”
“Anlaşıldı, aklın bittiği yere geldik... Diyelim ki Siyasi Tıp yasalaştı, bundan ne umulur...”
“Çok şey...”
“Neler mesela?”
“Mesela; kalbi soldan sağa taşımak, karaciğerin işlevlerini dalağa yüklemek, beyin faaliyetlerini uzaktan kumandaya bağlamak, edepsizlik yapan organları iç organlara dönüştürmek...”
"Meşrebinize uygun doktoru nereden bulacaksınız?"
"Bizim partinin siyaset okullarından yetiştireceğiz..."
“Tıptan sonra sıra neye gelecek?”
“Araştırıyoruz... Toplumda yaygın olan her şeyin mutlaka siyasallaştırmalıyız...”
“Bir öneri de bulunabilir miyim?...”
“Olur...”
“Kahve falı da çok yaygın bir şey...”
“Tabii ya, biz nasıl atladık bunu, hemen arkadaşlara bildireyim.”
“Ayrıca yemek yapmaya ilgi de çok arttı...”
“Evet, onu da şuraya not alayım... Seçim propagandası için siyasi yemekler kitabı dağıtırız...”
“Siyasi elektronik üzerine kafa yordunuz mu?”
“Hay aklınla bin yaşa, şahane olur valla...”
“Siz şimdi hastalık isimlerini de değiştirirsiniz.”
“Onu erteledik, hele bir organların çalışma düzenini değiştirelim, o zaman bakarız... Ama bir hastalık var ki, onu tümden yasaklayacağız... Adı bile anılmayacak...”
“Hangi hastalık bu?”
“Siyatik...”
“Siyatiğin ne günahı var?”
“Siyaseti ve siyasetçiyi kötü çağrıştırıyor... Daha ne olsun?”

Ali Sefünç

Yasak Yatağı

2010-03-22T00:27:00.000-07:00

Adını duyduğu birçok yatak vardı: maden yatağı, suçlu yatağı, sünnet yatağı, rejisör yatağı, dere yatağı gibi... Şimdi bunlara bir de “yasak yatağı” eklenmişti... Bir şeyin belli bir yerde fazlaca bulunması, o yeri yatağa dönüştürürdü... Maden yatağı ve suçlu yatağı bu tezin en güçlü kanıtlarıydı...

Anlayamayan Adam kuşkuya düşünce duraladı... Yönetmen yatağı ve sünnet yatağı diğerlerinden daha farklı özelliklere sahipti zira… Bu iki yatağa girenlerin zarar görmeden çıktığı pek görülmemişti. Yoksa diğerleri de mi öyleydi? Bilinen yatakları bir kenara bırakıp, “yasak yatağı”na odaklandı.

Gelişmelere bakılırsa, sigara yasağının peşi sıra başka yasaklar da devreye girecekti. Örneğin, tuz yasağı… Son haberlere göre, New York belediyesi restoranlarda tuz yasağı uygulamaya kafayı takmıştı. Masaya tuzluk koyan restorana 1000.- $ ceza reva görülüyordu. Amaç, insan sağlığını korumaktı.

Anlayamayan Adam bu niyet karşısında şaşkına dönmüştü. Obezitenin şahı şeker serbestti de, tuz neden yasaklanmak isteniyordu. Tansiyonu düştüğü için baygınlık geçirene içirilecek bol tuzlu ayran, bu gidişle eczanelerde reçeteyle mi satılacaktı?

Yalnız New York değil, Denizli belediyesinin yeni yasakları da ilginçti… 141 maddelik emir ve yasaklar listesi yapmışlardı: Örneğin, geceleri mezarlıklara girilmeyecek, pazarcılar atletle satış yapamayacaktı. Fanila serbest miydi? Zabıtanın insafına kalmıştı herhalde... Atletin giyilemediği yerde şort da giyilemezdi tabii ki. Üzerine sutyen takıp, “İkizlere takke” diye bağırarak satış yapmaya yeltenen pazarcının adı kötüye çıkarılır mıydı? Mutlaka...

Aniden içinde önlenemez bir yasak delme arzusu uyandı. İnsanlık tarihinin ilk yasağını çiğnemek üzere eline minyon bir Amasya elması aldı ve onu şehvetle dişledi... İnanç, gelenek, görenek, demokrasi ve sağlığı koruma amaçlı yasaklara direnmek çok zordu... Dünya, külliyen yasaklarla mı donatılıyordu?

Türkiye ziyaretinde Hülya Avşar’ın programına çıkmamasına rağmen dünyada popülerliğini koruyan filozof Slovaj Zizek’in iddiaları da çok korkutucuydu. Zizek’in dediğine göre son Bond filmi Quantum of Solace’da James Bond, Bond kızıyla seviştirilmemişti. Yılların çapkını James Bond’un başına bile böyle bir felaket geliyorsa, sıradan insanların başına kim bilir neler gelirdi?

Gişe rekorları kıran şifreli, esaretli, masalımsı filmlere bakılırsa, Hollywood cinsellikten vazgeçmişti… Belki gizli bir yasak vardı, belki de yasakların seksten daha etkili olduğu keşfedilmişti. Amerika’dan yola çıkan bir yasağın Anadolu topraklarına ulaşmaması mümkün müydü? Elbette değildi…

Anlayamayan Adam, hiç olmazsa tuz yasağına top yekûn karşı çıkılacağını ummak istedi ama umamadı. Çünkü günümüzün Tatlı Su Demokratları, içinde tuz barındıran bir yasağa asla itiraz etmezlerdi. YouTube yasağına ve yıllara varan yargısız tutuklamalara ses çıkartmayanlar, tuz yasağına mı karşı çıkacaktı yani?

Yasakların en güçlü olduğu ülkelerden biri Çin, diğeri İran’dı. Çin hükümeti internet sitesi açmak isteyenlere; nüfus cüzdanı, fotoğraf ve mülakat mecburiyeti getirmişti… Saç gösterme yasağı uygulayarak saç örtme özgürlüğünü gerçekleştiren İran, homoseksüelliği de başarıyla yasaklamıştı… Anlayamayan Adam şimdi anlıyordu, homoseksüelliği hastalık olarak ilan etmek isteyen bakanın niyetini. Tasarlanan her yasağa bir kılıf lazımdı…

Orta çağ standardında yasaklar bile yaratıcılığa muhtaçtı aslında. Gazete sahiplerinden yalnızca aykırı köşe yazarlarına değil, aykırı okurlarına da sahip çıkmaları istenebilirdi mesela. Ayrıca muhalif gazeteler isme yazılı olarak basılsa, fişlemeye gerek kalmazdı. Asker uğurlamaları sırasında “En büyük polis bizim polis” diye bağırılsa, çocuklara askercilik oynama yasağı getirilse, güzel olacaktı. Yasaklama özgürlüğüne sahip çıkılmalıydı.

Özgürlükçü Batı’nın yasakları yalnızca minare ve burka ile sınırlı değildi artık. Uyuşturucunun leblebi gibi dağıtıldığı Hollanda’nın bir yerinde yerel seçim vaatleri arasına, kadın ve kızlara ıslık çalmanın yasaklanması da girmişti. Yasak üretiminde bürokratların günahı çoktu kuşkusuz. Üstelik bilgisayar teknolojisi en çok onların işine yarıyordu. Dünya üzerindeki bürokrat sayısı fazlaca artmış, kontrolden mi çıkmıştı yoksa? Büyük olasılık öyleydi…

Dertleri neydi peki? Krizin yükselmesiyle birlikte işsiz kalmaktan mı korkuyorlardı? Bu nedenle proje ortakları politikacılara yasak üstüne yasak mı öneriyorlardı? Her bir yasağın tasarlanması, yasalaşması, takibi, kollanması, ceza kesilmesi derken, başlarını kaşıyacak vakitleri kalmazdı. Yasağı meslek edinmek böyle bir şeyken, yasağa boğulan insanların başına gelenleri sorgulayamaz hale düşmesi kaçınılmazdı.

Her ülkenin kendine özgü yasakları vardı ancak bu yasakçı tayfası mutlaka birbirini kıskanırdı. Hatta kopya bile çekerlerdi... Anlayamayan Adam’ın hayalinde dünyayı kaplayan bir yasak yatağı canlandı... O yatakta insanlığın başına neler gelecekti? Hayat denen süreç insan sağlığına zararlı ve ölümcül olduğuna göre, doğum yasaklanır mıydı? Genetik eşitsizliğe bakılırsa, hayatın demokrasiye uygun olduğu söylenebilir miydi?

Akıl almaz yasaklar halka düşerken, akıl almaz serbestlikler yönetenlerin tekelindeydi genellikle. Bal tutanın parmak yalamasını andırıyordu bu durum. Kimi yasaklar arasında bir nöbet değişimi söz konusuydu sanki. Sigara yasağı, genetiği değiştirilmiş ürünlerin yaygınlaştığı döneme denk getirilmişti. Bir kötülüğün serbest kalması için bir başka kötülüğün yasaklanması taktik icabı olabilirdi.

Anlayamayan Adam kısıtlama uzmanlarının gözden kaçırdığı özgürlükleri anımsamaya çalıştı. Spor yaparak doğal yoldan mutluluk verici kimyasal üretmenin yasaklanmasından korktu bir an. Endorfin depolamak gayesiyle dakikalarca kültürfizik hareketleri yaptı... Sporun etkisiyle zihni açılmıştı. Biliniyordu ki, Batı aydınlanması Katolik ideologların yasakladığı yazarlar sayesinde gerçekleşmişti. O yazarların yarattığı özgürlükler baltalanmaktaydı son zamanlarda. Teselliye ihtiyaç duydu. Hayatımıza sokulan yeni yasakların yeni özgürlükler yaratma olasılığını sevdi. Yüreğine su serpilmiş gibi hissetti. Her şerde bir hayır vardı ancak o hayrın hangi kuşağa denk geleceği bellisizdi.

Televizyonu açtı, o sırada eski bir Türk filmi oynuyordu. Belgin Doruk sigara yakınca o kısım birdenbire bulanıklaştı. Anlayamayan Adam kendini bir Tatlı Su Özgürlükçüsü’nün yerine koydu. Onun anlayışıyla filmlerin ne hale geleceğini hayal etmeye çalıştı, izlediği film üzerinden. Bu çabasında epeyce başarılıydı. Az sonra Belgin Doruk’un yanında Zeki Müren belirmişti. Bulanıklık iyice arttı. Üstelik filmin kötü adamı bir de içki içmeye, yemeğine tuz atmaya başlamaz mı? İşte o sırada ekranın yarısından fazlası bulanıklaşmıştı. Başı açık, eteği kısacık Ayşecik görüntüye dahil olduğundaysa, netlik tamamen kayboldu. Anlayamayan Adam televizyonu kapattı, gözlerini dinlendirmek üzere koltuğa kaykıldı.

Kara kara düşünüyordu. Ekranlarda bulandırılmak istenen diğer unsurların listesi de hayli kalabalıktı doğrusu. Kurtuluş Savaşı görüntüleri, Latin harfleri, kızlı erkekli oynanan halk oyunları, yerli malları, Uğur Dündar haberleri, yerli anneden yabancı spermle dünyaya gelen çocuklar, yabancı gelinler, yabancı damatlar ve yasakçıların fikrine uygun daha nice örnek...

Anlayamayan Adam, bir an için kendini bulanık mantıkla çalışan robotlar gibi hissedince, palazlanan bulanık bakış açısıyla yıllar sonra bir Atatürk filmini televizyon ekranlarından tüm netliğiyle izleyebileceğini hayal bile edemedi.

Ali Sefünç

Amuda Kalkmış Servet Düşmanı

2010-03-08T01:40:00.000-08:00

Epeyce bir zamandır alt gelir gurubuna düşürülmüş orta yaşlı bir vatandaştı o. Cebinden çıkardığı amorti kazanmış iki Milli Piyango biletini yırtarak paramparça etti önce, sonra çöpe attı. Biletin yüzüne kezzap atsa veya benzine bandırıp kömür sobasında yaksa daha iyi olacaktı ancak iş işten geçmişti bir kere.

Ansızın içini tarifsiz bir huzur kapladı... Başkaları el koymadan kendine ait o minicik ekonomik değere tecavüz ederek Amuda Kalkmış Servet Düşmanı olabilmenin ilk adımını atmıştı sanki. Üstelik büyük ikramiye kazanma şansı yaratabilecek yeni bir bileti bedelsiz edinme belasından da kurtulmuştu. Parmak şaklatarak göbek attı, gerdan kırdı kısa bir süreliğine.

Şimdi sıra, diğer icapları yerine getirmekteydi. Hedefinde, dişine uygun servet sahipleri vardı. Örneğin; eczacılar, işçiler, bakkallar, emekliler, çiftçiler, atölyeciler ve sair varlıklılar... Birileri çıkıp onların pek de zengin olmadığını, servet düşmanlığının milletin kaynaklarına el atarak sarkıntılık eden kişi ve kurumlara karşı sergilenmesi gerektiğini söyleyebilirdi. Ancak bu bakış açısı günümüzde çok saçma kaçıyordu.

O niye amuda kalkmış bir servet düşmanıydı artık? Çünkü son 6–7 yıldır algısıyla fazlaca oynanmıştı. Anteni kırılmış transistorlu radyo gibi parazit yapacak düzeyde hem de... İnkâr edilemezdi, en abuzambak kavrayışları bile geçerli kılacak sarsılmaz inançlardan söz açılıyordu, egzozu ayarsız halk otobüslerinde.

Suni döllenmeyle oluşturulan gayri milli iradenin bir parçası hâline getirildiğine göre, o da diğer Amuda Kalkmış Servet Düşmanları gibi yeni inançlar çerçevesinde her şeyi sıfırdan sorgulamalıydı. Somut örneklemek çerçevesinde... Faraza, ilaçlar daha önceleri neden pahalıydı? Doymak bilmez eczacılar yüzündendi bittabi ki...

Böylesi bir yargıya varmak kolay iş miydi? Fiyatları, ilaç firmaları ve devletin ortaklaşa belirlediğini yok sayıp, bu haltı eczacıların tek başlarına yediğini, kazancın büyüğünü cebellezi ettiğini var saydığı an kolaylaşıyordu. Gıcık kaptığı eczacı komşusunun son zamanlara kadar iyi bir hayat yaşaması, başka nasıl açıklanabilirdi ki… Borçlanmadan çocuklarını okutmakla kalmayıp, ev sahibi de olmamış mıydı? Olmuştu köftehor...

Servet sahipliği ve düşmanlığı, bazı kendini bilmezlerin geçmişte anladığı gibi değildi artık. Klasik model düşmanların gözü öteden beri büyük kişilerin ve büyük şirketlerin zenginliğinde olmuştu hep. Ama onların ıskaladıkları önemli bir husus vardı: Yasal ve siyasal çerçeveye oturtma meselesi... Büyük götürmenin kanuni ve politik düzenlemeleri amuda kalkmış kadroların gayretleriyle yerine getirilmişti ve giderek de pekiştiriliyordu.

Dahası, klasik servet düşmanlığının kazancı da, itibarı da pek kalmamıştı. Vekil babaları tarafından organize desteklenen yeni yetme girişimcilerin zenginliklerine karşı servet düşmanlığı yapmak günümüzde çok riskliydi. Dolayısıyla büyükten ve forsludan yana olmayan küçüğün hâli dumandı. İnsan, düşmanını akıllıca seçmeliydi öyleyse. İşte bu nedenle, Amuda Kalkmış Servet Düşmanlığı’na sığınma gereksinimi duymuştu ansızın…

Düşünme faslına ara verdi, gözlerini ev eşyalarının üzerinde gezindirmeye koyuldu... Pencereden aşağı atıp kırabileceği değerli eşya arayışındaydı. Gözü önce televizyona, sonra bilgisayara ilişti ancak onları dördünce kattan aşağı fırlatma şansı kalmamıştı. Çünkü o eşyalar kendisine ait değildi artık. Borçları nedeniyle haczedilmiş ve satış değerleri depo masraflarını karşılamayacağı için yed-i emin sıfatıyla yine ona emanet edilmişti...

Acı gerçekler onu frenleyebilir miydi? Hayır, çünkü Amuda Kalkmış Servet Düşmanlığı akut dönemindeydi, kendini durdurmayı bu yüzden beceremedi. Mutfağa koştu, eline geçirdiği bir düzine yumurtayı kaptığı gibi lavaboya kırdı, onların pis su borularına doğru yavaşça akarak gözden kayboluşunu zalimane bir duyarsızlıkla seyretti.

Köklü bir kavramı, nasıl olmuştu da bir anda amuda kaldırabilmişti peki? Biraz zorlanmıştı ancak vicdanını taraflı bir operasyonla askıya aldırır aldırmaz, küçük servetleri hacamat etmenin kapıları ardına kadar açılıvermişti önünde. Mantık kaybı yaşaması kaçınılmazdı dolayısıyla. Canını sıkmaya devam ederse, muhakemesinin son kırıntılarını da tamamen askıya aldıracaktı.

Motivasyonunu arttıran temel prensipleri unutmamaya çalışıyordu. Özellikle de temel ilkeyi... Servet, servetti... Onun büyüğü küçüğü olmazdı... Asgari ücret düzeyindeki küçük varlıklar bir araya geldiğinde bile dudak uçuklatan rakamlar ortaya çıkabiliyordu pekâlâ. İnsan çok lüks bir hayat yaşayamıyorsa, orta karar konfor istemek yerine, en azını kabullenmeliydi.

Yumurtalar artık kanalizasyon hattına kadar ulaşmış olmalıydı, oturma odasına geçti. Bir sigara yakınca, aklına Tekel geldi: Tekel işçilerinin toplu sözleşmeler sayesinde geçmişte aldığı yüksek zamları hatırladıkça hâlâ tüyleri diken diken olmaktaydı. Hiçbir zaman sendikalı olamamış, işçi statüsünde çalışanları hep kıskanıp durmuştu. Direnen tekel işçileri dirençsiz hâle düşerse, Amerikan menşeli lale devrinde sendikalı olmanın mekruhluğu da sağlam bir kanıta kavuşacaktı inşallah.

Ya bakkallara ne demeliydi? İşlerinin bitirildiğini, ekonomik hayatın kılcal damarlar olmaksızın da sürebileceğini neden kabullenmiyorlardı? İnsan vücudunun işleyişini örnek göstermeleri anlamsız kaçardı çünkü yalnızca ana damarlarıyla yaşayan bir farenin laboratuar koşullarında yaratılması an meselesiydi... Tıpkı ilaç deneylerinde olduğu gibi farelerden sonra sıra insanlara gelirdi mutlaka.

Evden dışarı çıktı, sokakta ağır aksak yürümeye başladı. Yolda para bulma korkusuyla artık önüne bile bakmıyordu. Bu nedenle birçok kez tökezleyip yere kapaklanmıştı. Devren kiralığa çıkarılan,“Tasfiye ediyoruz” afişiyle indirim yapan, aylardır boş bekleyen dükkânları gördükçe keyiflendi.

Dükkânının önündeki sandalye üzerinde pinekleyen bakkalla selamlaşma arzusunu engelleyemedi, öksürerek onun rahatını bozdu. Rahatlık da bir nevi servet değil miydi? Tabii ki öyleydi. Tavşan uykusu bölündüğünde sesi çıkmayan hatta gülümsemeye çalışan o adamın da, kendisi gibi Amuda Kalkmış Servet Düşmanı olduğunu anımsadı. Çünkü o mini girişimci, iflas ediyor olmaktan hiç şikâyetçi değildi. Üstelik ilk seçimde yine aynı partiye oy vereceğini söyleyip duruyordu övünçle.

Siyasi tercihini gurur meselesi yaptığı için, kuyruğu dik tutmak uğruna tabanları havaya dikmeye razıydı bu bakkal… Kısacası, kolay pes edecek bir servet düşmanına benzemiyordu. Kötüleşen durumu gözüne sokulduğundaysa, “Haklısınız ama oy verilecek bir başka parti var mı ki?” diye savunurdu kendini her daim. Daha kötüsünü bulamamaktan korkuyordu galiba.

Kötünün iyisi yerine, kötünün kötüsüne prim vermeden amuda kalkmayı becermek mümkün müydü? Artık değildi... Son tahlilde hemfikir olduğu bakkalla uğraşmasına hiç gerek yoktu, aksine onun tarzına hayranlık duymaktaydı. O adam geçmişte kazandıklarından dolayı zaten suçluluk duyuyor, geleceğinin yok edilmesini tevekkülle karşılıyordu.
Marketi geride bıraktı, ani bir manevrayla eczaneye yöneldi. Bunca suçlama ve aşağılamaya rağmen kendisini değerli gören eczacının moralini bozacak, hâlinden hicap duymasına yol açacaktı elinden geldiğince. Eczaneden içeri girdiğinde bozguncu eczacıyı ağzı kulaklarında gülümserken buldu. Şaşırdı... Niyeydi bu neşe acaba? Çok geçmeden acı gerçeği öğrendi: Eczacılar örgütlü olmanın, yaygara çıkarmanın semeresini almış, Sosyal Güvenlik Kurumu’nu dize getirmişlerdi. Demek ki ana muhalefet partisinden daha etkiliydiler... Yargı krizi çıkarıldığı için hükümetin yaşadığı bu başarısızlığın fazlaca dikkat çekmemesi, tüm Amuda Kalkmış Servet Düşmanları için teselli kaynağıydı aslında.

Amuda kalkmışların iflas edenler için zikrettiği “Daha önce kazandıklarına saysınlar!” özlü sözü içinin yağlarını eritiyordu. Hızını alamadı, önüne çıkan bir kediye tekme attı, ardı sıra köpeğin birini taşladı... Oysa eskiden sokak hayvanlarını ne çok sever ve kollardı... Amuda Kalmış Servet Düşmanı olmasıyla birlikte ortaya çıkan bu tavrına anlam vermekte zorlanıyordu. Hayvan sevgisini de mi servetten sayıyordu acaba? Herhalde öyleydi...

Yeşil kart rüşvetiyle amuda kaldırılmış bir komşusunu görünce sevindi. Sigortasız işçi cennetinde emeklilik yaşının yükseltilmesini en çok destekleyenlerden biri oydu çünkü. “Bu karar beni etkilemiyor” derken, çocuğunun istikbalini umursamamayı kusursuz beceriyordu maşallah. Her koyun kendi bacağından asılırdı ne de olsa. İnsanları birleştirmenin en zahmetsiz yolu ortak amaçlar bulmak değil, ortak düşmanlar yaratmaktı. Çalıştırdıkları adam sayısıyla övünen kendini beğenmiş işverenlerden hiç hoşlanmıyordu. Onların çöküşünü, açıklanan karşılıksız çek ve protestolu senet listelerindeki artıştan izlemekteydi...

Türk ekonomisindeki olağanüstü gelişmeyi simgeleyen Müslüman, Ortodoks, Katolik ortak teşebbüsü hipermarketin yanından geçerken çok gururlandı. Borç bulacağından emin olabilse, girip hemen alışveriş yapacaktı. Bedenine jilet atan, tiner koklayan sokak insanlarını kendine daha yakın hissediyordu artık. Baş siyasetçinin eşine ait olduğu söylenen hastanenin önünden geçerken, havaya taş atıp altına girmek suretiyle kafasını yarma isteğini zorlukla önledi. Böylesi bir jest parasız yapılmazdı.

Kaldırımın üstünde sızıp kalmış genç adam, evsiz barksızdı büyük olasılıkla. Ona hiç acımadı... New York sokaklarında yaşayan onbinlerce insandan merhamet duygusuyla bahsedildiğini hiç duymamıştı çünkü. Biz o uygarlık seviyesine ne zaman ulaşabilecektik acaba?

Düşmanlığı hak edenler arasında, az para harcayarak çok zevk alanlar da vardı. Sınırları aşan bir örnek vermek gerekirse, Arjantinliler... Bu milletin üyeleri, yaşadıkları ağır sorunlara karşın dünyanın en mutlu insanları arasında yer alıyormuş meğerse. Yalnızca onlar mı? Karnavalcı Brezilyalılar ve yurt içinde Latin dansları müptelası Türkler... Yaşam sevinci aşılayan danslara tez zamanda alkollü içki muamelesi yapılmalıydı. Salsa heveslisi bir cemaat üyesini hayal etmeye bile tahammül edemezdi, her ne kadar ruhunda ayak oyunlarına yatkınlık bulunsa da.

Ansızın aklına hukuk kavramı geldi. Amuda kalkmış servet düşmanları için ayak bağı olan bu kavram; yasaklama özgürlüğünü kısıtlıyor, antidemokratik demokrasiyi baltalıyordu. İçi daraldı, hukuksuz uygulama haberleriyle beslenmek üzere bir gazete bayiinin önünde dikilip, bedavadan manşetleri okumaya başladı. Haramlığı ortaya çıkmasın diye müftülüklere danışılmadan salınan dolaylı vergilerin ve içeri alınacak kişilerin listesi yine çok kabarıktı…

Mutluluk içinde evinin yolunu tuttu… Apartmana girdi, asansöre bindi… Dördüncü katta inecek olmasına rağmen onunca kata kadar tüm düğmelere bastı. O indikten sonra asansör her katta boşu boşuna durarak en tepeye kadar varacak, bu nedenle birçok komşusu zaman kaybedecekti. Zaman da bir nevi servet değil miydi? Belki de servetlerin en büyüğüydü. Öyleyse, Amuda Kalkmış Servet Düşmanları için toplumu oyalamaya yönelik her yol mubahtı...

Ali Sefünç

Nöro Siyaset Diyaloğu

2010-02-22T03:57:00.000-08:00

“Çok sıkıştık, ne yapacağız şimdi?”
“Nöro siyaset yapacağız tabii ki…”
“Nasıl yani?”
“Suçlularla suçsuzları karıştıracağız.”
“Karıştırdık.”
“Biraz daha karıştıralım, denizin sığ bir yerinde iki torba ok ucu bulduralım.”
“Ok uçları azalmış, arkadaşlar nereye koyduklarını unutmuşlar.”
“Dört tane de mi yok?”
“O kadarını her zaman buluruz.”
“Koy zarfa gönder.”
“Kime?”
“Bizimkilerden birine…”
“Zarfta şıngırdadıkları için kargocumuz almıyor artık…”
“Siz de plastik ok ucu gönderin.”
“Etkisi azalır.”
“Şarbon etkisi yaratın o zaman.”
“Nasıl?”
“Bir tutam beyaz tebeşir tozunu koy zarfa, gönder.”
“Kime?”
“Alerjisi olan birilerine...”
“Onu da denemiştik.”
“Ormanda yine mancınık buldurun.”
“Masraflı oluyor.”
“Daha önce bulunan mancınıkların seri numaralarını silip gömün, tekrar bulun.”
“Başka bir şey yapsak daha iyi olur. Mesela fil bulduralım.”
“Ne alaka?”
“Tankı çağrıştırır…"
“Beğenmedim, gizli tanık ayarlayın.”
“Kim olduklarını hemen anlıyorlar."
“Nasıl anlıyorlar?”
“Sabıka kayıtlarından veya şivelerinden galiba…”
“İmzasız ihbar mektubu yazdırın.”
“Sürekli yazdırıyoruz... Üslubu oturttuk ama imlâ hatalarını hâlâ azaltamadık.”
“İnternete dinleme kaseti verin.”
“Kimin kasetini?”
“Sesi en gür olanınkini…”
“Şu peçeteye dinlemek istediğiniz şarkı isimlerini yazar mısınız?”
“Cıvıma, yersin kafana şimdi yumruğu!”
“Emredersiniz.”
“Günlük anket geldi mi?”
“Geldi.”
“Sonuç?”
“Yine düşüş var.”
“Hukuk krizi çıkarıla derhal.”
“Nasıl olacak?”
“Örneğin, yetkisiz etki yaratarak...”
“Onu daha dün yaptırdık ama tam tutturamadık. Hatta zor duruma düştük.”
“Ağlaması ve lafazanlığı kuvvetli arkadaşı konuşturalım.”
“O hiç susmuyor ki… Daha çarpıcı bir şeyler bulsak diyorum…”
“İşsizlerin sağlık hizmetinden yararlanma süresi önce kısılsın, sonra aynı gün iade edilsin.”
“Kıstık ve iade ettik...”
“Aptallaştılar mı?”
“Hayır, cin çarpmış gibi oldular.”
“İşsizlik oranı düşürülsün.”
“Düşmüyor, aksine artıyor.”
“Bekârlar işsizden sayılmasın.”
“Sözlü, nişanlı ve evlileri ne yapalım?”
“Bir ay doğum yılı tek numarayla bitenleri, diğer ay ise çift numarayla bitenleri hesaba katmayalım.”
“İşsizlerin topunu işsiz saymasak, ne şahane olurdu aslında.”
“Açılım başarılarımızı anlatalım.”
“Hangisini?”
“Neyse kalsın... Bana fırça atabileceğim birilerini bulun tez elden.”
“Davet ettiklerimizin hiçbiri gelmiyor. Size ayıracak beş dakikaları bile kalmamış.”
“Bir dakikalığına gelmeleri yeterdi yahu...”
“Sizce gelirler mi?”
“Gelmezler değil mi?”
“Maalesef...”
“Kaz güdemeyenlere yine giydireyim mi?”
“Şimdi yapmayın bence, hiç olmazsa baharı bekleyin.”
“Neden?”
“Uyanırlarsa, onlar da bize ‘Gaz güdemeyenler’ diyebilir.”
“Niye?”
“Bu kış doğal gazı satamadık, pahalı tarafından elektriğe çevirttik ya.”
“Evet, bunu geçelim.”
“Girmediğimiz gizli oda kalmış mıydı?”
“Mağazaların soyunma kabinlerine ne dersiniz?”
“Tutuklamayan kesim kaldı mı?”
“Bir tek muhalefet milletvekilleri kaldı sanırım.”
“Onlardan bir kaçını şey ettirelim o zaman.”
“Şimdi olmaz, kapanış için saklayalım.”
“Kapanışa kadar boş duramayız ama...”
“Tartışmalı özelleştirme yapalım.”
“Özelleştirilecek kurum da çok azaldı.”
“Parlak fikre ihtiyacımız var…”
“Buldum, adalet sistemini özelleştirelim.”
“Ben onu özelleştirdik sanıyordum.”
“Yine anayasa değiştirmece oynayalım.”
“Şu an zor, fırsatını kollayalım.”
“Parti kapattıralım”
“Keşke kapatsalar ama çok nazlanıyorlar.”
“Başka ne yapabiliriz?”
“Herkesi testten geçirelim.”
“Uygulamadığımız test kalmış mıydı? Evet, kalmıştı. Kurbağa Testi...”
“Uzlaşma taklidi yapalım mı?”
“O rol bünyemize uygun değil.”
“Köşkü devreye sokalım.”
“Fena olmaz ama dara düştüğümüz anlaşılır.”
“Ekonomik veriler nasıl.”
“Kötü ama şimdilik şanslıyız.”
“Ne yönden?”
“Küresel kriz Yunanistan üzerinden bize geleceğine, ani bir kararla İspanya’ya geçmiş.”
“Neden?”
“Bize gelmek vizesiz ama AB ülkelerine geri dönüş vizeli olduğu içindir herhalde.”
“Tanzanya’nın durumu nasıl?”
“Niye merak ettiniz?”
“En son vize anlaşmasını onlarla yapmadık mı?”
“Karşılıklı vize kaldırdığımız ülkelerin ekonomisine güvenmesek iyi olur bence.”
“Bir dış seyahate mi çıksam acaba?”
“Gitmediğiniz ülke de kalmadı ki.”
“Yeni ülkeler bulun. Yakın zamanda bölünüp, birkaç yeni cumhuriyete dönüşecek ülke yok mu?”
“Bir biz kaldık galiba.”
“Elimizden geleni yapıyoruz ama henüz tam beceremedik.”
“Sahi, biz ne yapıyorduk?”
“Tabii ki nöro siyaset.”
“Nöro pazarlama gibi bir şey mi bu?”
“Tam değil, onda beyin okuma var daha çok.”
“Nöro siyasetin farkı ne?”
“Mutlak muzaffer olabilmek için beyinleri okuyor, yazıyor, mıncıklıyor ve hatta şey ediyoruz…”
“Ahlak dışı olmuyor mu?”
“Olmuyor…”
“Şey etmek derken?”
“Saat başı gündem değiştirerek beyinleri felç etmekten söz ediyorum canım.
“Aklınıza sağlık, Nobellik bir siyasetmiş?”
“Nobel verirler değil mi?”
“Vermez olurlar mı hiç?”

Ali Sefünç

Bir Sinemacının Uçuş Duası

2010-02-09T02:55:00.000-08:00

Davet aldığından beri sevinçliydi, kabaran göğsü daracık siyah tişörtüne sığmıyordu. Nihayet o da cumhurbaşkanlığı uçağında yer alabilecekti.
Elinde küçük bir kamerayla çekim yaparak körükte ilerlerken uçağın kapısına kadar gelmişti. İçeri adımını atar atmaz hatasını fark edince bu kez geri adım attı. Çok eskilere dayanan kötü bir alışkanlığın sonucuydu, sol adımıyla herhangi bir mekâna girmek. Sağ adımıyla uçağa girmeyi garantilemek için siyah pantolonunun sağ paçasını bir kat kıvırdı.
Bir sinemacı olarak kendini, en az Mimar Sinan kadar yaratıcı buluyordu... Ve üstelik “Cihangir” semtinin, onu çağrıştıracak bir adla anılmasını sağlayacak kadar da güçlüydü... Mevcut güçle yetinemezdi. Ona göre parasız devrimciye sıkı devrimci, parasız sinemacıya da başarılı sinemacı denemezdi.
Reklâmcılık sektöründeki stratejik seçimleri çok şahaneydi. Özellikle de oyuncu seçimleri... Ama yeri geldiğinde yaratıcılığına ihanet etmeyi de bilirdi. Benimsediği yaşam platosunun çıkarları, her şeyden önemliydi çünkü. Özel firmaların reklâmları biraz azalmış ve dahası çok kârsızlaşmıştı. Ödeme vadeleri de uzamıştı zaten.
Durum böyleyse, bolca hükümet reklâmı almalıydı. Dolaylı veya dolaysız yoldan... Ezilme, çürüme ve zedelenmeler üzerinde etkili bir ilacın reklâmında, imiği hükümet lideri tarafından sıkılıp morartılan küçük çocuğu oynatmaması, işte bu nedenleydi. Aksini yapmış olsa, Hindistan’a uçan bu tayyarede yer bulabilir miydi hiç?
Böylesi bir uçuş için deneyimsizdi, yanlış yapmak istemiyordu. Çok sayıda kutsî insanın yolculuk hakkı kazandığı bir uçağa dua etmeden girmek yanlış olurdu herhalde. “68” kuşağından birinin belli bir yaştan sonra eline Namaz Hocası kitapçığı alıp Arapça duaları ezberlemesi kolay değildi. Kendi pozisyonuna en uygun duayı Türkçe oluşturması daha doğru olacaktı. Duasını kamera açıkken, yüksek sesle okuyacak ve bu eşsiz belgesele montaj sırasında Arapça alt yazı ekleyecekti. Duası hemen hemen hazırdı, okumaya başladı:

“Allahım şükürler olsun... Zekâmın ve sağgörümün karşılığını bir kez daha alarak yıllar sonra bir uçakta yine halkın arasına karıştım... Sen bu kulunu koru, kollat... Maddi ve manevi mevkilere yükselmemi sağlayanları gördükleri günden geri bırakma... Âmin...

“Yapımcılığını üstlendiğim dizilerin cümlesinin reytingini ve reklâmını yüksek kıl... Rızkımı temin etmeme aracılık eden hükümet ve örtülü hükümet televizyonlarının ekranlarını karartma... Âmin...

“Çağdaş demokrasinin kayıktan ve uçaktan idare edilenini her daim hâkim kıl... Muhalif unsurların gözlerini de benimki gibi şaşılaştır, çıkar sağlayan gerçekleri görmeye alıştır... Âmin...

“Mesleksiz kalabalıkların miting sesini kes, grevcilerin direncini kır ki; kendini zenginleşmeye adayan inançlı insanların varlığı azalmasın... Beyoğlu hudutları içindeki emlak fiyatları ve kira bedelleri, zirve üstüne zirve yapsın... Âmin...

“Başarısı azalmış birçok sanat erbabı gibi bana da iktidardan yana siyasi görüş belirtmeyi, mukaddes insanlara bir telefonla ulaşabilmeyi sen nasip et Allahım... Âmin...

“İş hayatımın bekası için boşananların duygularını sömürebilmeme, tüketici zaaflarını kullanabilmeme, çekime gelmeyen oyuncular yerine çaycımı, şoförümü oynatabilmeme yardım et... Parasızken hissettiğim ezikliği hatırlatmayacak kadar iş kapasitesi ihsan eyle bana Ya Rabbim... Âmin...

“Yaklaşan erken seçimde kampanya gelirlerimi arttıracak daha nice uçuşlarda yer alma fırsatının yanı sıra; yer yer mutedil dalgalı ve parçalı bulutlu demokrasi anlayışımın kabul görmesini senden dilerim ey yüce Allahım... Âmin...”

Duası bitmişti, nurlu bir ifadeyle artık uçağa girebilirdi. Hangi ayağının sağda olduğunu anımsatan kıvrık paçasına baktı. Sol elinin yüzük parmağındaki alyansı çıkarıp sağ elinin yüzük parmağına geçirdi. Artık kıvrık bir paçaya ihtiyacı kalmamıştı, onu düzeltebilirdi yani. Ama son anda aklına gelen cin fikrin etkisiyle bundan vazgeçti. O paça kıvrık kalacaktı... Eğilip öteki paçasını da kıvırdı. Abdest alırken ıslanmasın diye kıvrılan paçaların o hâlde unutulması, hafızası kuvvetli insanlarda bile sıkça rastlanan bir durumdu ne de olsa. Bir daha ki uçuşa, siyah çorapların yerine yeşil çoraplar mı giymeliydi? Belki... Ama çok koyu bir yeşil...

Ali Sefünç

Sertleşme Sorunu Diyaloğu

2010-01-25T02:10:00.000-08:00

“Kahve ister misin?”
“İstemem…”
“Çay vereyim o zaman…”
“Yok, çay da almayayım…”
“Çay-kahve tiryakisi değil miydin sen, ne oldu böyle?”
“İkisi de bünyeme iyi gelmiyor… Sorunum var…”
“Ne sorunu?”
“Sertleşme sorunu…”
“Yanlış mı duydum?”
“Hayır… Maalesef sertleşme sorunu yaşıyorum…”
“Bravo… Seni utangaç bilirdim ama cinsel sorununu uluorta itiraf ettiğine göre çok cesurmuşsun.”
“Yanılıyorsun… Benim cinsel bir sorunum yok. En azından şimdilik…”
“Sertleşme sorunum var demedin mi az önce?”
“Dedim…”
“İşte tamam…”
“Tamam değil… O sorun yanlış isimle anılıyor. Cinsel olanına, ‘sertleşememe sorunu’ denir aslında… Hani sertleşemiyor, yumuşak kalıyor ya…”
“Mantıken haklısın hani ama neden yanlış isim koymuşlar?”
“Hangi sorun doğru anlaşılıyor ki, isimleri doğru konsun…”
“O kadar da acımasız olmayalım, vardır bir sebebi.”
“Ne bileyim? Mağduriyeti olanlar daha fazla incinmesin diyedir belki.”
“O dert, hassas insanların başına mı gelir genellikle?”
“Pek sanmam… Sorunlar insanları doğal olarak hassaslaştırıyordur mutlaka.”
“Şimdi ben sana içecek bir şey ikram edemeyecek miyim?”
“Ihlamur var mı?”
“Var.”
“Su bardağında olsun ama. En az üç bardak içerim, ona göre demle ha!”
“Fazla gelmesin, istenmedik bir sorun yaratmasın!”
“Bir şey olmaz canım…”
“Hâlâ anlatmadın, ‘sertleşme sorunu’ nasıl bir şey peki?”
“Karşı koyulmaz biçimde sert çıkma arzusu taşıyorum…”
“Kime karşı?”
“Önüne gelen herkese karşı…”
“Tekme atma arzusu gibi mi?”
“Aynen öyle…”
“Nerden çıktı bu?”
“Siyasi arenada hep vardı ama ipin ucu kaçtı… Haberleri izlemiyor musun? Yerli-yabancı bütün liderler sert çıkıyorlar… Ama en çok da bizim hükümet lideri…”
“Biliyorum, biliyorum şu aralar İsrail’e sert çıkmakla meşgul.”
“Onun için yerli, yabancı; çiftçi, yargıç, eczacı, sendikalı işçi filan fark etmiyor, gıcık kaptığı her kesime ayrı ayrı sert çıkıyor… Ermenistan’a da sert çıkmış. Ama ben en çok bir gün, ‘Topunuza birden sert çıkıyorum’ demesinden korkuyorum."
“Siyasetten uzak dur, rahatlarsın.”
“Genç bir sevgili buldum, kafası bozulunca o da çok sert çıkıyor bana.”
“Abartıyorsun gibi geliyor.”
“Lisedeyken çete lideriymiş galiba…”
“Şimdiye kadar bir sertliğini gördün mü?”
“Bariz olarak değil ama sürekli cinayet filmleri izlemesinden huylanıyorum. Bir de saçımı uzatmamı istiyor.”
“Niye?”
“Kavramaya çalıştığında saçlarım eline gelmiyormuş…”
“Hoş bir istektir belki…”
“İçinde sertleşme olmayan diziler de artık uzun ömürlü olmuyor, bazıları uğursuz 13’ncü haftayı bile göremeden yayından kaldırılıyor.”
“Senaryoları kötüdür mutlaka…”
"Bugün hava çok sert."
"Mevsimi... Kış kışlığını yapmalı."
“Futbolcuların sertleşmesine ne demeli?”
“Futbol zaten sert spordur.”
“Teknik heyete krampon, forma veya tekmelik fırlatmalarını diyorum. Eskiden var mıydı?”
“Doğru söylüyorsun…”
“Bütün bunlar Galatasaraylı George Hagi’yle başladı hocam. Sahada herkese sert çıkardı... Bir daha da iflah olmadık, bütün futbolcular onu taklit etti sırayla...”
“O da siyasete girer mi?”
“Türk vatandaşlığına geçerse, neden olmasın?”
“Eyvah!”
“İnsanlar trafikte de birbirlerine daha sert davranıyor artık.”
“Farkındayım. Sence bütün bunların sebebi ne?”
“Sertleşme salgını var çünkü.”
“Yine abarttın.”
“İnan öyle… Ben bile dayanılmaz biçimde sertleşmek istiyorsam, kesinlikle salgındır…”
“Boş ver, sertleşmek bize yakışmaz.”
“Elimde değil, sertleşmek için sürekli fırsat kollar oldum. Hatta kendimi tutamayıp birkaç kez denedim bile.”
“Sonuç?”
“Şanssızlığa bak ki sert çıktıklarımın hepsi benden daha sert çıktı. Biri tehdit etti, bir diğeri iyice hırpaladı. Silah çekeni de var tabii…”
“Böyle bir saçmalığı neden denedin?”
“Sertleşenleri alkışlanırken görünce canım çekiyor. Ben de sertleşerek beğenilmek istiyorum. Hakkım yok mu?”
“Vardır tabii ama…”
“Hem, sertleşmek sakin kalmaktan daha kolay değil midir?”
“Öyle midir?”
“Üstelik bilinmedik bir yararı da var.”
“Nasıl bir yarar?”
“Sertleşince suçluluk duygusundan kurtuluyorsun… Daha etkili sertleşen birine çatmadığın sürece tabii…”
“Sertleşmenin suçluluk duygusuyla doğrudan bir ilişkisi mi var yani?”
“Söylemeye dilim varmıyor ama sanki...”
“Yaygınlığı bu yüzden mi?”
“Şüphelerim o yönde...”
“Sertleşmek düşmanlığı arttırmaz mı?”
“Arttırır ama sertleşenlerin sorunu değil bu.”
“Kimin sorunu peki?”
“Günümüzde kimsenin sorunu değil aslında.”
“Sertleşmeyi yine deneyecek misin?”
“İnşallah denemem, aksine tedavi olmalıyım. Sertleşmeye yeltenmek tehlikeli.”
“Herkes için mi tehlikeli?”
“Korunuyor veya kollanıyorsan, istihbaratın kuvvetliyse mesele yok. Bir de gözü kara olmak lazım.”
“Nasıl kurtulacaksın bu sorundan?”
“Örneğin; çay, kahve gibi uyaran, geren içeceklerden uzak durup teskin edici içecekler kullanarak... Ihlamurun yanına bir de papatya çayı olsa ne güzel giderdi. Anason da iyi gelir.”
“Anason, bebeklerde gaz söktürücü olarak kullanılmaz mı?”
“Gaz çıkartmakla kalmaz, uyku da verir, sinir krizini de önler…”
“Tamam, onlardan da bulundururum artık.”
“Bir de televizyonda bebek kanallarını izlemeliyim, insana acayip huzur veriyor.”
“Esnemeye başladın, istersen içerdeki yatakta biraz kestir.”
“Gerek yok, şu koltukta kıvrılır uyurum.”
“İkili koltukta boylu boyunca uzanamazsın, yatak daha rahat değil mi?”
“Değil… Burada uyuyabilmek için anne karnındaki gibi kıvrılmak zorundayım. Oysa geniş yatakta uyur uyumaz cenin pozisyonum bozuluyor, huzurum kaçıyor…”
“Ne diyeyim? Allah şifa versin…”
“Hepimize…”

Ali Sefünç

Yaşam Taşeronu

2010-01-11T02:12:00.000-08:00

Anlayamayan Adam, “Yaşam Taşeronu” olmaya karar vermişti... Yaşamın içinde “Yaşam Koçu” adında bir hizmet erbabı varsa, pekâlâ “Yaşam Taşeronu” da olabilirdi? Reklam sloganı şimdiden hazırdı: “Sen yaşamıyorsan, bırak taşeronun yaşasın!”

Üşengeçler adına yaşadığı şeylerin ortaya çıkardığı duygu, düşünce ve gözlemlerini öylesine abartılı ve şahane anlatacaktı ki, müşteriler mest olacaklardı. Yani hiç yorulmadan aynı şeylerin en azından bir kısmını yaşamış gibi hissedeceklerdi kendilerini.

Asıl olan, ihtiyaçları gidermek değil miydi? Evet öyleydi… Zenginlemek için tanınmamış, cazip, kozmik ihtiyaçlara cevap vermek lazımdı… Piyasalar çarpıcı örneklerle doluydu: Bronzlaştırıcı pişik kremi, falı aydınlık çıkan kuru kahve, doğada eriyen plastik kelepçe ve benzerleri... İnsanları ikna etmek için biraz çaba gerekiyordu tabii ki.

Ekonomide en çok talep gören sihirli yöntemin taşeronluk olduğu resmen ortadaydı. Taşeronun taşeronu bile taşeron tutabiliyordu bazen. İşçiler, güvenlikçiler yetmiyormuş gibi; belediye zabıtaları ve itfaiyeciler de taşeron firmalara pas edilmişti. Sıra, diğer ayağı kaydırılması gerekenlerdeydi sanki.

Taşeron kime denirdi? Bir işi aslen yüklenmesi gereken kişi, kurum veya yönetim adına o işi daha ucuza yapana... Daha ucuza ama asla daha kaliteli değil… İnsanlık, “Uzay Çağı”na doyamadan, “Taşeronluk Çağı”na dalmıştı düpedüz. Obama’nın iktidara getirilişi, bu evrik çağın en güçlü kanıtıydı sanki. Cilalı beyaz adamların aklanması için kriz günlerinin siyahi bir başkanla anılması, küçük planın büyük parçası gibi görünmekteydi. Veya tam tersi…

Anlayamayan Adam’ın aklına, başkanlığının kırkı dolmadan Obama yardakçılığının taşeronluğunu üstlenen bir köy halkı geliverdi ansızın. Her kış öncesinde kavurma yapmak için zaten çok sayıda koyun kesiyor olmalıydılar. Ancak kavurmalık hayvanları o tarihte Obama’ya ithaf etmeleri eşsiz bir kurnazlıktı.

Amerikalı sığır yetiştiricileri Obama’ya sığır kurban etmişler miydi? İşte buna ihtimal veremedi… Yerli kovboylar caka satarken, “Obama Kavurması” markasıyla üretim yapıp piyasaya sürme fırsatını ıskalamışlardı galiba. Oysa marka tescilinin haftasına kalmaz, onlara özel yatırım teşviki bile çıkartılırdı.

Politik ve ticari taşeronluk alıp başını yürümüştü ancak bireysel taşeronluk henüz keşfedilmemişti. Yaşam koçları her daim çok iyi akıl vermekteydiler tabii ki. Gelgelelim uygulama zorluklarına çare getirdikleri söylenemezdi. Genellikle hesap sorar, başarısız gördüklerini tos yemişten beter ederlerdi. Deneyleme sorununu kim çözecekti peki? Tabii ki Yaşam Taşeronu...

Hayata iyi niyetle bakmak, karşılıksız sevgi duymak, doğayla doğal ilişki kurmak; oda veya salonda pineklemekten vazgeçip sokağa açılmak, bünyeye uygun hobi bulmak, üretken olmak, insan ilişkilerinin fırıldaklığıyla baş edebilmek kolay iş miydi? Elbette ki değildi...

Anlayamayan Adam bu angaryaların topunu, “Yaşam Taşeronu” sıfatı ve özeniyle üstlenecekti. Hem de küçük bedeller karşılığında çünkü mutlu yaşamı sadece paraya bağlamak yanlıştı... Gerekirse, ucuz otobüslerin arka tekerlek üstü koltuklarında kıyı kasabalarına seyahat eder, salaş restoranlarda yemek yer, ören yerlerini gezer; döndüğünde de bütün yaşadıklarını ballandırarak müşterilerine anlatırdı.

İyi ki photoshop icat olunmuştu, müşterilerini kolaylıkla gezi fotoğraflarına montajlardı. İcabında hediye de getirirdi. Pişmaniye, erişte, höşmerim, yöre manzaralı magnet falan gibi… Müşteride alışkanlık yaratabilmek için promosyon şarttı. Birkaç gün bedavadan sabah yürüyüşü yapar, sokak hayvanlarının gıdılarını okşardı örneğin.

Aynı zamanda yürüyüş güzergâhında gözüne takılanları betimler, dolaşım ve sindirim sisteminin nasıl da normale döndüğünü anlatırdı. Bunu duyan müşterileri düzenli olarak tuvalete çıkmayı başarabilirler miydi? Yeterince ıkındıkları takdirde neden olmasın? Ev içi hizmetleri de önemsemeliydi. Temizlik ve bulaşık yıkama hariç… Arzu edilirse, Akdeniz tarzı kahvaltı bile hazırlardı. Kahvaltıda ekmeklerine yağ ve reçel sürmekten, haşlanmış taze yumurtanın dirençli kabuğunu soymaktan kaçınacak değildi tabii.

Talep yaratamamaktan korkmuyordu aslında. Zira bulduğu yeni iş alanı çok bakirdi. Ondan, bir taşeron olarak evlenme programlarına katılması istenir miydi? İstenirdi mutlaka. Bu olasılığı bir çırpıda analiz etti. Hiçbir şey göründüğü kadar kolay olamadığı gibi, göründüğü kadar zor da olmamalıydı. O programlar sayesinde eş bulanların sayısı, ülkede değeri bilinen bilim insanlarından daha azdı neyse ki.

Abur cubur yiyerek zayıflaması, sorunlu ilişkileri hiç taviz vermeden düzeltmesi beklenir miydi? Böylesi beklentilerin karşılanması gerçekten çok zordu. Birbirini yiyip bitiren evli çiftleri düşünmemek olmazdı. Hiçbir zaman ortak karar alamayacakları için, isteklerinin hepsini bir torbaya atıp, onlara kura çektirmeliydi. Tabii ki çifte fiyatlandırma yapacaktı. Yanlış anlamaları ve sakıncaları giderecek bir taşeron sözleşmesi hazırlamalıydı sanki.

Yaşananları sıcağı sıcağına anlatmak etkili olurdu… Her bir müşteri adına twitter hesabı açtırıp, yaşadıklarını o kanal üzerinden kısaca duyurmalıydı belki. Ama o zaman da kaytarması güçleşirdi. Taşeronluğun avantajlı yanlarını düşünmeye çalıştı. Bir iş taşerona kaldıysa, hizmet alanın beklentisi azalıyordu genellikle. Çöken resmi bina ve köprüler, yetersiz hizmetler hep taşeronların eseriydi. Üstelik toplumda, taşeronlardan hesap sorma alışkanlığı da gelişmemişti. Asli işini taşeronlara ihale edenlerin suç duyurularında adı bile anılmıyordu.

Fiyatlandırma açısından hizmetin gruplandırılmasında yarar vardı: Duygu ağırlıklı taşeronluk, etkinlik ağırlıklı taşeronluktan daha pahalı olmalıydı. Türkan Şoray kuralları geldi aklına. Evet, Anlayamayan Adam da yaşam taşeronluğu yaparken soyunmayacak ve öpüşmeyecekti. Pis ve karışık işlere bulaşmaya da niyeti yoktu. Vatandaşlık taşeronluğuna ise kökten karşıydı. Hakkını arayamayanın hakkını aramak ona mı kalmıştı yani? Ücretini peşin olarak almalıydı. Sloganını biraz daha geliştirip, neredeyse bir reklam metnine dönüştürdü:

Yaşam Taşeronu...
Yeter ki isteyin...
Güzel yerler gezilir, güzel insanlarla birlikte olunur, güzel şeyler yenir içilir...
Hem de en uygun fiyata...
Madem siz yaşamıyorsunuz, bırakın yaşam taşeronunuz yaşasın...
Sanal zevklerinizin arasına niçin bu seçeneği de katmayasınız ki?
Vicdanınızı rahatlatabilirsem, ne mutlu bana…

Yaşam taşeronluğuna ilişkin bilinmezlikler tükenmemişti. Bu nedenle ilk denemeyi kendi üzerinde yapmak istedi. Kendini yaşam taşeronu olarak tuttu... Bakalım ilk işinde başarılı olabilecek miydi? Ücret peşindi, cüzdanının bir gözünden bir miktar para çıkardı, taşeronluğunu temsil eden diğer göze yerleştirdi o parayı. Herkes hesabını bilmeli, kendi kesesinden yemeliydi çünkü.

Ali Sefünç

Güdük Diyalog

2009-12-28T03:56:00.000-08:00

“Söyle bakalım, 2009 nasıl bir yıldı?”
“Güdüktü.”
“Bana o kadar da kısa gelmedi.”
“Güdük yıllar insana hep uzun gelir zaten.”
“Niye?”
“Güdüklüğün unsurları bilinenden fazladır.”
“Ne kadar fazla?”
“Kapı önünde kalma, gel içerde konuşalım istersen.”
“Isırır mı?”
“Kolay kolay ısırmaz. Baksana, uyuyor zaten…”
“Aşıları tamam mı?”
“Tamam...”
“Sen yine de onu kenara çeksen iyi olur.”
“Bu tarafa gel Miskin, amca senden korkuyor. Şimdi oldu mu?”
“Evet, oldu. Başka nesi vardır?”
“Neyin?”
“Güdüklüğün…”
“Eksiklik... Tamamlanmamışlık... Yetersizlik... Verimsizlik...”
“Anladım, gerisi kalsın…”
“Olmaz… ‘Güdük yıl’ tanımını güdük bırakamam: Gelişememişlik... Sonuçsuzluk... Bir yandan kesiklik... Diğer bir yandan kopukluk… Dolayısıyla, geniş spektrumlu bir keyifsizliktir…”
“Yaşanan yılın güdüklüğü, insana bulaşır mı?”
“Haliyle...”
“Ne kadarı bulaşır?”
“O senin direncine bağlı.”
“Çaresi var mı?”
“Tabii ki… Güdüklere prim vermezsin, olur biter.”
“Zormuş be… Senin köpek ayaklandı, sakın beni ısırmasın…”
“Çişi gelmiştir.”
“Bir sorum daha olacak ama cevabından korkuyorum.”
“Korkma, sor.”
“Bir ömrün kaç yılı güdük geçerse, o ömür güdük sayılır?”
“Güdük geçmeyen kaç yılın oldu? Sen onu söyle bana.”
“Uykuda ve tuvalette geçen zamanlar sayılır mı?”
“Sayılmaz.”
“Kötülükleri hemen unuturum, bu işe yarar mı?”
“Hiç sanmam…”
“Bir on yıl kadar yurtdışındaydım.”
“Hangi ülkede, hangi konumdaydın?”
“Zengin bir ülkede, şöyle böyle konumdaydım.”
“Geri kalanı?”
“Bilmezmiş gibi konuşma, geri kalanında buralardaydım…”
“Yetmez... En az 25 yılını güdüklükten kurtarman gerekirdi.”
“Tuhaf, emeklilik için istenen prim ödeme süresi de o kadar.”
“Her neyse, şimdi işim var, sonra konuşuruz. Miskin’i gezdirmem lazım.”
“Bu köpek neden üzerime doğru geliyor?”
“Seni güdük bulmuş olabilir.”
“Sözlerin ağır olmadı mı?”
“Alınma, o bazen beni de güdük bulur. Şakalaşıyoruz işte... Kapının önünde durarak yolunu kesiyorsun. Onu biraz daha geciktirirsen, paçana işer…”
“Tamam, çekiliyorum yolunuzdan… Bunun bacakları da bayağı kısaymış birader.”

Ali Sefünç

Yılsonu Hindisinin Vasiyetnamesi

2009-12-20T23:53:00.000-08:00

Ecelime ramak kaldığının farkındayım. Artık itiraf edebilirim. Evet, benim gerçek ismim, “Yılbaşı Hindisi” değildir. Bilinenin tam aksine, “Yılsonu Hindisi”dir. Çünkü biz hindiler, yılbaşı nedir bilmeyiz, havai fişek patlatmalı geri sayıma sıra gelmeden yenilir, yutuluruz.

Ayrıca, türümüz için anlam taşımayan bir adı, kendimize niye yakıştıralım ki? İşte bu nedenle iddia ediyorum, “Yılbaşı Hindisi” birleşik ismi, yılsonunu hiçe sayan, yaşlanma korkusunu bastırmak için kendini neşelenmeye zorlayan yılbaşı insanı tarafından türetilmiş bir safsatadır.

Şimdi bana, “Sana ait olmayan bir ismi, bu güne dek neden taşıdın?” diyebilirsiniz ama işin aslı ve tüyü, hiç de zannettiğiniz gibi değildir. Yasal haklarımın hep farkındaydım, mahkeme kararıyla ismimi değiştirebilir, kemik yaşımı küçültebilirdim. Ancak cesaret edemedim.

Hukuk pratiğinde iki yılbaşı arasında karara bağlanmış, kaç asliye hukuk davası vardır ki? Diyelim dava sonuçlandı, peki bunun Yargıtay sürecini kim takip edecek? Bırakın beni, zürriyetimi temsil edenlerin de ömrü yetmezdi, geciken adalet sürecine. İyi ki aramızda Dev-Solcu bir hindiyi hiç barındırmamışız. Yoksa 28 yıl süren davanın sonucunu tebliğ ve infaz edebilmek için ruh çağırma seansları gerekirdi. Çağrılan hindi ruhunun gelip gelmeyeceğini, yılbaşından önce bilmem tabii ki mümkün değil. Oraya gidince sorarım.

Bu arada, hukuki başka acayiplikler de fark ettim. Alabildiğine genel bir haksızlığa karşı kazanılmış davaların, yalnızca dava açan kişiyle sınırlı sonuç yaratması gibi örneğin... Haksızlık etme eylemi toptan uygulanıyordu da, haksızlıktan kurtulmaya, neden teker teker izin veriliyordu? Hal böyle olunca, isim değişikliği davasını kazanmamın, türüme kalıcı bir yarar sağlamayacağından en ufak bir kuşkum kalmadı.

Beni yetiştiren çiftlik sahibi de benzer bir sorundan dertliydi. O ve diğer mağdurlar, şişirilen telefon faturalarıyla fazladan ödetilen hiçbir tutarı geri alamamışlar. Kurumsal kazıklamalardan hesap soruşun bireyselleştirilmesi, çok kârlı bir işmiş. Adliye koridorlarında sürünmek istemeyen bir sürü insan, üste para vermeye bile razıymış. Haybeden kazanç, muhasebe kayıtlarında, “Bezdirilmiş Abone Kârı” hesabına kaydediliyormuş galiba.

Aslında saçmalıyorum. Bana ne insanların sorunlarından? Yalnızca midelerini düşünmeyi bırakıp hayatlarını çekilmez kılan dertlerine eğilsinler. Yanılıp da, son arzumu sorarlarsa, dünya gözüyle bir yılbaşı kutlamasına katılmayı mı istemeliyim? Evet, bu çok iyi bir fikir... Yılbaşı geçince, hindi yemek akıllarına bile gelmez nasılsa.

Son demlerimi yaşadığım şu günlerde, ismimin dışında yeni bir sıkıntı daha edindim. Palazlanmam için bana bütün olarak yutturulan iri cevizlerden mustaribim en çok. Çiğnemeden ceviz yutmaya zorlanmaktan, reflü sahibi oldum. Ayrıca boğaz mukozamda da tahriş var…

İnsanlar âleminde adalet olmadığı gibi, hayvanlar âleminde de adalet yok. Kutsal hayvanlar listesine giremememize ne demeli? Üstelik burç hayvanları arasında da yokuz. Kutsal sayıldığı için kesilmeyen ineklere öyle gıpta ediyorum ki, anlatamam… Hindistan’da kutsal hindi olarak yaşamak, ne şahane olurdu…

Hiç değilse, kolektif görünümlü mitolojik hayvanların bir parçası olabilseymişiz. Üst parçası ama… Mesela, altı kanguru, üstü hindi, bir mitolojik Tanrı... Meğerse haram hayvanlar bile hindilerden iyi koşullardaymış bazı coğrafyalarda. Yüzlerine bile bakılmıyormuş. Ya maymunlar? Tapınak ziyaretçilerini soyup soğana çevirmelerine karşın kılına dokunulmayan maymunlar…

Yetiştirildiğim bu ülkede ’70’li yılların sonuna kadar iki farklı imajımız olduğunu yeni öğrendim. Kabaramamakla ve çirkinlikle suçlanmamız bir yana bırakılırsa, “Bir baba hindi, hey Allah” biçiminde başlayıp, indili bindili süren, “Yallah, yallah, hey Allah” diye biten bir tezahüratta, sportif gücü temsil etmişiz yıllarca.

Yılbaşı kutlama alışkanlığı, baskıcı mahalle bilincine bile yerleştiği için mi itibar kaybettik? Ne bileyim? Belki de temel sorun, uçma tembelliğimizdir. İnsanlık tarihinde güneşe doğru uçan bazı kuşların ve gün batımında doruğa tırmanıp karartı biçiminde poz veren keçilerin kutsal sayıldığı aşikârsa, bir hindi olarak bundan biz de yararlanabilirdik.

Yemlenerek yaşamaya alışmak, yalnızca zorda kalınca kısa mesafeleri alçaktan uçmak, bize pahalıya mal oldu sanırım. İbret alınacak bir durum… Bizim durumumuza düşmek istemeyen insanlar, geçimlerini kendileri sağlamalı, uzak mesafelere yüksekten uçmalılar öyleyse.

Bazen kuyruğumu dik tutarak kaderime karşı direnmeye çalıştığım da oldu… Bu tavrı, kuyruklu canlılar arasında yer almayan insanlardan daha çok hak ediyoruz doğrusu. Denedim ama işe yaramadı. Çiftliği çevreleyen çitleri ne zaman aşsam, sadece yiyecek bulduğunda kutlama yapan insanlar gördüm karşımda. Tabii anında çiftliğe geri döndüm. İnsanlar arası ilişkilerde kuyruğu dik tutmanın acılı sonuçları da belli değil midir zaten?

Çok karmaşık hisler içindeyim… Akıbetim, bu yılı tamamlamadan fırınlanmak olsa da, son günlerimde bana özen ve ihtimam gösterilmesi ruhumu okşuyor. Ölümcül bir ilginin bile canlılara hoş geldiğini fark etmek tüylerimi diken diken ediyor… Tüm hindilere ve insanlara sesleniyorum: İçten sevginin kölesi olun ancak sahte bir ilgiye asla kurban gitmeyin! Sevginin kaynağı belliyse de, aşırı ilginin kaynağı hiç belli olmaz.

Bir hindi olarak doğduğum ve doğduğuma pişman edildiğim ülkenin durumuna, tabii ki kayıtsız kalamam. Hele de bilindiği gibi bu ülkenin ismi, hindinin İngiliz dilindeki ismiyle özdeşleşmişse… Ne zaman birisi bana Mısır adlı ülkeden söz etse, kendimi mısır ambarında hayal etmişimdir, ağzımı şapırdatarak.

Yılbaşı yemeğine dönüştürüldükten sonra, tabii ki geriye fazla bir parçam kalmayacaktır. Ama buna rağmen bir miras listesi yaptım:

İbiğimin, kursağımın ve ayaklarımın, uzak doğu yemekleri yapan bir restorana bağışlanmasını;

Kuyruk tüylerimin, kuyruğunu dik tutmada başarısız bir insana nakledilmesini;

Kemiklerimle, sokak köpeklerine ziyafet verilmesini;

Aklımın, ortak akla ilave edilmesini vasiyet ediyorum.

Ey yılbaşı insanları, kafayı “Yılbaşı Hindisi”ne takarak kendinizi kandırmayın. Çünkü siz aslında, “Yılsonu Hindisi” yiyorsunuz. Tadıma varabilmek için geride bıraktığınız yılı kutlamalısınız bence. Haberiniz olsun, “Yılsonu Hindisi” ile empati kurmadığınız taktirde, o mutlaka bir gece rüyanıza girecek ve dudağınızı uçuklatacaktır.

Hâlâ hindi yemekten vazgeçmedinizse, o zaman lezzet arttırıcı bir tavsiyede bulunayım. Etime karabiber dökmek yerine, biber gazı sıkınız. Evde biber gazınız yoksa hükmedenleri kızdıracak slogan atmak suretiyle davetiye çıkardığınız çevik kuvvete biber gazı sıktırınız. Afiyet olsun…

Ali Sefünç

Amerikancı Genç Sivilceler

2009-12-13T23:27:00.000-08:00

En Cillop Amerikancı Kim? adlı yarışma, Cumhuriyet tarihimizin en gırtlak gırtlağa sürdürülen çekişmesiydi... Formatı çok eskilere dayanıyordu? Ne kadar eskiye? Galiba 60 ya da 65 yıl evveline… Başlangıç tarihi tartışılabilirdi ancak ulaştığı seviyenin mükemmelliğine laf söylenemezdi.

Anlayamayan Adam yarışmayı bir simgeye bağlamak isteyince, babasının Amerikan bezinden yapılmış ev yapımı donlarını anımsadı. Göz kararı biçilen, evde dikilen o tip donların karakteristik bir özelliği vardı: Bir kez giyildikten sonra arka kısmında Karaman koyununu andıran potluk oluşurdu. Amerikan beziyle sonradan çıkan oyun arasında bağ kuramadan edemedi.

Yarışmanın başladığı tarihten itibaren ülkeye liderlik edenlerin hemen hepsi bu donlardan kullanmış mıydı? Kullanmıştı herhalde...

Önümüzdeki yıllarda yönetime gelenler, ev yapımı külotlarla tanışmamış kuşaklardan olabilecek miydi? Sanki büyük olasılıkla…

Don alışkanlığının değişmesi, en cillop Amerikancı seçilme arzusunu baltalar mıydı? Sanki hayır… Çünkü yeni kuşak donlar, ilkinden daha Amerikancı gibi görünüyordu. Slip olanından, boxer ve g-stringine kadar…

“En Cillop Amerikancı Kim?” yarışmasının ucu, alabildiğine açık görünmekteydi. Sürekli tek bir galibi olamazdı asla. Çünkü amaçlanan, herhangi bir Amerikancının tükenmez başarısı değil, Amerikancılığın sarsılmaz zaferiydi.
Kural gereği yarışmacılar, hiç ara vermeksizin birbirlerini yiyip bitirmeli, kan kusturmalı, hapislerde çürütmeliydiler. Alt alta, üst üste, yan yana…

Bazı kesimlerin anti-Amerikan bir ayıbı vardı ki, onlar muhalefete çakılmışlardı. Ama yine de yarıştan kopmuş sayılmazlardı. Milli görüşleriyle Amerika’ya demediğini bırakmayanlar da muhalefette bekletilmişti uzunca bir süre. Ancak değişme taklidiyle çoğunluğu bulur bulmaz, Beyaz Saray’ın icazetine sığınmışlardı.

Bir gün seçim birincisi olurlarsa, solcu siyasetçiler de benzer tavır sergiler miydi? Yoksa bu onların değil de, yine Amerika’nın bileceği bir iş miydi?

Devrimciler tarafından Amerikancılıkla suçlanan siyasetçiler çuvallayınca, Amerikancılıkla suçlanan ordu 1980 Eylülünde liderliğe yükselmişti. Nöbet değişimi, çekişmenin kesintisiz sürmesini mi amaçlıyordu?

Ordu gider gitmez, liberal Amerikancıların özelleştirme ve ümmetçilik talimlerine tanık olmuştuk. Amerikancı dervişin fikri ve zikriyle son koalisyon dağılınca da, İslamcı Amerikancılar sahneye çıkıvermişti.

Amerikancı Marksist terör örgütü, silahlı etnik çabalarıyla, yarışmaya katılmayanları bezdirme ve sindirmeyle görevlendirilmişti muhtemelen.

Bir zamanların sıkı devrimcisi, Amerikancı eski solcular ise, son dönemlerde tedavüle çıkmışlardı. Doğrudan Amerikancılık yapmaya utandıkları için mi diğer Amerikancıları destekliyorlardı apaçık? Bu bir devrim miydi?

Bir de, en cillop Amerikancı olabilmek için yarışa yan kulvardan sokulan, “Amerikancı Genç Sivilceler” vardı. Hani şu, Converse marka ayakkabı giyen civanlar ve civaneler... Mevsim kışa dönmüştü, havadan nem kapan bez ayakkabıda ısrar edilir miydi? Keçe tabanlık kullanmak, fiyaka bozar mıydı? Ayrıca, ne tip bir don kullanmaktaydılar?

Ayakkabıya uygun don tipi seçerken, mutlaka bir bildikleri olmalıydı. Kim bilir? Belki de onlar karşıdan karşıya ellerinden tutularak geçiriliyor, eylem için lüks otellere kucakta taşınıyorlardı. Beş yıldızlı otel odalarından pankart sallandırırken, bu rahatsız gençlerin rahatı yerinde miydi? Mini bardan ne ölçüde yararlanıyorlardı acaba? Garson boy Amerikancılar, kime ne servis etmek için eğitilmişlerdi?
Yakılarak öldürülen bir genç kızın cenazesine protesto çelengi gönderme vicdanını kimden ödünç almışlardı? George Soroz amcalarından mı? Bir masum çocuğun ölüm acısını, bir başka masum gencin ölüm acısına saygısızlık etmeden yaşayamıyor ve duyuramıyorlar mıydı? Terör aklama paniğine kapılmışlardı galiba.

Ellerine tek tip pankart tutuşturularak el bebek gül bebek gösteri yaptırılanlar, tek bir cop yemiyordu gariptir ki. Gençlik tarihimiz ortadaydı. Cop yememiş protestocu gence, sivil genç mi denirdi? Danıştay’a noter kanalıyla muhtıra verirken, darbeciliğe mi özenmişlerdi. Sivil darbeciliğe... Bu “Amerikancı Genç Sivilceler” kendi kendilerini patlatmışlardı da, haberleri mi yoktu?

Anlayamayan Adam, karmaşık manzaradan bir sonuç çıkarmak istiyordu. En cillop Amerikancı olma arzusuna kapılanlar, hiçbir zaman kendisi gibi olamazdı galiba. Peki, adı geçenlerin hepsi bir biçimde Amerikancıydı da, neden en cillop olmak için birbirlerini yok etmenin yarışına girmişlerdi fütursuzca? Yoksa en cillop Amerikancılık, öğrenilmiş çaresizliğin, ulusal boyuttaki en son noktası mıydı?

Anlam karmaşasının çaresi var mıydı peki? Neden olmasın? Hepimizin mabadına uygun, özgün bir don tasarımı, bütün sorunları çözebilirdi belki...

Ali Sefünç

Kasıt Trafiğinde Aşk

2009-12-07T23:18:00.000-08:00

Anlayamayan Adam kasıt arama özgürlüğünün peşine düşmüştü, özgürlükten kastının ne olduğunu tam anlayamasa da. Kasıt içeren yaygın sözleri hatırlamaya çalıştı. Onların en beylik olanı, “Bunda kasıt aramayın!” uyarısıydı. “Kasıt” kavramı öylesine hamileydi ki, sayısız soru doğurmuştu kafasında.

Kastı aranan kimdi? Kim, kasıt arıyordu? Aranan kasıt, hemen bulunur muydu? Kastını aratmak istemeyenlerin, kusurlarını örtmeye çalıştığını düşünmek, bir önkasıt mıydı?

Anlayamayan Adam bu düşüncelere daldığında arabasıyla yoldaydı, dikkati dağıldı ansızın. Emniyet şeridi yok edilmiş yol, yatağından çıkarılmış dereden farksızdı. Birbirini keserek ekose desen oluşturmuş yol çizgilerinin içinden, kaza yaptırmayacak olanını bulmaya çalışıyordu. Yönü değişen eski yolun çizgileri, hangi kasıtla silinmemişti?

Kesilip de postalanamayan trafik cezaları da gelmişti aklına. Devlet pul parası bulamıyordu çünkü. Birikmiş cezaların varlığı yalnızca arabanın satış işleminde ortaya çıkardı. Piyangoya benzer ceza sistemini, tescil ettirmiş miydik? Ettirmemişsek, bürokratik dehamızı simgeleyen bu sistemi de tıpkı baklava ve telveli kahve gibi Yunanlılara mı kaptıracaktık?

İlk kar yağışında tek şeride düşecek yollar, kışın iç çamaşırı giymeyişiyle böbürlenen belediye liderini hatırlatmıştı. Soğuğa çok dayanıklıydı galiba. Direnç artırıcı ilaç ve vitamin kullandığı düşünülebilirdi. Gelecek günlerin en belirleyici kavramı, “direnç” olacaktı kesinlikle. Alkol yasağına kolay geçiş yapabilmek kastıyla üzerine abanılan sigara yasağı, tiryakilerin vücut direncini giderek artıracaktı muhtemelen. Hem de vitaminsiz, takviyesiz... Çünkü sigara tutsakları yağış, soğuk demeden açık hava kafe ve restoranlarında kafa çekip, tıkınıyorlardı artık.

Tabii ki bir kısmı ilk birkaç ay içinde telef olurdu. Ancak sert doğa koşullarında yaşamak, elbette onları cemaat ve salon insanlarından daha dirençli kılacaktı. Doğalgaz faturaları da azalırdı... Sigaraya rağmen ömürleri uzar, gribin her çeşidinin tekerine, aşı olmadan çomak sokarlardı...

Kaldırım kültürüne meyledip serserileşmeleri bile söz konusuydu. Onların kışları iç çamaşırsız geçirmeye özenip özenmeyeceğini de sorguladı. Özenemezlerdi herhalde çünkü yüksek ayaklı ısıtıcılar nedeniyle insanlar doğalarına aykırı biçimde ısıtılıyorlardı artık. Yani başlarını serin, ayaklarını sıcak tutma şansları yoktu. Politik süreç bundan nasıl etkilenirdi, laik düzenin de aynı paralelde direnç kazanması mümkün müydü?

Kafadan ısınmanın beyinde yaratacağı fırınlanma etkisi, acilen araştırılmalıydı. Ayağını üşütenlerin yumurta ve sperm sayılarında azalma riski, hayli yüksekti. İç çamaşırının önemi işte burada ortaya çıkıyordu. Üstü açık mekânları yerden ısıtma cinliğini kim, ne zaman akıl edecekti? Lüks işletmeler, üşüyenlere şal yerine yün çorap mı vermeliydi? Basuru olanlar için ısıtmalı sandalye seçeneği, hiç yabana atılmamalıydı aslında.

Anlayamayan Adam ekose şeritli yolu, bariyerlere toslamadan atlatınca rahatladı. Kasıtsal tipler gözünde canlanıverdi birdenbire. Kastını aratmak istemeyenler, kamusal ve parasal alanda erk, söz veya düdük sahibi kişilerdi genellikle. Kasıt arayanlar ise, muhalif gazeteciler, hak arama takıntılı bireyler ve futbol seyircileriyle sınırlıydı özellikle.

Çirkin politikadan umut kesilmezdi. Her yeni gün, kasıt arayanları hizaya getirecek mucizevi yeni bir yöntem bulunmaktaydı. Birkaç subayın orduyla ilişiğinin kesilmesi kasıtlı bulunuyordu ancak onlarca müdürün Ankara bürokrasisiyle ilişiğinin kesilmesinde kasıt aratılmıyordu. Boş bir odada işsiz oturma cezası verilmişti onlara. Çaktırmadan masa, sandalye kapmaca oynuyor olabilirlerdi. Odaları 12 metrekareden küçük müydü?

Siyasetçilerin huzur bozuculuğundan dem vuran köşe yazarı, kastını aratmayanların kasıt aramasına yol açmıştı, yine aynı kasıt dilimi içinde. Çoğu sivil toplum örgütü, üyelerinin hakkını korumayı çoktandır terk etmişti. Galiba onların liderleri, yükselme kasıtlarının sarmalındaydılar artık. Önümüzdeki beş yıllık planda, sivil toplama örgütleri daha mı revaçta olacaktı? Anlayamayan Adam’ın soğuk beyninde, sürekli sorular peydahlanıyordu. Bir ara duraksadı, kastını aşıp aşmadığını anlamak için yorumlarını okkaladı.

Salih amellerde kasıt aramak mubahtı da, bariz hatalarda kasıt aramak neden mekruhtu? Öyleyse kasıtlar tasnif edilmek, izne mi bağlanmak isteniyordu? Kasıt aşan sözlere bakılırsa, her kastın bir limiti mi vardı? Kasıt borsası kurulacak mıydı peki?

Hayat pratiğinden çıkan sonuç apaçıktı: Erk sahibi olmayanlar üzülmek istemiyorlarsa, kasıtlarına hâkim olmalıydılar. Kasıt hâkimiyeti, nefis hâkimiyetine benzetebilirdi belki.

Anlayamayan Adam’ın dikkati yine dağılmıştı. Trafiğin sıkışmasıyla birlikte fark ettiği Sovyet mimarisini çağrıştıran binanın, Avrupa’nın en büyük adliye sarayı olarak inşa edildiğini okudu tabeladan. Dünyanın en büyük adliye sarayının da eşzamanlı olarak İstanbul’da inşa edilmesinin kastı ne olabilirdi? O adliye sarayına neden Avrupa’nın en büyüğü unvanı da taşıtılmıyordu? Unvansız adliye sarayı bırakmamak için mi?

Saray tipi binaların çoğalması, kıyamet alameti sayılır mıydı? Yok, öyle değil de, maksat her şeyin en büyüğünü yaparak büyük görünmekse, aynı kasıtla dünyanın en büyük sal marinasının ve at arabası terminalinin de bizde olması gerekmez miydi? Belki de belli davaları uzatma doymazlığının sınırsızlığı kastediliyordu bu yatırımlarla. Anlayamayan Adam’ın aklını karıştıran kasıtların sınırı yoktu. Dinleme skandalına odaklanan mahkemelere istihbaratçıların nezaket ziyaretinde bulunmasında da kasıt aranabilecek miydi?

Hükmedenleri eleştirmek, kasıtların en ayıplananıydı. Sivil toplum fıtık olmuştu galiba. Kasık bağı, fıtık tedavisi için icat olunmuştu fi tarihinde. Şimdi sıra, kasıt bağının icadında mıydı? Eğer icat olunursa, kullanım yeri neremizdi?

Trafik sıkışıklığı Anlayamayan Adam’ın o bölgede sürüp giden hayatı daha yakından izlemesine neden olmuştu. Aynı zamanda güzel ve alımlı kadınları da… Soğuğa rağmen bir restoranın açık kısmında oturan kadına takıldı gözleri. Üstüne kısa kollu tişört, altına kayak pantolonu giymiş afetin kol ve omuz dekoltesinden çok etkilendi. O atletik kadın, tepeden ısınmanın sakıncalarına karşı çare bulmuştu sanki. Duruşu ve gülümsemesi ne kadar da hoştu...

Hayatı boyunca aşk kastıyla ilişki kuruduğu kadınları anımsadı gayri ihtiyarı... Bekârlıktan vazgeçemiyordu. “Evlilik aşkı öldürür” savında hep bir kasıt aranmıştı. Âşık olduğu kadınlar tarafından, onların kastına ters düşen sözler sarf ettiği için terk edilmişti. Cinsler arası kasıt farklılıkları mı aranan aşkı bulunamaz kılıyordu? Belki de, kasıt aranan hiçbir duygusal ilişki aşk değildi, sadece benzetiliyordu. Kasıtlı ilişkiler azaldıkça, gerçek aşkı bulanların sayısı artar mıydı acaba?

Adına aşk denen aşırılık üzerine başka düşünceler de geliştirecekti ancak fırsat bulamadı. Çünkü trafik açılmıştı. Kasıtlı tavırlarla aşk arasında bağıntı kurmayı bir başka anlayamama krizine erteledi. Altı kayak pantolonlu, üstü tişörtlü kadın aklından çıkmıyordu. Aniden fikir değiştirdi, arabasını en yakın otoparka bıraktı, koşar adımlarla o kafenin yolunu tuttu. Aşkı düşünmektense, titreme pahasına aşkı yaşamayı denemeliydi. Şimdi, “Aşkta kasıt aranmamalı!” sözü dolaşıyordu, bir süre sonra ısınacak beyninin içinde...

Ali Sefünç

Beyin İshali

2009-12-01T04:27:00.000-08:00

Acı acı çalan bir telefon zilini andıran kapı ziliyle uyanmıştı sabahın köründe. Kimdi bu münasebetsiz? Kapıyı isteksizce açtı. Karşısında duran kişi, son zamanlarda sergilediği isteksiz tavırlarla, çevresindekileri de isteksizleştiren bir arkadaşıydı.

“Hoş geldin.”

“Hoş geldim ama hoş bulmadım.”

“Ne demek bu?”

“İyi görünmüyorsun.”

“Fena sayılmam aslında.”

“Bence gerginsin.”

“Her zamankinden farklı bir halim yok.”

“Her zaman gergindin de, ben mi fark etmedim yani?”

“Yok öyle bir şey, nerden uyduruyorsun bunu?”

“Sen ima ettin ya az önce.”

“Yanlış anlamışsın.”

“Doğrusu ne peki?”

“Genelde iyi olduğumu söylemeye çalışıyordum.”

“Şu anki halinin özel olduğunu kabul ediyorsun o zaman.”

“Belki öyledir.”

“İhtiyaç duyduğunu anlamıştım zaten.”

“Neye?”

“Meditasyona... Rahatlatmanın en çok denenen yoludur...”

“Meditasyon yapmayı bilmem…”

“Ben sana öğretirim.”

“Sen meditasyondan ne anlarsın?”

“Yeni öğrendim... Tütsü var mı evde?”

“Yok.”

“Hay aksi... Ortamı çok rahatlatacaktı oysa.”

“Kuru atkestanesi veya çınar yaprağını piknik tüpte yakmaya ne dersin?”

“Saçmalama.”

“Bir sigara yakıp, küllüğe koysak olur mu?”

“Olmaz.”

“Neden? Tütsü gibi rahatlatıcı bir duman değil mi? En azından benim için...”

“Kabul edemem.”

“Piyasada sigara kokulu tütsü satılsaydı, karşı gelmezdin eminim.”

“Kafamı karıştırma. Madem tütsü yok, birkaç çeşit meyve getir bari.”

“Bu hafta pazara çıkamadım, şu an yalnızca ayva var.”

“Ayva mı? Komşulardan elma falan bulamaz mısın?”

“Ayvanın ne günahı var?”

“Birkaç kere boğazımda kalmıştı. Ayrıca ayvayı yemek başarısızlığı çağrıştırır, başarısızlık insanı bunaltır.”

“Elma’nın geçmişi daha günahkâr değil mi?”

“Tamam, ayva ve elma dışında ne bulursan kabulümdür.”

“Plastik üzüm salkımı işe yarar mı?”

“Deneyelim... Başka çare yok galiba.”

İsteksiz arkadaşının bu kadar istekli oluşu onu hayrete düşürmüştü. Plastik üzümleri onu meditasyondan caydırabilmek için önermişti ancak sonuç alabileceğini sanmıyordu. Afyonu patlamadan, kahvaltı etmeden kuşatılmış gibi hissediyordu artık kendini. Hiç hesapta olmayan bir meditasyon gerginliğinin yaşanacağı apaçıktı. Şimdi dikkat dağıtmayı denemeliydi belki de.

“Meditasyonda kıyafet zorunluluğu var mıdır?”

“Yok ama rahat bir şeyler giymeli sanırım. Niye sordun?”

“Toplu meditasyon sırasında soyunanlar olduğunu duymuştum.”

“İnanma… Striptizden değil, meditasyondan söz ediyoruz.”

“Soyunmak, rahatlamaya yol açmaz mı yani?”

“Soyunan, karşı cinsten biriyse, insana daha etkili başka rahatlama yollarını hatırlatır, konsantrasyonu bozar…”

“Demek, daha etkili diyorsun... ”

“Hadi şimdi yere otur, bağdaş kur.”

“Menüsküsüm var, dizim ağrıyor.”

“Kendini zorla.”

“Bacaklarımı bedenime yaklaştıramıyorum.”

“Bedenini bacaklarına yaklaştır öyleyse.”

“Bu kadarı yeterli mi?”

“İdare eder. Bel kemiğini ve kafanı yere 90 derece dik pozisyona getirerek otur.”

“Şimdi oldu mu?”

“Belin tamam sayılır fakat kafan arkada kalmış. Dur ben düzelteyim.”

“Ne yapıyorsun sen yahu? Canım çok acıdı, çocukluğumun mahalle berberinden betersin. Sıra enseme geldiğinde kafamı öyle bir öne ittirirdi ki, boynum kırıldı sanırdım.”

“Sahi ya, benim berber de öyleydi. Tıraştan sonra iki saat kendime gelemezdim. Özür dilerim… Boynunu kırtlatayım mı?”

“Kalsın, istemem...”

“Konsantre olmaya çalış… Gözlerini kapat, kendini o görüntüsüz karanlık boşluğun içinde hisset...”

“Tam hissedemiyorum.”

“Neden?”

“Boşlukta ışıklar patlıyor, tanımlanamayan görüntüler ve renk hareleri geziniyor. UFO görmek, böyle bir şey midir acaba?”

“Anlaşıldı, konsantrasyonun tamamen bozuldu… Her şeye yeniden başla.”

“Kaldığım yerden devam edemez miyim?”

“Edemezsin. Bozuk sütten yoğurt yapılmaz.”

“Bozuk sütün meditasyonla ne ilişkisi var?”

“Fazla uzatma, iç huzurunu mayalandır ve boşluğu hisset.”

“Tamam, şimdi boşluğu hissediyorum galiba.”

“Galiba da ne demek? Hissettiğinden emin olmalısın...”

“Emin oldum sanırım.”

“Hah şöyle... Şimdi de zihnini sustur.”

“Az önce televizyon haberlerini izledim, beyin ishali olmuş gibiyim.”

“İshalini durdur.”

“Nasıl?”

“Beynini yıka.”

“Onu şu sıralar sürekli yıkıyorlar zaten?”

“Haberler yerine duygusal bir program izleseydin keşke.”

“Dizilerle aram iyi değildir. Peki, sen o duygusal programları izliyor musun?”

“Duygularım kaldırdığı sürece takip etmeye çabalıyorum.”

“En çok hangi programı beğeniyorsun?”

“Kurt adamlarla ilgili olanını...”

“Çete, silah ve kan ağırlıklı değil mi o dizi?”

“Evet…”

“En seyredilmeyecek olanı seyrediyormuşsun. Şiddet değil, duygudan söz etmiştin az önce.”

“Öfke de duygudur.”

“Haksız sayılmazsın. Duygusallığı da kolesterol gibi, ‘iyi’ ve ‘kötü’ diye ikiye ayırmak gerekiyor sanki.”

“Keşke şu mukaddesatçı televizyonların ahlaklı dizilerinden birini izleseydin…”

“Hiç aklıma gelmedi doğrusu. ”

“Ben bir ara onların müptelasıydım. İnsanı, bilmediği acayip boyutlara sokanından, sırlar âlemi bağımlısı yapanına kadar, neredeyse tümünün…”

“Sonuç?”

“Çok hassasım galiba, bedeli ağır oldu…”

“Nasıl bir ağırlık?”

“Her dereceden akrabama ve modern görüntülü insanlara karşı inancımı yitirdim.”

“Niye?”

“Meğerse onlar ne kötü insanlarmış… Yaşlı anasını aç bırakan başı açık kız evlatları, babasını tekmeleyen kravatlı erkek evlatları, sahte vekâletnameyle mülk satan vefasız yeğenleri, kumarcı damatları, çocuklarına zulmeden sarışın anneleri seyrettikçe, psikolojim allak bullak oldu. Dünya ne kötü bir yermiş birader... Aksakallı bir kurtarıcıya veya görüntüsü mütedeyyin birilerine rastlamadığım her an gölgemden korkar oldum.”

“Çağdaşlığın canavarlaştırdığı o insanlar arasında çağdaş görünümlü arkadaşlar da var mıydı? Görüntümü nasıl buluyorsun?”

“Henüz yakın akrabalarla ilgili kötülükleri tüketmediler. Ama eminim ki, bir gün sıra çağdaş görünümlü yakın arkadaşlara da gelecektir.”

“Seni huzursuz eden bu programları bana neden öneriyorsun?”

“Bilemiyorum. Belki ben de beyin ishaline tutuldum.”

“Kanlı ve kötülüklü haber görüntülerini, kaçıncı tekrarından sonra terk edebiliyorsun?”

“Elimde değil, sonuna kadar izliyorum.”

“Sen gerçekten beyin ishali olmuşsun.”

“Biz bu konuya nerden geldik yahu?”

“Konsantrasyonum bozulmuştu da, yoğurt yapamıyordum ya…”

“Evet, biz senin bozuk konsantrasyonuna dönelim.”

“Dönelim.”

“Hayvansal belgeseller de katliam ve tecavüz sahneleriyle dolu olduğuna göre, bitkisel belgeselleri veya kumsala vuran dalgaları anımsamaya çalış.”

“Hayalimdeki kumsala marina yapılmış, bütün dalgalar kumsal yerine dalgakırana çarpıyor ancak bitkisel belgeseller işe yarayacak galiba.”

“Biraz olsun zihnini susturabildin mi?”

“Susar gibi yaptı ama arada yine bir şeyler fısıldıyor.”

“Kendine anlamsız bir kelime, yani mantra uydur.”

“En kolayı da buymuş, uydurdum bile.”

“Şimdi onu diline dola.”

“Nasıl dolayayım?”

“Yani o kelimeyi hiç durmadan tekrarla…”

“Hayatımız… Hayatımız… Hayatımız… Hayatımız…”

“İçinden tekrarla kardeşim, içinden!”

“Baştan uyarmadın ki…”

“Hem, bu anlamlı kelime de nerden çıktı şimdi?”

“Kusura bakma, daha anlamsızı aklıma gelmedi…”

“Gargara yap… Kelimeyi ağzından dolaştır, dolaştır ve…”

“Tüküreyim mi?”

“Sakın ha, yukarı çıkart!”

“Yukarısı neresi?”

“Zihnine çek kardeşim, zihnine!”

“Burun çeker gibi mi?”

“Bir şeyi de bir başka şeye benzetmesen olmaz mı?”

“Olur, tabii ki.”

“Kelimeyi beyin boşluğunda tekrarla ve hiçbir şey düşünme.”

“Düşünmeden edemiyorum.”

“Düşüncelerini askıya al çabuk!”

“Boşlukta askı göremiyorum.”

“Görünmez askıya al.”

“Gerçekten gerildim, şu meditasyondan vazgeçsek mi?”

“Olmaz… Başladık bir kere, dönüşü yok.”

“Tamam… Tamam… Şimdi birdenbire rahatlamaya başladım sanki.”

“Gerçekten mi?”

“Evet, evet… Giderek huzura kavuşuyorum.”

“Oh be, nihayet… Sakın yakaladığın huzuru bozma, kesintisiz rahatlık çok önemlidir çünkü.”

“Ben rahatladım ama sen gerildin galiba.”

“Biraz öyle oldu.”

“Meditasyon yaparsın artık...”

“Sanmıyorum… Bu kadar gerginken başaramam.”

“Böyle mi kalacaksın?”

“Meditasyon hocamı ararım, o bana telefonla reiki gönderir. Tabii kızgınlığı geçmişse...”

“Neden kızgın?”

“Başlayalı üç seans oldu, hâlâ meditasyonu beceremiyorum.”

“Beceremediğin işi neden bana yaptırmaya çalıştın?”

“Yöntemi sınamak için…”

“Konsantrasyon sorunun mu var?”

“Evet, ne yazık ki... Sahi, sen nasıl bir kerede becerdin bunu? Yoksa benim hocalığım, hocamın hocalığından daha mı iyi?”

“Bir itirafta bulunayım mı?”

“Bulun.”

“Ben de beceremedim aslında, çile bitsin diye sana yalan söyledim.”

“İtirafınla beni çok sevindirdin… Demek ki, tek kabiliyetsiz ben değilmişim.”

“Biz neden böyleyiz?”

“Ne bileyim, belki de çağımız meditasyona uygun değildir.”

“Fazla mı uyarılıyoruz?”

“Kuşkusuz…”

“Rahatlamanın, hiç mi yolu yok?”

“Gariptir ama karşı komşum çok kolay rahatlıyor.”

“Nasıl?”

“Sürekli konuşarak…”

“Hangi konuda?”

“Hiç fark etmiyor, her konuda… Adamın anıları öyle keyifli ki, kıskanmamak elde değil.”

“Bu yöntemle rahatladığını nerden biliyorsun?”

“Her esir alındığımda, ben çöktükçe, onun yüzünde güller açıyor.”

“Biz de konuşalım ve rahatlayalım öyleyse.”

“Olabilir… Hangi konuları konuşalım?”

“Tabii ki en hâkim olduğumuz konuları… Ben sana bugünün flaş haberlerini sıralayabilirim…”

"Kaç flaşlı?"

"En sönüğü beş flaşlı."

“Ben de sana korkularımdan söz ederim.”

“Sonra, siyasetçilerin erdemsiz tavırlarından bahsederiz karşılıklı.”

“İktisadi çöküntüyü unutmayalım ama…”

“2012’ye de çok az kaldı zaten… Açılan, ‘ortaya karışık’ dava o zamana kadar bitmezse, öbür tarafta bir sonuca bağlanır mı?”

“Yahu bunların hepsi olumsuz mevzular değil mi?”

“Evet, öyle…”

“İyi bir şeyler bulmaya çalışalım.”

“Kılıf uydurulmuş baskılardan uzak, hukuka yakın bir ülkede, travmasız kadrolarla yönetildiğimizi farz edelim mi? Ayrıca biraz da bilim, sanat, edebiyat, felsefe katarız hayalimize…”

“Böylece, meditasyon yapmış kadar huzurlu olabilir miyiz?”

“Bence şimdilik tek şansımız, gel biz bunu tepmeyelim. Çay demlerim, güzel bir kahvaltı ederiz… Uzakdoğu ruhundan umut kesilmez, belki hocandan reiki de gelir…”

Ali Sefünç

Dinlenme Kampı Matematiği

2009-11-23T04:04:00.000-08:00

Anlayamayan Adam, hesaplamaya çalışıyordu, içine tıkıldığı dinlenme kampından yararlananların sayısı ne kadardı acaba? Semi-teknolojik, sosyo-psikopatolojik, naftalino-politik yanlarıyla çok yönlü ve karmaşık bir hesaplamaydı bu...

Bilinenlere benzemeyen, kümesi andıran dinlenme kampının koşullarına ve kurallarına kafa patlatmalıydı öncelikle. Beş duyusu, bu nedenle senkronize su balesi yapıyordu sanki. İlk belirlemelerine göre, dört mevsim açık olan dinlenme kampının sınırları dar bir sahil şeridini değil, tüm yurt sathını kapsıyordu, içinde kantin yerine AVM bulunuyordu.

Görünürde ne bir kumsal, ne havuz, ne de plaj voleybolcusu vardı. Parmak arası terlik giymek henüz yasaklanmamıştı ancak kampta dinlenenlerin yüzünden yorgunluk akıyordu. Dinlenme yorgunluğu... Anlayamayan Adam’ın ağzının tadı neden birdenbire kaçmıştı? Burnunun direğini kıran pis kokudan mı, yoksa kulağındaki hukuksuz çınlamadan mı?

Hafızasının tarih bölümünü karıştırınca, geniş kapsamıyla nam salmış ilk dinlenme kampının, Sultan Abdülhamit döneminde kurulduğunu anımsadı. “F” klavye daktilonun icat olunmadığı o zamanların meşhur zabitleri, dinlenmeyi hak eden üç kişi bir araya geldiğinde, natürel kulaklarını diker, pür dikkat konuşulanları dinler ve akıllarına yatırdıklarını el yazısıyla kaydederek tez vakitte Sultan Abdülhamit’e rapor ederlermiş, bilindiği kadarıyla.

Tebaasını dinlendirirken Abdülhamit’in geçerli bir nedene sahip olduğu düşünülebilirdi belki. Çünkü istibdat yönetimlerinde muhalif olanlar, yok edilesi düşman olarak görülürdü. Alabildiğine yaygın dinlemeler, iktidar menşeli katı düşmanlığın su götürmez emaresi miydi öyleyse?

Benzer bir dinlenme kampı, ilkinin lağvedilişinden bir asır küsurat sonra yine halkın hizmetine sunulduğuna göre, kem tarih tekerrür etmekten hiç vazgeçmeyecek miydi? “Tekerrür eden kem tarih”in adı, şimdilerde mahkeme kararıyla “nur topu gibi demokrasi”ye mi çevrilmişti acaba? Promosyon demokratları bu yüzden mi ninniler söylüyorlardı?

Anlayamayan Adam, dinlenme kampına ilişkin kategorileri sayılara dökebilirse, dökülenleri sonradan yerden toplayarak bir sonuç çıkartabilirdi. Kampta dinlenenlerin sayısını daha kolay belirleyebilmek için, ilk aşamada dinlenmeyenleri hesaplamaya çabaladı. Ortaya, şöyle bir tablo çıkmaktaydı kabaca:

Kampta sözü hiç dinlenmeyenler, dinlenme kampında seçmen olamayanlardır ki, onlar kabaca 24 milyon kişiydiler...

Kampta dinlenmeye değer alt yapısı olmayanlar, okuma yazması veya bir okul diploması olmayanlardı ki, onlar kabaca 13 milyon kişiydiler...

Yaş haddi aşımı yüzünden kampta dinlenme dışı bırakılanlar, hayatı sorgulamaktan elini ayağını çekmiş 70 yaş üstü kişilerdi ki, onlar kabaca 3 milyon kişiydiler...

Bedensel ve ruhsal engeli kampta dinlenmeye uygun olmayanlar, duyarsızlığı kendine engel edinenler de dâhil edildiğinde, nüfusun vasati % 10’unu oluşturuyordu ki, seçmen sayısına kabaca oranlandıklarında, onlar kabaca 5 milyon kişiydiler.

Yüzme bilmez oylarını son seçimde dinlenme kampı müdüriyetinden yana kullananlar, dinlenme kampının perçinlenmiş taban kitlesiydi maşallah. Seçmen sayısının %20’si bu fasla dâhil edebilirdi ki, onlar kabaca 10 milyon kişiydiler.

Baskın erken seçim hesabıyla dinlenmeden muaf tutulanlar, son seçimde güney-doğu vilayetlerinde kamp müdüriyetine oy vermeyenlerdi ki, onlar kabaca 2 milyon kişiydiler.

Siyasi tercih belirtmeyi bilemeyenler, her genel seçimde istikrarla oy kullanmayanlardı ki, onlar kabaca 7 milyon kişiydiler.

Belki bu hesaplamaya, hiç telefon kullanmayanları, kullansa da kontörü yetmeyenleri, umutsuzluktan dağa çıkanları, bezginlikten güneye inenleri, yatırımını Çin ve Mısır’a kaydıranları, binlerce dolar eğitim masrafından sonra beynini Amerika’ya göç ettirenleri, günü kurtarmak için dağıtılan erzak, kömür benzeri şeyleri aldığı an tercihi değişen işsizleri de dâhil etmeliydi ancak istatistiksel vicdanı buna el vermedi. Peki ya onlar kaç kişiydiler? Kuyruklu yalandan hallice resmi istatistiksel bilgilere müracaat ettiyse de, bu soruya yanıt bulamadı. Çekmecesinden bir çift zar çıkardı. Fırlattığı zarların biri 6, diğeri 2 gelince, bu haneye 8 milyon kişi yazdı. Anlayamayan Adam, eline hesap makinesini aldı, kampta dinlenmeyenlerin sayılarını süratle toplayarak 72 milyon toplam sayısına şaşkınlıkla ulaştı. Çıkan sonuçta bir gariplik vardı ama üzerinde durmadı.

Şimdi de hesaplanma sırası, kampta dinlenenlere gelmişti. Resmi olarak dinlenenlerin sayısının 150 bin kişi olduğu söylendiğine göre, gayri resmi dinlenenlerin sayısı da en kötü ihtimalle 150 bin kadar olmalıydı. Aksini düşünmek, 33 yıllık iktidarını zabitleri sayesinde sürdüren Abdülhamit’in hortlatılan ruhuna azap çektirmez miydi? Kampta dinlenmeye alınanların en az 300 bin kişi olduğuna kanaat getirdikten sonra, daha ince hesaplamalara girişti.

Dinlenenler, sosyal ilişkileri güçlü insanlardı genellikle. Kına gecesi ve düğünlere rağbet etmeseler de, dernekçiydiler. Her birinin 20 arkadaşıyla sürekli telefon iletişimi içinde olduğunu varsaydı, mecburen. Ayrıca akraba takımını da hesaba katmalıydı. Kampta dinlenenlerin çoğu, biteviye çalışmaktan 3’üncü çocuğa fırsat bulamayanlardı. Genel ortalaması 3’ü geçmeyen aile fertlerine, eş ve çocuklarıyla birlikte 1 amca, 1 hala, 1 dayı ve 1 teyze eklediği takdirde, eder miydi yaklaşık 20 kişi? Kabaca ederdi tabii ki...

Anlayamayan Adam bir kez daha eline hesap makinesini aldı, 20 arkadaşla 20 akrabayı toplayarak, doğrudan dinlenen her bir kişi nedeniyle dolaylı olarak dinlenenlerin sayısının 40 kişi olduğunu buldu. 40 sayısını 300.000 sayısıyla çarpınca, dinlenme kampından yararlananların 12 milyon kişi olduğu sonucuna vardı. Dolaylı dinlenenler yüzünden daha dolaylı olarak dinlenen konu komşuyu, akraba arkadaşlarını ve arkadaş akrabalarını aklına bile getirmek istemedi önce, ama sonra hak yemekten korktu. Topunu temsil edebilsin diye, hesaba kabaca 12 milyon kişi daha ekledi.

Ne gariptir ki, dinlenme yaygınlığı ortaya çıkınca, kamp yönetimi de dinlenmekten şikâyetçi olmuştu. Kamp yönetimi, dinlenme kampının dinlenenlerce yadırganmaması, dinlenmeye yol açanların sorgulanmaması için kendilerini özellikle dinlenmeye aldırtmış olabilir miydi? Olabilirdi sanki… Çünkü beyanlarının şifresi çözülürse, dinlendirme tasarrufu, galiba tek başına kamp müdürünündü. Ve üstelik o, mizacına çok aykırı bir sakinlikle şikâyetçiydi…

Dinlenme kampında dinlenenlerin ve dinlenmeyenlerin toplamı, eksiklerine rağmen 96 milyon çıktığına göre, hesaplamasında ciddi hata vardı. Vitrinlerdeki %25 sezon indirimlerinden esinlenip, bir kalemde kabaca 24 milyon indirim yapıp, dinlenme kampının toplam nüfusunu 72 milyona denk getiriverdi. Başka ne yapabilirdi ki? Birkaç kategoride birden yer alanları hesaplamadan arındırabilecek bilimsel bir yöntemi, henüz keşfedememişti. Kabaca hesap, ancak bu ölçüde isabetli oluyordu.

Cümbür cemaat, artık adına vatan denmesi istenmeyen bu dinlenme kampında, kabaca bir hayat yaşamıyor muyduk zaten? Reel üretimden vazgeçirilenler bir biçimde, düşünüp konuşanlar ise diğer bir biçimde dinlenmiyor muydu bu kampta?

Anlayamayan Adam, koltuğundan kalktı, mutfağa yöneldi, yarısından çoğunu daha önce boşa tükettiği paketten çıkarttığı bir kuru baklayı dilinin altına attı. Bakalım onu bu kez ağzında ıslatabilecek miydi? Dinlenme kampında yorulmadan yaşamanın şimdilerdeki biricik yolu, ağızda bakla ıslatmaktan başka ne olabilirdi?

Ali Sefünç

Kampanya Kırıklığı

2009-11-16T00:07:00.001-08:00

Anlayamayan Adam, “Bir saatlik ücrete iki saatlik psikiyatrik tedavi” kampanyasından yararlanabilmek üzere hastaneye giderken oldukça düşünceliydi. Tek seansta iyileşebilecek miydi acaba? Rahatsızlığını, kampanyasız yaşayamamak olarak özetleyebilirdi.

Sol gözü yolda, sağ gözü ise yol kenarındaki benzin istasyonu afişlerindeydi. O haftanın en cazip kampanyalı benzincisi hangisiydi acaba? Islak mendil, temizlik bezinden; bardak takımı, ıslak mendilden; araba çekilişine katılma hakkı ise bardak takımından daha değerliydi.

Randevuya gecikmek istemiyordu, yokuş aşağı yolda hafifçe gaza dokundu. İniş bitti, rampaya vurdu, tam tepe noktaya geldiğinde, yol birdenbire daraldı. Çünkü trafik ekibi yola barikat kurmuştu. Aracını ve şahsını hedef alan işaret dilini çözünce, radar kontrollü ceza kampanyalarından birine yakalandığını anladı.

Hızını kesti, arabayı kenara çekti ve makbuz kuyruğuna girdi. Müstakbel psikolojik tedavi, daha şimdiden pahalıya mal olmuştu. Sırası geldiğinde, felsefe sahibi her Türk sürücüsü gibi itiraz hakkını kullandı.

“İmkânı yok, ben o kadar hızlı gitmiyordum.”

“Gitmişsin kardeşim.”

“Kanıtlayın o zaman.”

“Kanıtlarız ama kontrol bitene kadar beklemen lazım... Sonra seni bir de göz muayenesine göndeririz...”

“O niye?”

“Kocaman radar ikaz levhasını görmemişsin. Üstelik bakışlarında da biraz şehlalık var.”

“Neden yokuş aşağı radar kuruyorsunuz da, yokuş yukarı kurmuyorsunuz?”

“Yokuş yukarı radar, sermayesini kurtarmaz... Bir de can güvenliği konusu var tabii.”

“Burada bir tek, traktörler limiti aşamaz.”

“Orası öyle ama biz de her zaman radar kurmuyoruz ki.”

“Can güvenliğimiz, bazen mi önemli?”

“Hızınızı kesiyoruz sadece”

“Yavaş gidelim de, trafik mi tıkansın yani?”

“Kaza görünce, çakılıp kalıyorsunuz ama.”

“Göz hakkı diye bir şey vardır…”

“Kazanın göz hakkı mı olur kardeşim?”

“Duyduğuma göre, her ay mutlaka, maaşlarınızı karşılayacak kadar ceza kesmeniz gerekiyormuş. O yüzden ay sonlarında pusu kuruyormuşsunuz.”

“Yok öyle bir şey beyefendi. Kim uyduruyor bunları?”

“Madem sürate izin yok, neden bize kadranı 240 km gösteren araba satıyorlar?”

“Nerden bileyim?”

“Gaza basmasam bile bu yokuşta ibre 120’den aşağı inmez.”

“Fren kullanın.”

“Balatalar çabuk aşınıyor...”

“Tercihinize karışamayız beyefendi... Ya balata, ya ceza...”

Konuşmanın bir yere varacağı yoktu. Anlayamayan Adam, hastaneye yetişmesi gerektiğini söyledi. Doktor izlenimi yaratmak belki bir işe yarardı. Polisin umursamadan, “Geçmiş olsun” demesine bakılırsa, yalnızca hasta izlenimi bırakmıştı. Uzatılan makbuzunu mecburen kabul etti. Cezayı 15 gün içinde ödediği takdirde % 25’lik peşin indirimi kampanyasından yararlanacağını öğrenmesi hoş bir sürprizdi.

Tekrar yola koyuldu. Uygun kampanya bulursa, anjiyo da olmalıydı. Son günlerde fazlaca gergindi çünkü. Bir de iyice tutuklaşmış yatak hayatı meselesi vardı. Çocukluğunda belediyenin sünnet kampanyasından yararlanırken yanlış kesime uğramış talihsiz bir erkek gibi yetersizlik duygusu taşıyordu çünkü. Doktora bu konuyu da açsa mıydı?

Kampanyalı krediyle aldığı kampanyalı arabasını kullanırken aklına muhtelif açılım kampanyalarının yanı sıra, son günlerin grip aşısı kampanyası da geldi. Türetilmiş salgın hastalıktan türetilmiş bir kampanya mıydı yoksa? Eski devirlerin, yalnızca yardım niyeti taşıyan kampanyalarını anımsadı. Depremzedelere, Kızılay’a yardım kampanyaları gibi… Cumhuriyet tarihimizin en muhteşem kampanyası imeceydi galiba…

Güzel kampanyalar, tıpkı tüm diğer güzellikler gibi geçiciydi ancak kampanya bağımlılığı insanı yakaladı mı, bir daha bırakmıyordu. Bu sorun aynı ölçüde toplumsaldı da… Süreğen sorunlara kalıcı çözümler yerine, kampanyalı çözümler önerilmesinin başka ne sebebi olabilirdi ki? Belki de bu yüzden kampanyaya konu edilmeyen hiçbir sorunu, sorundan saymıyordu artık. Yoksa farkında olmaksızın, bir “Kampanya Cumhuriyeti”ne mi sürükleniyorduk?

Kız çocuklarını okula göndermek, demokratikleşmek, vergi toplamak, kampanyasız başarılamayacak konulardan mıydı? Veya kampanyalar, başarısız kadrolar için kurtarıcı bir etkinlik miydi? Yetersiz olduğu konuda o da kampanya düzenlese, yatak hayatı canlanır mıydı? Reklam amaçlı ekonomik kampanyaların hangisinin daha kazançlı olduğunu düşünmek onu ambale ediyordu.

Kısacası, Anlayamayan Adam’ın gözünü kampanya bürümüştü. En çok da, af kapsamlı kampanyalara ihtiyaç duyuyordu şu sıralar. Kredi kartı borcu veya Bağ-Kur prim borcu affı türünden… Gereksinimlerini karşılayamadığı için mutsuz ettiği eski sevgilisi de, bir kampanya çerçevesinde onu affeder miydi? Bir de “Görülmemiş Kampanya” diye ilan edilenler vardı ki, neresinin daha önce hiç görülmediğini anlayana kadar ortadan kalkıyor, yerini bir başka kampanya alıyordu.

Psikolojisini düzeltmeden sağlıklı karar veremeyeceği aşikârdı. Biraz gecikmeli olarak hastaneye vardı, doktora ulaşmak için başvuruda bulundu. Danışmadaki görevli başını iki yana sallayarak “Bir dakika da olsa, gecikenler maalesef tedavi hakkını kaybediyor beyefendi” dedi. Bu nedenle çıngar çıkaracaktı ancak anılan kampanyanın bir toplantı salonu dolusu insana grup tedavisi olarak uygulandığını öğrenince, vazgeçti.

Ona şimdi de teselli kampanyası olarak, acil servisten bedeli limitsiz yararlanma fırsatı önerilmişti. Ama ne yazık ki, birkaç saat süreliydi. Hiç olmazsa bu kampanyayı kaçırmamalıydı. Kazaya veya belaya bulaşmadan bunun gerçekleşmesi mümkün müydü? Kampanya hakkını acil servise düşmüş başka birine devretmesine izin verilir miydi peki? Olmazdı herhalde… Hayal kırıklığı yaratan bir kampanya kırıklığı yaşıyordu şimdi apaçık.

Gözü, yerleri paspaslayan temizlikçinin kovasına ilişti birdenbire. Bir tekmeyle sabunlu suyu yere döküp üstüne basarsa, kesinkes bir yerini kırar ve kampanya hakkına kavuşurdu. Kavuşurdu ancak bunun bir de sonrası vardı. Ya onu acil müdahaleden sonra hastaneye yatırırlarsa, yatak bedelini nasıl öderdi? Rehin kalırdı garanti…

Gözlerini sabunlu su dolu kovadan ayırıp kuru zemine doğru kaydırdı; cebinden not defterini çıkardı; gelecek birkaç ayın akla yatkın kampanyalarını gözden geçirmeye başladı…

İnternet oyunundan çiftlik ve komşu alma kampanyası...

Kadın göbeğinden suşi yedirme kampanyası…

Kar lastiği alana güneş yağı kampanyası…

Dere yatağında sele kapılmış ucuz nevresim takımı kampanyası…

İzbe bir kafede, “Kahve sizden, fal bizden” kampanyası...

Sigara dumanı tiryakisine, kömür dumanı kampanyası...

Yılbaşını kırmızı donla kutlayarak yeni yılı güzelleştirme kampanyası…

Ve daha nice vazgeçilmez kampanya…

Seçenek çoktu ama hangisine yamanacağına karar veremedi. Belki de hepsini denemeliydi. Her şerde bir hayır olduğunu düşünmeye zorladı kendini. Tedavi olmaktan şans eseri kurtulduğuna göre, kampanyalı hayattan doyasıya zevk alabilecekti çünkü artık.

Ali Sefünç

Küresel Orman Masalı

2009-11-10T06:32:00.000-08:00

Bir varmış bir yokmuş, küresel ormanda yaşlı bir aslan yaşarmış... Kral aslan artık hem hantal hem de takma dişliymiş. Andropoza girdiği belli olmasın diye hızını kesen uzun yelelerini atkuyruğu yapmaktan, motosiklete binmekten ve lif kopartıcı marjinal sporlardan kaçınıyormuş.

Önemli kısmı toplu villa imarına açılan orman küçüldükçe, sayısı azalan otoburların kaçıp saklanma becerileri iyice artmış. Gözünü ve karnını doyuramayan aslan, diğer 6 yırtıcıyı bir gün toplantıya çağırmış. Akbaba’nın kuşbakışı değerlendirmesine göre G-7 insanının durumu da aynıymış ama onlar küreselleşerek sorunlarını halletmişler. Ormanda da benzer bir sistem kurulursa, doymak kolaylaşabilecekmiş.

Ormanı küreselleştirme kararı, oybirliğiyle alınmış. Orman hayatının eskisi gibi olmayacağı, yemlik hayvanların dışgüdülere kulak asarak yaşayacağı, yarı resmi orman ajansları ve TV kanallarıyla tüm ormana duyurulmuş. Bu hesaba göre; tavşanlar hızlı koşmayacak, ötücü kuşlar kanat çırpmayacak, ceylanlar gerdan dekoltesini saklamayacak, yaban öküzleri GDO çayırlıklarında otlayacakmış örneğin...

Bu fikre önce saksağanlar inanmış, ardı sıra diğer hayvanlar… Bir tek kirpi anlamamış, ormansal küreselleşme politikasını. Meğerse kirpide kirli propaganda alerjisi varmış. Ayrıca o, hayatı sorgulayan bir yapıya sahipmiş. Oysa durumu anlamak değil, inanmak gerekiyormuş... Yeni orman düzeni taraftarları, kirpiyi inandırmak için bir ayağı kopuk kaplumbağayı elçi yollamışlar.

“Kirpi kardeş, bırak direnişi, büyük düşün!”

“Senin sol ön ayağına ne oldu kaplumbağa kardeş ?”

“Çakalın birine kaptırdım.”

“O sırada kabuğuna neden çekilmedin?”

“Yenilikçi olmamakla suçlanmamak için.”

“Senin durumuna düşmeyi asla istemem.”

“Her tehlikeye karşı diken topu olmanın yararı yok… Bana inan dostum.”

Kirpi, bu yeni inanışa kurban gitmemek için aslanın her kral seçiminde dillendirdiği bir diğer inanç anlayışıyla karşılık vermeyi denemiş, tosbağaya.

“Bu benim tanrısal refleksim. Başka türlü hayatta kalamam ki... Bazı hayvanlar saldırganlık, bazıları da kendini koruma içgüdüsüyle yaşamak üzere yaratılmıştır?”

“O eskidendi, doğanın kanunları da değişti artık.”

“Beynim inansa, bedenim inanmaz buna… Tehlikeyi görünce, hemen kasılıverir.”

“O zaman kas gevşetici krem verelim sana…”

“Karnım çok yumuşaktır… Ve üstelik gıdıklanırım.”

“Dikenlerini kestirelim.”

“Diken stilim bozulur diye korkarım.”

“Epilasyon yaptıralım.”

“Selüloitlerimden utanırım.”

“Hiç olmazsa, yeni düzeni onayladığını söyle sizinkilere.”

“Niçin söyleyeyim? Aslana, ‘Proteini soya fasulyesinden al, midene kelepçe taktır, parça et yerine cevizli sucuk ye, kan yerine pekmez iç’ diyen oluyor mu hiç?”

“Anlaşıldı kirpi kardeş, sen avanta peşindesin. Öyleyse sana AB fonu aktaralım… İhale verdirelim… Televizyonda program yaptıralım… Orman Nobel’i veya Oscar’ı kazandıralım… Orman Bankası’ndan kredi çıkartalım. Parasıyla orman anayasası hazırlatalım... Ne dersin?”

Neyse ki kirpi, küreselleşmiş insanlar gibi kel, kör ve ilkesiz değilmiş... Kendi küreselleşmesini gerçekleştirmek üzere apansız kasılmış, dikenli bir küreye dönüşebilmenin keyfiyle ormanda yuvarlanıp gitmiş.

Ali Sefünç

Şakacı Cumhuriyet Çocukları

2009-11-05T02:39:00.000-08:00

Cumhuriyetin 86. yıldönümünün kutlandığı o gün neler oldu?

Yabancı liderlerle şapır şupur öpüşen hükümet lideri, muhalif gördüğü siyasi liderin ve silahlı liderin elini sıkmadı...

Bir ara göz göze geldiler, besin değeri düşük dondurulmuş gülümsemeyle yetindiler…

Fanatiği olduğu takımın her golünden sonra göbek attığı söylenen eski bir paşa, karşılaştığı savcıya, “Beni almaya mı geldiniz?” diyerek şaka yaptı ve en çok kendisi güldü...

Muhalif siyasi lider, Anıtkabir’de hükümet liderine şaka yollu, “Sizin ne yapacağınız belli olmaz!” diyerek, erken seçim planlarından haberdar olduğunu ima etti...

Bunu duyan hükümet lideri, “Evet haklısınız, her şey olabilir” diyerek niyetini belli etmemeye çalıştı...

Taze gülümseme yaratamayınca, yine dondurulmuş gülümseme kullandılar.

Yeniçeri ordusu karşıtı, kısmi demokrasinin yılmaz askeri bir profesör, bundan sonraki ordunun, Nizam-ı Cedit ordusu gibi olmasını temenni etti. Apo’nun hangi orduda paşalığa yükseleceği böylece anlaşılmış oldu...

Ay sonu çekleri karşılıksız çıkan bir KOBİ erbabı, oy verdiği lider Cumhuriyet Bayramı gerginliğinden galip çıktığı takdirde, çeklerinin ödenebileceğini umdu...

Romancılığı bırakan bir müzisyen kaleme aldığı köşe yazısında, “12 Eylül’ün ruhu Türkiye’yi gölgelemeye devam ediyor” dedi, 86. Cumhuriyet Bayramı’nda estirilen 12 Eylül öncesi ruhunun kalıcı karanlığını okuyucularına fark ettiremeden...

Yağmur yağıyordu, hayata ıslak imzasını hiç atamamış karamsar şemsiyeli bir emekli, bankta oturmaktaydı. Onun şakacı bir hali yoktu...

Derbi maçı sonrasında düşman kamplara bölünmüş kulüp yöneticileri, kendi futbol cumhuriyetlerinin holiganlarını kollayabilmenin peşindeydi...

Dalgın bürokratik erkek davetli tokalaşmayınca, Cumhurbaşkanı eşinin eli havada kaldı...

Erbakan kızdı: Bu kadar kutlamaya ne gerek vardı?

Olağan görüşme özürlü zirveciler, 24 saatte dört resmi, bir özel görüşme yaparak bayramdan anlam eksilttiler...

Bakü ve Tel Aviv’deki kutlamalar planlandığı gibi sönük geçti...

Unutulmuş 12 Eylül öncesi ruhu, unutulmaz 12 Eylül ruhunu, çok ama çok kıskandı. Çünkü birlikte anılmayı fazlasıyla hak etmişlerdi...

Ali Sefünç

Yaydan Çıkmış Serseri Ok Diyaloğu

2009-11-02T00:39:00.000-08:00

“Merhaba, ok kardeş...”
“Merhaba, diş macunu kardeş…”
“Nasılsın?”
“Yorgun ve kızgın...”
“Neden.”
“Yine yaydan çıkmışım da, ondan.”
“Haberin yok muydu?”
“Yoktu…”
“Görevin yaydan çıkmak değil midir zaten?”
“Yalnızca o değil.”
“Peki ne?”
“Yayda yaylanmak… Jet gibi yol almak… Hedefi göbeğinden vurmak... Ve bir sonraki atışa hazırlanmak…”
“Yaydan çıkmakla yetinme, hepsini birden yap... Sana karışan kim?”
“Yaylanarak yürümeyi karizmatik liderlik belirtisi sayan medya…”
“Kulak asma onlara?”
“Sıkışınca, beni yaydan çıkartıyorlar ama.”
“Belki okçudurlar…”
“Değiller, kendilerini okçu sanıyorlar.”
“Okçuyla, kendini okçu sanan arasındaki fark nedir?”
“Taklit okçunun attığı ok bumeranga benzer, kimin neresine, nerede ve ne zaman batacağı bilinmez.”
“Bunun yorumu nedir?”
“Çuvallama…”
“Ne çuvallaması?”
“Sınırı belirsiz ve tartışmaya kapalı etnik açılım çuvallaması...”
“Bırakalım açılımlasınlar açılımlayabildikleri kadar.”
“Tartışmaya kapalı açılımlar, tıkanmaya mahkûmdur.”
“Sana ne onların tıkanmasından, boş ver.”
“Başarısızlıklarına beni niye alet ediyorlar kardeşim?”
“Aletsiz açılım yapamıyorlar herhalde… Jimnastiğin de aletlisi vardır ya…”
“Başka alet bulsunlar, şöhretimi kullanmasınlar.”
“Şöhretini nasıl kullanıyorlar?”
“‘Ok yaydan çıktı bir kere’ diyerek… Çünkü bilirler ki, ben yola çıktım mı, geri dönmem...”
“Desinler, ne zararı var?”
“Rahatım kaçıyor. Sadağımda beni keyif içinde görenler, ‘Hani sen yaydan çıkmıştın, neden hâlâ buralardasın?” diye hesap soruyorlar.”
“Hedefe varmak iyidir.”
“Meydanı boş bulan her okçunun fırlattığı ok hedefi bulsaydı, Nişantaşı değil Okmeydanı elit semti olurdu.”
“Hakkındaki haberleri yalanla. Yaydan hiç çıkmadığını söyle.”
“O zaman da zorla yaydan çıkartıyorlar.”
“E sen de nazlanma, yaydan çık canım...”
“Çıksam nereye varacağım ki?”
“Seni yaydan çıkartanlara sor.”
“Bir bilebilseler...”
“Kendin bir hedef seç.”
“Hangisini seçeyim, bugünlerde herkesin hedefi, bir başka cumhuriyetten yana.”
“Bir çare bulacaksın artık.”
“Buldum gibi. Durum unutulana kadar orada burada serseri oklar gibi dolaşıyorum.”
“Zırvalama! Serseri ok olur mu hiç?”
“Serseri kurşun oluyor da, serseri ok niye olmuyor?”
“Kusura bakma, haksızlık etmişim.”
“Senden yana uğradığım haksızlık, yalnızca bu değil ki.”
“Başka ne var?”
“Sarpa saran siyaseti sürdürebilmek için neden, ‘Diş macunu tüpten çıktı bir kere’ demiyorlar?”
“Haksız sayılmazsın. Beni kolladıklarını inkâr edemem. Belki tüpümden çıkınca dik duramadığım, belki de pazar payım senden yüksek olduğu içindir.”
“Bağırsaktan çıkmış gazın, yırtık prezervatiften sızmış spermin, Ege’yi botla geçmiş sığınmacının, reytingi azalmış dizinin de geri dönüşü yoktur ama örneksenmiyor. Onların da mı pazar payı yüksek?”
“Seni seçmişler bir kere, mutlu olsana.”
“Bakıyorum da, her şeye bir kulp buluyorsun. Şu sorularımı da kulplandırır mısın?”
“Memnuniyetle...”
“Beni hangi yaydan fırlatıyorlar?”
“Keman yayından.”
“Ben kimin okuyum?”
“Sana sormalı.”
“Pentagon çizimi Türkiye haritasına giden yol, kimin yolu?”
“Söyleyemem.”
“Gerçek hedef neresi?”
“Sana ne?”
“İlk hedeften saptırılırsam, yenisi var mı?”
“Uydururlar.”
“Adımı siyasete niçin alet ediyorlar?”
“İstismara açık bir yapın olduğu içindir.”
“Daha önce Avrupa, Kıbrıs, Avrasya, Ortadoğu yönünde yaydan çıkmış oklar şimdi nerde?”
“İhtiyaç molası vermişlerdir.”
“Harici sosyo-politik tercihleri yaydan çıkmış oka benzeterek oldubittiye getirmek hangi zekânın ürünüdür?”
“Senin asabın bozulmuş be ok kardeş.”
“Sıkıysa, ‘Siyaset yaydan çıkmış bir kere, anca döner erken seçimden erte’ desinler...”
“En iyisi sen pazar payı yüksek bir sakinleştirici al... Gribe de iyi gelir valla...”
“Artık sen de hedefimsin ulan, pazar malı diş macunu! Dur kaçma, gel buraya! Bir kerecik tüp deldirmekten bir şey olmaz... Şimdi gerçekten yaydan çıktım bir kere…”
“Çok yazık… Sizin gibi tartışma meraklısı oklara, öfke kontrolü tedavisi şart...”

Ali Sefünç

Yan Kaygı Diyaloğu

2009-10-27T03:06:00.000-07:00

“Kaygılı görünüyorsun.”

“Evet, çok kaygılıyım.”

“Nasıl bir kaygı bu?”

“Temel kaygımdan uzaklaşma kaygısı.”

“Sen de uzaklaşma o zaman.”

“İzin vermiyorlar.”

“Kim vermiyor?”

“Temel kaygıma yakınlaşmamdan ürkenler…”

“Ürkünce ne yapıyorlar?”

“Üretiyorlar.”

“Ne üretiyorlar?”

“Yan kaygı…”

“Ne tür yan kaygı?”

“Her türlü yan kaygı…”

“Bu yöntem yeni mi?”

“Yeni sayılır.”

“Öncesinde ne vardı?”

“Yan zevk.”

“Örneğin?”

“Futbol…”

“Başka?”

“Batılılaşma arzusu… Porno film tutkusu…”

“Tamam, bu örnekler yeter. Ben şimdi şeyi merak ediyorum... Şeyi…”

“Neyi?”

“Yan zevkten yan kaygıya geçişin nedenlerini…”

“Yan kaygının etkisi, yan zevkten çok daha güçlü ve kalıcıymış. Her ikisini birlikte kullanmayı keşfettiler aslında.”

“Ne gibi yan kaygılar?”

“Yüzde kırışıklık, belde genişlik kaygısı…
Doymuş yağa doyamama kaygısı…
Garip isimli grip kapma kaygısı…
Kapalı sınır kapısı kaygısı…
Bize arka çıkmayan halklara arka çıkamama kaygısı…
Ismarlama teröristi iyi karşılayamama kaygısı…
Rol icabı ölen dizi kahramanını hayata döndürememe kaygısı…
Tarihi binaya çanak anten takamama kaygısı...
Dinlenen telefonda ölçülü konuşamama kaygısı…
Youtube’a erişememe kaygısı…
Baz istasyonu gölgesinde oturma kaygısı…
Adım başı günaha girme kaygısı…
Afrika’daki kabile çatışmalarının kaygısı…
Somalili korsana gemi kaptırma kaygısı…”

“Tamam, pes ediyorum, bu kadar yeter… Temel kaygılarımı depreştirme lütfen. Merak ettim, senin temel kaygın neydi peki?”

“Sahi ya, benim temel kaygım neydi? Memleket mi, istikbalim mi? Yoksa temel kaygımı hatırlayamama kaygısı mıydı, en temel kaygım?”

Ahlaklı Paparazzinin Günlüğü

2009-10-19T02:55:00.000-07:00

Sevgili günlük,

Kriz başladı başlayalı, inan ki işler çok bereketsiz. Dün gece paparazzi arkadaşlarla yine aynı yerde toplandık. Tek bir vukuattan çok sayıda haber çıkarabilmek için sürüler halinde dolaşıyoruz artık. Çekirdek çitlerken sorunlarımızı konuştuk. Çoğumuz taşeron firmada sigortasız çalışıyor. Üstelik ücretler de düzenli ödenmiyor. İçimizden bir dangalak çıkıp, “Sendikalaşalım” deyince, onun ağzını burnunu kırdık.

Av beklerken canımız çok sıkılıyor. Eğlenmek için birbirimize hakaret ve küfür ederek demokratik yönetici taklidi yaptık. Ben arkadaşlardan borç istedim ama sözüme sadık olamadığım için veren çıkmadı. Cihangir bölgesindeki bir mobese kamerasına takılan görüntünün haberi bizim tarafa uçunca, çok heyecanlandık. Kalıbı düzgün bir adam, otoparka dönüştürülmek için içindeki tarihi binanın yakılmasını bekleyen bir bahçenin duvarına işiyormuş. Orası 1 kilometre uzakta olsa da, iki dakika beş saniyede olay mahalline vardık.

Yanına vardığımızda, takım elbiseli adamın yüzü duvara dönüktü. Sidik kesesini hâlâ boşaltamadığına göre, fıçı biracıydı galiba. Adamın hem sarhoş hem de ünlü olduğuna kanaat getirerek çekime geçtik. Kameralarla çevresini kuşatıp, mikrofonları ağzının içine dayadık. Ahlaksız herif, çetin ceviz çıktı. Yüzünü elleriyle kapatarak duvara öyle bir sıkı yapıştı ki, sökebilene aşkolsun.

Şükürler olsun, artık ülkemizde içki içenlerin dışında ahlaksız kalmadı. Kimse yolsuzluk yapmıyor, adam vurmuyor, uyuşturucu satmıyor, devlet imkânlarını yandaşlarına peşkeş çekmiyor. Zamanla bu içkici tipler de tükenir diye korku duyduğumu itiraf etmeliyim, benim çok sevgili günlüğüm. Eğer öyle olursa, meslek elden gider valla. Ama eminim ki o zamana kadar büyüklerimiz birkaç çare bulur. İçki tüketilen evleri paparazziler için kamusal alan ilan etmek gibi...

Köşeye kıstırdıklarımızı rezili rüsva etmek amacıyla paparazziliğin inceliklerini nöbetleşe uyguluyoruz. Avımızı hastanelik veya karakolluk etmenin yolu, her seferinde bir ekibin kendini feda etmesinden geçiyor. Dün gece sıra bizim kanaldaydı. Telefona sarılıp, iki tinerci getirttim oraya. Bazen dilenci kullandığım da olur. Adam, itilip kakılmasına rağmen başına musallat olan tinercilere dönüp tek bir kelime bile etmedi. Profesyonel âlemciye çatmıştık galiba.

Eğer duvara yapışık durmasaydı, ben o adamın arkasında eğilir, kameraman arkadaşımın iterek düşürmesini sağlardım ama milim boşluk bulamadım. Aslında çelme takmalarım da iyidir. Kısacası, paparazzi camiasında bu tip yöntemlerle ünlüyümdür. Diğer yöntemleri hiç ahlaklı bulmuyorum. Örneğin, çileden çıkarmak için erkek kurbanların kalça nahiyesine elimi atmak; kadınların göğsüne, göğsümle çarpmak… Çıldırtmak için kimsenin üzerine böcek de fırlatamam çünkü fobim var. Değil ele almak, onları görmeye bile dayanamıyorum… Gelgelelim, doğuştan yırtık olan arkadaşlarım her numarayı çekebiliyorlar, çok sevgili günlük.

Baktım olmuyor, “çalkantı” yöntemini devreye soktum. Büyük bir kalabalık tarafından itiliyormuş gibi üzerine hep birlikte yüklenince, adam tam ortamıza düştü. Ama bu sefer de iki büklüm yere kapanmıştı. Utanmaz adam bir de hıçkıra hıçkıra ağlama numarası yapmaz mı? “Demek ki, bizim yırtık paparazzilerden daha yırtığı da varmış” diye düşündüm.

Acilen telefona sarıldım, bize yardımcı eleman bulan arkadaştan bir meczup yollamasını istedim. Sipariş çabuk geldi. Akıllı meczup, 5 lirayı cebine koyar koymaz durumu anladı. Salya sümük ağlayarak yerdeki adamın üzerine kapandı. Alt alta, üst üste yerde yuvarlanmaya başladılar, en sonunda adamın sırtı yere geldi de yüzü göründü.

Umduğumdan daha yaşlıydı. Yetmişinde falan… Hiçbirimiz onu tanımıyorduk. Pantolon fermuarı açıktı. O açıklıktan ince bir hortum sarkıyordu. Az sonra sondanın kesesini de görünce, adamın prostat hastası olduğunu anladım. Ağzını kokladık, içkili değildi, hayal kırıklığına uğradık. Bazı ahlaksız arkadaşlar, “Üzerine içki dökelim, teşhirci diye polise şikâyet edelim” dediler ama ben izin vermedim. Onlar bela okuyup uzaklaştılar. Üstü başı kirlenen adamcağızdan helallik almadan edemezdim, yanında kaldım bu yüzden.

Biraz konuştuk. Derdini anlamaya, teselli etmeye çalıştım. Sondanın tıkanan hortumunu çıkarmak zorunda kalmış, sonra da takamamış. Üç gün önce ameliyat olacakmış ancak emekli maaşından kesilen katkı payları artınca, ertelemek zorunda kalmış. Üniversite mezunu işsiz kızına para gönderiyormuş. Sokak ortasında kameralara yakalanmanın utancı içinde ağlıyordu. Bir yandan üzüldüm, diğer yandan sevindim. Babamız yaşındaki adamı prostat olduğuna pişman etmiştik ama kıçına el atmak gibi ahlak dışı bir yöntem uygulamamıştık neyse ki.

Galiba ortada büyük bir dram, etkili bir haber vardı. Sağlık sisteminin nereye gittiğini, insanları nasıl çaresizleştirdiğini gösteren ilginç bir röportaj yapmıştım sanki. Takdir edilme hevesiyle müdürümü aradım. Haberin özünü anlatmaya çalışırken, işten atılma tehdidiyle sözüm kesildi. Sağlık sisteminin çöküşünü haber edeceğime, arka kapısı olmayan içkili lokantaların ve barların önünde dolaşmam salık verildi. Aldığım ücretin hangi kaynaklardan ödendiği kısaca hatırlatıldı.

Sendikalaşma isteyen arkadaş gibi dersimi alınca, bir sonuç çıkartmalıydım. Patronumu ve müdürümü zora sokacak haberlerin üzerinden atlayacağıma, arkadaşlarımın ahlak anlayışını sorgulamayacağıma ve prostat olmamak için ay çekirdeği yerine bol miktarda kabak çekirdeği yiyeceğime yemin ederek tekrar sürüye katıldım.

Bu günlük bu kadar, sevgili günlük... Bir başka dertli günümde görüşmek üzere...

Ali Sefünç

Orantısız Diyalog

2009-10-12T05:30:00.000-07:00

“Nerelerdeydin sen?”
“Evdeydim.”
“Üç gündür mü?”
“Evet, üç gündür... Çok düşünceliydim.”
“Ne düşünüyordun?”
“OPS hakkında kafa yoruyordum.”
“OPS ne demek?”
“Orantısız Parasal Sistem... Ama aşırı olanı...”
“Yanılmıyorsam, vahşi kapitalizmden söz ediyorsun.”
“Aman sus, kullanma o ifadeyi!”
“Neden?”
“Sakıncaları var... Suçlanabilirsin, küçümsenebilirsin, fişlenebilirsin… Hatta sana orak-çekiç bile yakıştırabilirler.”
“Öyle mi?”
“Evet öyle.”
“OPS karşıtı mısın?”
“Hem de nasıl...”
“IMF protestolarına neden katılmadın öyleyse?”
“Sakın ha IMF deme! Onun adı da OPSS oldu artık... Orantısız Parasal Sistem Sözcüsü...”
“Her neyse, isimleri geçip asıl konuya gelelim... Mitinge neden katılmadın?”
“Niyetime tamı tamına uygun bir miting bulamadım.”
“Tam niyetin neydi?”
“OBİ’leşmekte olan bir OPİ olarak, OPS ve OPSS karşıtlığı sergilemek, protesto açlığımı kendimden sapmadan gidermek...”
“OBİ ve OPİ’nin açılımı ne?"
“Orantısız Parasızlaşmış İnsan ve onun bir sonraki aşaması, Orantısız Borçlanmış İnsan...”
“Neden böyle alışılmadık isimler kullanıyorsun, bilinenlerin yerine?”
“OPS’çuların kurnazlığından esinlendim”
“Nasıl bir kurnazlık?”
“Kapitalizmi ve kurumlarını geçen yüzyılın başlarında öyle bir kutsatmışlar ki, eleştirebilene aşk olsun. Kutsanamayanların da isimlerini değiştirip kabul ettiriyorlar.”
“Sen yine de eleştir.”
“Kutsal ittifak izin vermiyor.”
“Kimler?”
“Demokratik cemaatçiler, liboşlar, sağcı solcular ve tutucu aydınlar...”
“Sağcı solcu ne demek oluyor?”
“Hayatına solcu olarak başlayıp da; gerek geçim, gerek seçim, gerekse ego okşatma derdi yüzünden sağcılığa özenenlere sağcı solcu deniyor.”
“Kim diyor bunu?”
“Ben diyorum… Diyemez miyim?”
“Kızma canım, diyebilirsin tabii ki. Neden bir sol parti kurmuyor bunlar?”
“Lider üzerinde bir türlü anlaşamıyorlar, bu yüzden sol aleyhtarı bir sağ lidere yanaşıyorlar.”
“Sizinkiler değerlerini neden kutsatmıyor?”
“Her değer kutsanmıyor.”
“Onlarınkiler kutsanıyor da, sizinkilere gelince mi sorun çıkıyor?”
“Ender de olsa, onlar da sorun yaşıyor. Örneğin, emperyalizmi kutsatamadılar.”
“Desene, emperyalistlerin işi zor…”
“Bir ara zordu ama şimdi çözdüler.”
“Nasıl oldu bu?”
“Emperyalizm adını, küreselleşmeye çevirerek…”
“Konu çok dağıldı, işin aslına dönelim en iyisi. Hani şu miting konusu...”
“Tamam, gelelim. Mitinglere neden katılmadığımı kısaca anlatayım. Mevcut mitingcileri kendime benzetemiyorum biiiiiir… Atılan sloganları yavan buluyorum ikiiiiii...”
“Başka?”
“Orak-çekiç logosunu gereksiz buluyorum üüüüüüç...”
“O niye?”
“Ortalama hafızada bıraktığı etkiyle, en kötü dönemlerinde bile kapitalizmin varlığını pekiştiren bir alâmetifarikaya dönüştüğü için...”
“Ya sonra?”
“Provokasyonlara alet edilmekten hoşlanmıyorum döööööört, OGK’dan tırsıyorum beeeeeeş...”
“Dur bir dakika, dur! OGK mı dedin? O ne anlama geliyor?”
“Orantısız Güç Kullanımı demek istiyorum… Ama bunu ben bulmadım, güvenlik bürokrasisinin icadı.”
“Kısacası, polis dayağından korkuyorsun.”
“Lütfen dayağa dayak demeyelim, o eskidendi. Şimdilerde kaburga kıran, beyin sarsan şiddete bile orantısız güç kullanımı deniyor. Ben de bu kavramın algılanış biçiminden yararlanarak OPS, OPSS, OBİ ve OPİ isimlendirmesini yaptım.”
“Bunun sana ve senin gibilere ne yararı var?”
“Kutsanmış kavramlara ağza sakız olmuş sözcüklerle karşı çıkmanın bir anlamı yok. Çıkıldı da ne oldu? Her seferinde orantısız güç uygulandı? İlk anda anlaşılamayan, yumuşatılmış, hoşlaştırılmış terimler üzerinden protestonun kolaylığını ve zevkini neden yaşamayalım ki?”
“Bu taktik başarılı olur mu?”
“Kesinlikle olur... İnsanlar isim değişikliğinden çok etkileniyor. Görmüyor musun, orantısız güç kullanımı icat olunduğundan bu yana parkta, sokakta dayak atılması nasıl da kabul görür oldu."
“Bunlar münferit olaylardır.”
“Yaygınlaşmış münferide, münferit denebilir mi?”.
“Mağdurlar rapor alıp dava açarak sorunlarını çözsünler."
“O kadar basit değil. Söz ettiğin süreç, OSR nedeniyle pek işlemiyor.”
“Hay senin OSR’una! O da ne?”
“Orantısız Sağlık Raporu… Haberin yok mu, orantısız güce maruz kalanlara, durumuyla orantısız sağlık raporu veriyorlarmış genellikle.”
“Hâl böyle olunca, sen hiçbir mitinge katılamayacak mısın, vahşi kapitalizmi protesto edemeyecek misin?”
“Üç gün boyunca boş durmadım tabii ki, bir şeyler düşündüm.”
“Sonuç çıkarabildin mi?”
“Çıkardım abi… Ben artık orantısız protestocuya, orantısız güç kullanımına bulaşmadan, bulunduğum yerden orantılı protesto edeceğim OPS’u ve OPSS’u.”
“Peki, nasıl olacak bu iş”
“Protestom geldiğinde siyah tişört, siyah pantolon giyeceğim, siyah rozet takacağım mesela.”
“Bunun bir etkisi olur mu?”
“Neden olmasın. OPSS toplantısı yapılırken yüz binlerce insanı siyahlar içinde normal yaşamını sürdürürken bir hayal etsene.”
“Hayal ettim ve çok etkilendim doğrusu.”
“Günü geldiğinde sen de benim gibi siyah giyer misin abi?”
“Olur ulan, giyerim. Üstelik ekstra yol masrafı da yok.
“Atletim, donum da siyah olacak.”
“İyi güzel de, ya siyah giyinmeyi yasaklarlarsa, siyahlıları toplarlarsa?”
“Neden toplasınlar?”
“Protestocusun ya!”
“Soran olursa, satanist olduğumu söylerim.”
“Bu kez seni hem protestocu hem de satanist olduğun için hırpalarlar.”
“Beşiktaşlıyım derim.”
“O gün Beşiktaş’ın maçı yoksa yutmazlar.”
“Sinan Çetin taklidi yaptığımı söylerim.”
“Belki denenebilir ama boydan kaybediyorsun.”
“Yastayım derim.”
“Müslümanlıkta yas tutulmaz.”
“Hıristiyan’ım derim.”
“Kimliğinin din hanesine bakıp gerçeği öğrenirlerse durumun daha da kötüleşir.”
“Yeter artık be! Bu ne biçim demokrasi?”
“Kolay anlayabilmen için ODS desem olur mu? Orantısız Demokratik Sistem..."

Ali Sefünç

Turşulu Can Simidi

2009-09-01T00:28:00.001-07:00

Ekonomi krizden kurtulsun diye birtakım zevatın tekrarladığı, “Alın verin ekonomiye can verin” sloganı ayyuka çıkınca, Anlayamayan Adam’ın anlama arzusu depreşmişti yine. Aklına, yıllardır bildiği turşulu, simitli bir fıkranın günümüz çeşitlemesi geliverdi ansızın.

Bir turşucu ve bir simitçi birgün satış yapmak için bir sokağın köşesini tutarlar ancak işler kesattır. Turşucu simitçiye, “Sen benden turşu al, ben senden simit alayım, böylece siftah yapalım” der. Hemen oracıkta siftah yaparlar ancak ardından satış gelmez. Çünkü sokakta gezenler ya parasız ya da iştahsızdır. İç çamaşırı imalatçısı komşularını yolda görünce sevinirler, ancak adam ucuz ithalat yüzünden atölyesini altı ay önce kapatmıştır, meteliksizdir. Meteliğin çapraz kurda kaç TL olduğunu hesaplamalarına böylece gerek kalmaz.

Satıcılar ısrar ederler ancak ona veresiye turşu ve simit satamazlar, çünkü eski iç çamaşırı imalatçısı şimdi don alacak parasının olmadığını söyler. Bu bahaneye inanmazlar, ama yine de acıma hissiyle turşu ve simit ikram ederler o komşuya. İthalatın birçok imalatçıyı cansız bıraktığını bilmektedirler çünkü. Gerçi satılan turşunun sarımsağı ve simidin alerjan susamı da ucuz ithalattır, amma velâkin salatalığın ve patlıcanın yerli mahsul olması teselli edicidir.

Eski imalatçının esnaflığa soyunmasından korkunca, yaptıkları işte para olmadığını söylemekten de geri kalmazlar. Turşucu ve simitçi çaresiz, ciro artırıcı yöntemlerini gün boyu defalarca tekrarlarlar. Akşam olduğunda her ikisi de karın ağrısı çekerek, “Allah Allah, tezgahlarımızda mal kalmadı ama biz tek kuruş kazanamadık. Acaba nerde hata yaptık?” derler.

Anlayamayan Adam, sloganla ekonomi kurtarma gayretinin analizini yaparken, bu abartılı iktisadi fıkrayı göz ardı edemezdi. Çünkü slogan hazırlama ve reklam etme zevatı, o turşucunun fikrini çalmıştı besbelli. Ayrıntılarda birçok benzerlik vardı sanki. Sorular aklını kurcalıyordu: Herkes “alıp verişe” çıkınca, ekonomiye can verilecektir ancak neden can verilecektir? Biyoenerji veya kan verilse, serum takılsa, organ nakli yapılsa olmaz mı? Anlayamayan Adam, “Eyvah” nidasıyla, paniğe kapıldı ansızın. Yoksa ekonomi kan kaybetme dönemini geçirmiş, can çekişme dönemine mi girmişti? Durum çok mu umutsuzdu? “Ne olur gerçekleri benden saklamayın ekonomiden sorumlu abiler, ablalar” diye haykırmak geldi içinden. Ayıplanmaktan ürktü, sesini çıkaramadı.

Ekonomiye can vermek için borç alanların can vermesi yetmemiş, şimdi topluca kurban olmaya mı davet ediliyorduk? Slogan, gerçekten şüphe uyandırıcıydı. ”Alın verin ekonomiden pay alın” denmemişti mesela. “Paranız var mı?” diye soran da yoktu. Üretimden ve üreticiden de hiç söz edilmiyordu üstelik. Yalnızca esnaftan oluşan bir toplum muyduk biz? Ne var ki, esnaf da eriyip gidiyordu bu hengâmede. Yakın gelecekte AVM’lerin içinde açılan esnaf müzelerinde balmumu heykelleri sergilenirse; bakkal, kasap, manav belgeselleri çekilirse şaşmamak gerekirdi.

Üretmeden tüketmek, küresel inançlarımız arasındaydı artık. Alış-veriş merkezi odaklı görünüyordu bu kampanya. Ama reklam, ilan aktörleri esnaf kılığındaydılar. Muhtemelen son on yıldır alışverişin büyüğünü esnaftan yapmamış olsalar da. Gerçi esnaflarda esnaftan alışveriş yapmıyordu uzun zamandır. Slogan karakteri olarak esnafın seçilmesi, tehlikeli sahnelerde dublör kullanma alışkanlığından ibaretti belki de. Veya simgeseldi. Hipermarketler, bir nevi hiperesnaf mıydı?

Reklamda bir oyuncakçı amca vardı, dükkânında düğmesine basılınca Çince şarkılar söyleyen bebekler, test sürüşünde tekerleği yerinden fırlayan dışalım arabalar satan. Yıllarca kullanılmış, dağılmadan eskimiş bir oyuncak arabamız hiç olamayacak mıydı? Tuhaftı, Türkiye’de yerli oyuncak üreticisi kalmamıştı neredeyse. Oyuncak deyince, akla ilk Çin gelirdi. Bizimki iyiydi de, Çin ekonomisi mi çok bozulmuştu yoksa? “Aman ha, Çinliler üretip istihdam etsinler, yeşil karta muhtaç olmasınlar. Gariplerin gururu incinmesin, kampanyayı biz yürütelim” demek mi düşmüştü slogan karakterlerine? Kampanya masraflarına parasal katkıda bulunan yabancı var mıydı peki?

Anlaşılması güç başka ayrıntılar geliyordu akla. Sakız, gül, oyuncak; temel ihtiyaçlarımızdan mıydı? Öyleyse, vatandaş bu temel ihtiyaçlarından habersiz miydi? Veya çok mu saftı? Gül satan Roman kadın, kentsel dönüşüm dümeniyle yaşam alanını kaybedenlerden miydi? Bir aklıevvel ortaya çıkıp, “Para verin alalım, verelim, parasız ekonomiyi paralayalım” der miydi?

Ve soruların en can alıcısı, “Kampanya es kaza işe yararsa, fıkradaki turşucunun fikri haklarının parasal karşılığı kendisine teslim edilir miydi?

Ali Sefünç

Nafile Diyalog -2- Mantık suyu

2009-07-27T01:49:00.000-07:00

“Suya zam gelmiş.”
“Gelmişse ne olmuş?”
“Boşken anladık da, barajlar ağzına kadar dolu kardeşim.”
“Sahi, daha önce boş muydu?”
“Elbette, az kullanalım diye geçen yaz anormal zam yapmamışlar mıydı?”
“Hafızan amma kuvvetliymiş. Bu sene de çok yağmur yağdı be. Yazık, bütün planlar altüst oldu.”
“Hangi planlar?”
“Karadeniz’den içme suyu elde etme planları. İhale şartnamesi hazırdı oysa. Yatırım başka kuraklığa kaldı artık.”
“Nerden biliyorsun bunu?”
“Artık sanayide de içme suyu kullandırıyorlar, oradan biliyorum. Çok uğraştılar ama suyu bitiremediler.”
“Biri bana bu zammı açıklamalı.”
“Maliyetler artmıştır.”
“Ne maliyeti kardeşim? Yarısından fazlası vergi.”
“Senin vergisiz bir hayattan yana olduğunu bilmiyordum.”
“Ne alakası var? Ben dolaylı verginin aşırısına karşısıyım sadece. Çok kazanandan çok vergi alsınlar.”
“Bence mantığa uygun bir zam yapıldı.”
“Hangi mantığa?”
“Kamu idaresi mantığına... Çok para lazım.”
“Tasarruf etsinler.”
“Tasarruf devlete yakışmaz, millete yakışır.”
“Gelirim hiç artmıyor ama.”
“Tabii ki artmaz. Eve kapanmışsınız, kuruş harcamıyorsunuz. Birbirinize kazandırmadan nasıl gelir arttırabilirsiniz ki?”
“Hasta etme adamı, param yok ki harcayayım! Son emre rağmen kalan paramı kimseye kaptırmayacağım.”
“Hangi emir? Askerler yine muhtıra mı verdi yoksa?”
“Yok yahu. TOBB başkanının emrini diyorum. ‘Eve kapanmayın, pazara çıkın!’ dedi ya...”
“Helal olsun be, iyi akıl vermiş.”
“Emir cümlesiyle akıl mı verilir?”
“Emreder tabii ki. Bu halk ricadan ne anlar?”
“Mantığın da suyunu çıkardın en sonunda.”
“Paran kıymetliyse, çevrendeki her şeyin suyunu çıkartıp kullan, zamdan etkilenme.”
“Mantığın suyunu da mı?”
“Hayır, klimanın suyunu...”
“Saçmalama.”
“Ben çok ciddiyim. Klimanın dışarı sarkan hortumunu bağla tesisata, oldubitti... Geçen gün benim klimadan iki kova su aldım. Buz gibi valla… Havanın nem oranı o gün %40’tı hem de... %80 olsa, kova yetiştiremezdim.
“Nerde kullandın o suyu?”
“Ayaklarımı serinlettim, tuvalete döktüm. Sifon bozuldu da...”
“Zaten başka ne işe yarar ki?”
“Deli misin sen? Saf su o. Ütüye koy, saçlarını yıka, camları sil, kana kana iç...”
“Zırvalama kardeşim! Klimaya giren havanın nemi, soğuk metal aksama çarpınca suya dönüşüyor. İçersen, ağır metal zehirlenmesi yaşarsın.”
“Yapma ya! Sahi mi söylüyorsun? Kaç bardak içersem zehirlenirim?”
“Birkaç bardak içmen yeter sanırım.”
“Emin misin? İnanmıyorum.”
“İster inan, ister inanma. Keyfin bilir.”
“Zehirlenmenin ilk belirtileri neler peki?”
“Saçmalamak, kafa kaşımak, belden düşen pantolonu sürekli yukarı çekiştirmek...”
“Oh be rahatladım. Neyse ki bende öyle belirtiler yok henüz. Yok değil mi?”
“Şu an kafanı kaşıdığının, pantolonunu çekiştirdiğinin farkında değil misin?”
“Orası doğru ama kesinlikle saçmalamıyorum...”
“Sulu herifin tekisin sen.”
“Su zammına kafayı takmışsın ama su gibi boşa akıttığın zamanın maliyetini hiç hesaplamıyorsun.”
“O hesap nasıl oluyor?”
“Çok kolay. Ülke için kendini feda edenleri ve taraftarlarını eleştirmek için harcadığın zamanları topla yeter. Bugüne kadar kaç yıl etmiştir?”
“Üç-beş yıl etmiştir sanırım.”
“Peki, bunu daha da arttırmaya kararlı mısın?”
“Neden arttırmayayım ki? Eleştiri hakkımdan asla vazgeçmem.”
“Yakalandın işte bak! Eleştirdin de ne değişti? Su gibi boşa akıttığın zamana, sen de sürekli zam yapmadın mı bunca yıldır. Yaşam maliyetin artmadı mı? Ömrün boşa tükenmedi mi?
“Ne zammı? Ne maliyeti? Eleştirdim diye cebimden para çıkmadı ki.”
“Para da girmedi ama. Elde etme olasılığını hiçe saymak, elde olanı kaybetmekten betermiş, şimdi adını hatırlayamadığım bir filozofun dediğine göre.”
“Uydurma şimdi! Kimmiş o?”
“Beni yalancılıkla mı suçluyorsun? Seni kınıyorum.”
“Hatırlamadıkça buna hakkın yok. Sana üç saniye süre... Üç-iki-bir-sıfır… Koca bir sıfır…”
“Üç dakika süre verseydin, kesin hatırlardım.”
“Sana üç yıl da yetmez. Palavracılığını kınıyorum.”
“Bak, sen de beni kınadın.”
“Evet, öyle.”
“Esefle mi kınadın?”
“Hayır…”
“Benden nefret ediyorsun galiba.”
“Ben kimseye nefret duymam. İçimde kin biriktirmem çünkü.”
“Son derece tutarsızmışsın yahu. Az önce devletin tasarruf etmesini isteyen sen değil miydin? Birey olarak yapamadığın bir şeyi neden devletten bekliyorsun?”
“Parayla nefreti nasıl kıyaslayabilirsin?”
“İkisi de biriktirilebilir şeyler ama.”
“Kafam karıştı valla, bütün bunların su zammıyla ne ilişkisi var yahu?”
“Su hayat demektir. Suya değer vermeyen, bedelini ödemekten kaçınan, hayatı anlayamaz.”
“Suya değer vermediğimi kim söyledi sana?”
“Sen tabii ki… Küçücük bir zammı bile çok görmedin mi biraz önce? İnsan değer verdiği şeyi ucuzlatmaya çalışmamalı.”
“Bir kaşık suda boğmak lazım seni… En temel ihtiyaç bu, parasız kullandırılmalı kesinlikle.”
“Devletin zamları çözüm üretmek içindir.”
“Zamlar olmasa, hayatım kördüğüm olmazdı. Dolayısıyla çözüme de gerek kalmazdı.”
“Sizin gibilere de yaranılmıyor arkadaş. Daha ne yapsınlar?”
“Ekonomiyi bozmasınlar yeter.”
“Ekonomi çok iyi...”
“Hangi ekonomi iyi?”
“Devletin ekonomisi…”
“Halkın ekonomisi ne olacak peki?”
“Herkesin ekonomisi kendine.”
“Halkının ekonomisi bozulan devletin iyiliği kaç vakit sürebilir?”
“Yahu birader, birden aklıma geldi, sizin binanın bodrumunu su basıyordu, nedenini bulabildiniz mi?”
“Evet, sonunda bulduk. Bizans döneminden kalma bir su dehlizi geçiyormuş tam altımızdan. Yeni AVM’nin inşaatı sırasında onun ağzını betonla kapatmışlar. Gidecek yer bulamayınca, su bizim bodruma yönelmiş.”
“İzolasyon yaptırın.”
“Mecburen yaptıracağız. Anlaştığımız firma ‘İzolettin’ adında bir malzeme kullanacak.”
“O işe yaramaz, siz ‘Sukesolettin’ uygulattırın oraya.”
“Adını ilk kez duyuyorum. Sen kullandın mı?”
“Hayır ama televizyonda reklâmını çok gördüm.”
“ ‘İzolettin’in bir kötülüğünü gördün mü peki?”
“Hayır ama onun televizyonda hiç reklâmı yok.”
“Ben, firmanın verdiği garantiye bakarım, gerisine karışmam.”
“Her neyse... Biliyor musun? Ben Bizanslıları hiç sevmem.”
“Neden? Televizyona hiç reklâm vermedikleri için mi?”
“Ondan değil, İstanbul’un altını köstebek yuvasına döndürmüşler herifçioğulları. İnsan huzursuz oluyor. Ya oralara saklanmış altın varsa…”
“Surların bu kadar kilometre dışında altın mı saklanır?"
“Dilim, damağım kurudu, bir bardak su versene. Aman ha soğuk olmasın!”
“Ne o? Klima suyu vermemden mi korkuyorsun? Sen değil miydin övgüler sıralayan?”
“Hâlâ aynı fikirdeyim. Tamam arkadaş, nereden olursa olsun, soğuk su olsun... Bugüne kadar saçmalamadığıma göre korkmadan içebilirim.”
“Benden günah gitti öyleyse!”
“Şimdi hatırladım.”
“Neyi?”
Filozofun ismini... Sprio Walkskovich...”
“Saçmalıyor olmayasın?”
“Saçmalıyor muyum? Su kalsın, ben gazoz içeyim.”

Ali Sefünç

Mayın Jimnastiği

2009-06-15T06:42:00.000-07:00

Bir bahar mevsimiydi. Bahar temizliği yapmak, bekâr olduğu için Anlayamayan Adam’ın başına kalmıştı. Yerleri klasik yöntemle silerken kafasına mayın temizliği takıldı birdenbire.

Bir fıkrayı andırıyordu bu mesele. Kahramanlardan biri Amerikalı, biri Türk, biri Arap ve biri İsrailliydi galiba. Onlar bir gün hep birlikte “Google Earth”e girip uydu bakışlı gözlerle dünyayı izlerken Suriye sınırımızdaki mayınlı sınır hattını tesadüfen bulmuşlardı sanki.

Orası pek mümbitti. Neden? Çünkü yarım asırdır ekilmemişti ve alabildiğine tozluydu. Bir hafta temizlenmeyen evde bile işaret parmağı kalınlığında toz birikiyorsa, Suriye’den esen kum fırtınalarıyla diz boyu tozlanmış olmalıydı o arazi. Toz, toprağın özüydü.

Şimdilerde herkes ahkâm kesiyorsa, Anlamayan Adam da pekâlâ “Mayın Jimnastiği” yapabilirdi. Her zaman beyin jimnastiği yapılacak değildi ya! Özgür bir beyin, mayından daha tehlikeliydi ne de olsa, ulusal çıkarları gözetmeye kadar vardırabilirdi faaliyetlerini.

Kirlenmiş yer bezini durulamak için kovaya daldırdığı sırada bazı sorular belirmişti beyninde. O mayınlar soğuk savaş döneminde, “Tarlaya ektim soğan” türküsünü unutturabilmek için mi toprağa gömülmüştü? Milenyumdan sonra –kısaca MS– Türk tarımının gözden çıkarılacağının ilk işareti miydi bu sınır mayınlaması?

Duruladığı bezi kovadan çıkarttı, iyice suyunu sıktı. Yer paklandıkça ahşap zemindeki budaklar göze batıyordu. Budak benzeri olasılıklar belirmişti zihninde. Mayın Jimnastiği aktörlerine rolleri, bayrağı çok yıldızlı ünlü bir yönetmen tarafından paylaştırılmıştı galiba. Mayınlı tarlaya kaçınılabilir veya kaçınılmaz bir nedenle dalan Türk, bedeninin bir parçasını yitirirken; Suriyeli, tarlasını ve keyfini sürmüş; İsrailli, Sam Amca’sından ona da verimli topraklar bağışlamasını dilemiş –kutsal toprağı zaten vardı– Suudi Arap ise mayın altı edilen petroller için “yalelli” çekmiş olabilirdi.

Yer silmek çok zordu. Anlayamayan Adam’ın beli ağrımaya, diz kapakları acımaya başlamıştı. Arkadaşları onu, “Sen niye uğraşıyorsun? Bir temizlikçi kadın tutsana!” diye defalarca uyarmışlardı. Aslında denemişti ama hiçbir temizlikçi onun kadar iyi temizleyemiyordu evi.

Anlayamayan Adam merak ediyordu, şimdi durum neden değişmişti? Mayınları biz niye çıkartamazdık? Bu işi kotarmak organik tarım yapana yaraşırdı da, normal tarım yapan yüzüne, gözüne mi bulaştırırdı? “Toprak Ana”mız oralarda üveyleşmiş miydi? Yabancı menşeli mayına alışkın tarlada yerli çiftçinin ürünü kök salamaz mıydı? Her şey mümkündü galiba çünkü tohumlar da yabancı menşeliydi artık. Genetiği bozulanın niyeti de bozulabilirdi pekâlâ.

Kovadaki suya dalıp çıktıkça buruşukluğu artan ellerine baktı hayıflanarak. Tahriş olmaya başlamışlardı. Deterjanlar sağlığa zararlıydı. Tıpkı genetiği değiştirilmiş tohumlar gibi… Deterjanın organik olanı var mıydı? Arayıp bulmaya karar verdi.

Mayınla tarım iç içe değerlendiriliyordu şu sıra. Geçmiş yıllarda Suriye ile aramızda bir savaş çıksa, Silahlı Kuvvetler’i karşı tarafa geçirebilmek için mayın temizleyebilen organik tarımcı mı aranacaktı? Bulunamazsa, savaşmaktan mı vazgeçilecekti? Bu sorular çok abartılıydı ancak abartısız ne kalmıştı ki politi-ekonomik hayatımızda?

Parasal kaynak meselesi her alanda ciddi sorundu. Temizlikçi kadın tutmamasının bir diğer nedeni paraydı zaten. Gündelikler ateş pahasıydı. Temizliğe para vereceğine, indirimli marka giysiler alırdı kendine. İlaveten, yeni nesil bir cep telefonu…

Seçme hakkını kullanan yalnız o muydu? Hayır… Kamuyu yönetenler de tercih listesi yaparlardı. Örneğin, “Lale Devri” ihtiyaçlarına para vardı ama mayın temizlemeye yoktu. Geçmiş dönemlerde de aynıydı aslında. Çok gerekli işler yapılmak istediğinde kaynaklar saklambaç oynamaya başlardı çoğunlukla. “Organik elma dersem çık, armut dersem çıkma” diye seslenilmeliydi şimdilerde saklanan paraya. İşin bedeli çok mu büyüktü? Çıplak gözle bakılmayınca, kullanılan büyütecin büyüklüğüne bağlıydı galiba.

Evin deterjan masrafının eskiye nazaran artığını fark etti. O mu çok harcıyordu yoksa deterjanların kalitesi mi bozulmuştu? Hesabını bilmeyenin başı dertten kurtulmazdı! Mayına harcanacak para hesaplanıyordu da, mayınsız araziden 44 yılda kazanılacak para neden hesaplanmıyordu peki? Matematiğimize ambargo mu konmuştu? Ambargolar yalnızca “Ecevit” dönemine özgü değil miydi?

Mayın ayıklamak için neden sermayenin İsraillisi gündemdeydi? İşte bunu çözmüştü Anlayamayan Adam. Çünkü vatandaşı öz varlığına yabancılaştırmanın çift etkili, mavi boncuklu formülü bulunmuştu:

Eğer bir varlık Araplara verilmek isteniyorsa, “İsraillilere verilecek” deniyor; eğer İsraillilere verilmek isteniyorsa da, “Araplara verilecek” lafı ortaya atılıyordu.

Her iki seçeneğin de muhalifleri isyana hazırdı. İhale konusu varlık iki taraf arasında gidip gelen pinpon topuna döndüğü an itirazcıların başı döner, şuuru bulanırdı.

Buna rağmen itirazlarında ısrarlıysalar bir orta formül bulunuyor, “Şu öz varlığınızı Batı’lı bir firmaya verin de kurtulun bari” deniyordu. Batı’lı şirketin büyük hissedarları Arabistanlı ya da İsrailli olsa bile direnmekten bitap düşenler son teklifi onaylıyordu genellikle. Nasıl olsa Arap ve Yahudi sermayesinin görüntüsü saf dışı edilmiş, öz varlığı dışlama fikrine alışılmıştı.

Deterjandan vazgeçip, Arap sabunu mu kullansaydı? Daha ucuzdu ama değişiklik yapmak hiç kolay değildi. Alıştığı deterjanın kokusunu duymadıkça, evinin temizlendiğine ikna olamıyordu zira. Kullandığı deterjan kimin malıydı acaba? Kovanın içindeki kirli suya, yüzeydeki ölgün köpüklere baktıkça şuuru bulanmaya, başı dönmeye başladı.

Mayın temizleme fıkrası büyük olasılıkla Hollywood menşeliydi. Arap ve İsrailli için hava hoştu, Türk’ün istikbali ise loştu. Belki de fıkra kahramanı Türk kerhen karşı koymaya çalışmıştı. Başarılı olmuş muydu? Hayır… Peki neden? Çünkü fıkranın bir kuralı vardı: Kural koyucu “BOP” deyince akan sular duruyor, metal kaplı mayını çıkarttıktan sonra organik tarım yapmak bir yabancıya kalıyordu. Her şerde bir hayır ararsak, Türkçemiz zenginleşmişti bu sayede. “Hop dedik!” yerine, “BOP dedik!” diye uyarıldığımızda bunu anlayabilirdik.

Yer temizliği henüz bitmemişti ama kovadaki suyun taharet gücü yitmişti. Anlayamayan Adam mikrop yuvası suyu klozete boşaltıp sifonu çekti. Kova tekrar temiz suyla dolunca belki de içi ferahlayacak, beli doğrulacaktı.

Son birkaç soru daha kalmıştı Anlayamayan Adam’ın kafasında: İhale yabancısına yol gösteren bir yerli ortak ayarlanmış mıydı? Ayarlanmışsa, adı-sanı belli miydi? Mayını alınmış sınırdan petrol fışkırırsa, organik tarımda inat edilir miydi? İhale metnine, “Petrol çıkarsa bedeli ödenir!” maddesi eklenir miydi?
Bütün bu sorulara yanıt bulunamazsa, konu bir başka bahara kadar derin dondurucuya kaldırılır mıydı?

Ali Sefünç Haziran 2009

İsimli ve yazıyla ilişkili yorumlar dikkate alınır.

Yabancılama

2009-06-05T06:48:00.001-07:00

Yer, Ortaköy meydanının tam ortasıydı. Düzgün kıyafetli, ürkek davranışlı iki adam, kaygılı bakışlarla etrafı süzüyorlardı. Türkçe konuşuyorlardı, ama aksanları bozuktu.
Gördüğü ilk andan itibaren Anlayamayan Adam’ın dikkatimi çekmişti onlar. Merakla çevrelerinde dolaştı önce, sonra yanlarına yaklaştı.
“Eğer adres arıyorsanız size yardımcı olabilirim” dediğinde, aralarında bir sohbet başladı. O sırada danışmanlarını bekliyorlarmış. Anlayamayan Adam’ın aklına sohbet açıcı başka sorular da gelmişti:
“Buralara yabancısınız galiba?”
“Evet...”
“Ne işle meşgulsünüz?”
“Biz yabancı yatırımcıyız.”
Anlayamayan Adam, çok mutlu olmuştu. Yabancı yatırımcının adını sıklıkla duymuştu, ama hiçbirini bu kadar yakından görmemişti. Her yeni bütçe yılında, göç eden leylekleri bekler gibi bekliyorduk onları. “Yabancılar” denince, onun aklına daha çok uzaylılar gelirdi.
Tanıma fırsatını kaçırmayıp bu yabancıları incelemeliydi. İçlerinden birine dokunsa mıydı? Türkçe konuşuyor olmaları garipti.
Bu halleriyle, ona hiçte yabancı gibi gelmemişlerdi.
Kimlik sorgulayan bakışlardan kurtulamayınca, açıklama yaptılar. Kumral, uzun boylu olanı Hollandalıymış. Türkçe’yi, Amsterdamlı bir Türk’ten öğrenmiş. Öyle olduğu da belliydi zaten.
Onların esmer ve tıknaz olanına, “Yoksa o Hollandalı Türk siz misiniz?” diye sordu.
O, “Hayır, değilim... Annem beni Amerika’da doğurmuş da, o yüzden yabancıyım” diye yanıtladı.
Anlayamayan adam şimdi anlamıştı, son zamanlarda bunca insanın neden Amerikalarda çocuk doğurduğunu, çift pasaportlu yabancı yatırımcının neden bu kadar bol olduğunu.
Türkçeleri bozuktu, ama işleri tıkırında olmalıydı. Yabancıya borsada sıfır vergi uygulanıyordu. Onlara verilen sıfır, vatandaşın payına düşene benzemiyordu. İşte o an yabancı olası geldi. Biraz yabancılaşma yaşasa, o da yanındakiler gibi ‘yabancı yatırımcı’ olabilir miydi?
Yabancı yatırımcılar bazı sorunlardan dolayı üzgündüler şimdi.
Parayı borsaya yatırmışlar, sonra da kaldıramamışlardı Yerel ve küresel belirsizlikler planlarını bozmuştu çünkü.
“Üretime katkısı olmayanlar yatırımcı sayılır mı?” diye sordu, Anlayamayan Adam.
Onlar, “Biz parayı neye yatırırsak, o yatırım sayılır. Önemli olan, yatırma eylemin gerçekleşmesidir! Dolayısıyla, yatıran herkes yatırımcıdır” dediler. Anlayamayan Adam, topluca sırt üstü yatırılabileceğimizden korktu işte o an.
“Ayıp oluyor ama beyler!” diyerek teessüflerini bildirdi. Yabancılar paralarının derdine düşmüşlerdi, onu duymadılar bile. Çünkü kazançtan kayıpları büyükmüş. Zamanında dövize girememişler. Ama hala umutları vardı. Organik tarıma açılacak upuzun bir sınır hattından söz ediyorlardı aralarında. Heyecanla danışmanlarını beklemekteydiler. Kalabalığın içinden birini parmakla göstererek “İşte geliyor” dediler. Anlayamayan Adam da üzerine vazifeymiş gibi, “Hangisi?” diye sordu...
“Takım elbiselisi...”
“Kel, orta boylu, sinekkaydı traşlı olan mı?”
“Hayır... piknik tipli, ince bıyıklısı...”
“Hani şu kılçık gibi, sarışın, maviş gözlü turistin yanındaki mi?..”
“Evet evet o...”
“Ama o basbayağı yerli biri...”
“Evet, biz de yerli danışmana danışıyoruz zaten... Her kesimden simsar tanıyor, siyasetin dilini çok iyi biliyor. Akademisini bitirmiş galiba”
“O turist danışmanınızın yanından neden ayrılmıyor? Birlikteler mi? Danışman aynı zamanda rehberlik de mi yapıyor?”
“Siz de çok espriliymişsiniz... Turiste benzettiğiniz o adam, yerli danışmanımızın danışmanıdır... Hiçbir görüşmeyi kaçırmaz.”
Anlayamayan Adam şaşkına dönmüştü. Kafasındaki ‘yabancı yatırımcı’ kavramı, yerle bir olmuştu birdenbire. Hoşça kal bile demeden, kaçarcasına uzaklaştı onlardan, oralardan ve o düşüncelerden.
Yabancılar, hangi balık restoranına gideceklerini kararlaştırıyorlardı o sırada. Canları tereyağda karides çekmişti.

Ali Sefünç

İsimli ve yazıyla ilişkili yorumlar dikkate alınır.

Nafile Diyalog - 1 - Kabak etkisi

2009-06-01T06:11:00.000-07:00

- Biliyor musun ne olmuş?
- Mutlaka biliyorumdur.
- Öyleyse hiç anlatmayayım.
- Yok yok, sen yine de anlat. Bakalım ne kadar iyi biliyorsun?
- Hep böyle yapıyorsun, dilsel soğukluk getiriyorsun adama. Bak anlatmam ha!
- Ne o? Bildiklerini unuttun değil mi? Şimdi de beni bahane ediyorsun.
- Saçmalama! Neden unutayım?
- Onu ben bilemem artık. E peki, ne olmuş?
- Bir uçak pistten çıkmış.
- Ben biliyorum o olayı, neredeyse iki ay oldu. Sen daha şimdi mi duydun?
- Yok yahu, bahsettiğim uçak bu sabah pistten çıkmış.
- Vah vah, aynı uçak mıymış?
- Ben ne bileyim kardeşim, aynı uçak değildir herhalde.
- İnerken mi, kalkarken mi pistten çıkmış?
- İnerken…
- Motoruna kuş kaçmıştır mutlaka.
- Onu da nerden çıkardın?
- Kuşluk vakti inen uçakların başına bu gelir genellikle. O saatlerde uçakların inmesi sakıncalı bence...
- Hadi ya! Kuşlardan başka olasılık yok mu?
- Neden olmasın? Kuşlar masumsa, o zaman kaptan pilot sarhoştur.
- Sabahın köründe kim alkol alır kardeşim?
- Akıllım, sen sabahın körü san! Ya o uçak Brezilya’dan geliyorsa? Eğer öyleyse yola gece çıkmışlardır, pilotların kafası iyidir kesin. Anlarsın ya; samba, karnaval falan…
- Haberlerde öyle bir ayrıntı yoktu. Pilot alkollüyse, bu belli olmaz mı?
- Hem olur, hem olmaz.
- O niye?
- Kaza oldu mu medya pilotları kollar, uçakları suçlar.
- Neden öyledir?
- Her gazetecinin bir pilot akrabası vardır ama uçak fabrikası sahibi akrabası yoktur.
- Hiç sanmıyorum. Zaten konumuz gazeteciler değil, uçak kazası kardeşim!
- Pilotaj hatası yoksa pistte bir sorun vardır abi. Boyu kısaydı zaten.
- Diğer uçaklar da aynı pistte inmiyor mu? Neden boyu kısa olsun ki?
- Ayık pilotlar pistin en başına inip sıkı fren yapıyorlardır. Bu uçağın kaptanı kesinlikle sarhoştur.
- Yine aynı suçlamaya döndün. Senin anlayışında da bir kısalık var galiba.
- İddiaya var mısın? Pist kısa abi.
- Gerçi pistlerden birinin uzatılacağını duymuştum ama…
- Bak, ben haklıyım işte.
- Aksi düşünülemez zaten, hep sen haklısındır. E ne bekliyorlar o zaman? Bir an önce pisti uzatsınlar bari.
- Uzatırlarsa başka sorunlar çıkar, ileride ölümlü kazalar artar.
- İlginç bir yorum… Kazalar neden artsın?
- Pist uzayınca, uçaklar pistten hiç çıkartmayacak mı sanıyorsun?
- Evet, öyle sanıyorum.
- Çok yanılıyorsun abi. Mesafeyi bol bulunca, iniş takımlarını pistin tam ortasına değdirir bu maceracı pilot takımı.
- Yorumun mantıklı gelmedi.
- Arap da hacı yağını bol bulunca baldırına bacağına sürmüyor mu?
- Bilmem… Öyle mi?
- İnsanlardaki israf anlayışı, Arap-pilot ayrımı tanımaz abi.
- Diyelim ki haklısın. Nasılsa pist daha uzun olmayacak mı? Duramayan uçak yine pistin dışına çıksa da çamura saplanır. Ama eminim ki bu tür kazalar azalır.
- Orada toprak olmayacak ki saplansın. En az 5-10 aile telef olur. Her aileyi 4 kişiden sayarsak, 20-40 kişi gider abi.
- Ailelerin ne işi var orada? Piknik mi yapıyorlar?
- Piknik yasak.
- Ne var o zaman?
- Orası şimdi boş ama ileride TOKİ Bloklarında oturanlar olacak abi.
- TOKİ bloklarının ne işi var pistin ucunda?
- Yeni imar planı çıkmış, 2000 haneli site yapacaklarmış. İnşaat bittiğinde pistten çıkan uçaklar binalara toslayacaktır doğaldır ki.
- İnanılır gibi değil! Sen kalk, havaalanı alanına tecavüz edip binalar kur. Büyük haksızlık…
- Bence haklılar, İstanbul’da boş arsa mı kaldı?
- Sen de bir anormallik var mı?
- Yoooo. Çoğunluk benim gibi düşündüğüne göre çok normalim abi..
- Nereniz normal?
- Komple her tarafımız. Biz zaten normal olduğumuz için çoğunluğuz. Gerçi sayımız daha azken de normaldik ama sesimizi duyuramıyorduk...
- Çoğunluk olmak normalliğin kanıtı değildir bence…
- Bal gibi kanıtıdır.
- Sana katılmıyorum.
- Referanduma götürelim o zaman.
- Öf, sıkıldım. Normalliği, anormalliği bir kenara bırakıp gerçeklere bakalım. O bölge havaalanı için ayrılmış bir kere, site için başka yer bulsunlar.
- Bekâra karı boşaması kolay tabii… Kastettiğin başka yerler kent merkezinden öyle uzak ki, para etmiyor.
- Şehir merkezine yakın başka yerler bulsunlar o zaman.
- Denizin içine mi yapsınlar abi?
- Mantıksızlığına hayranım doğrusu. Ben de sana uyarsam, “Denize yapsınlar” der, çıkarım işin içinden kardeşim.
- Otoyol ve pist manzaralı evler, denize nazır olanlardan daha revaçta şimdilerde.
- Yine de bir denizi düşünsünler.
- O da fena fikir değil aslında. Marmara denizini tamamen doldursalar ne arsa çıkar ama. Çanakkale’ye kadar yolu var. İki boğazı birleştiren bir kanal da bıraktın mı arada, tamamdır...
- Konuşmayı sulandırma, biz asıl habere dönelim.
- Ne haberiydi?
- Uçak pistten çıkmıştı ya…
- Hangi havayollarınınmış?
- Kenya mıymış yoksa Kongo muymuş neymiş? Afrika ülkelerinden biri olduğu kesin ama.
- Yahu bunu baştan söylesene abi. Ne diye uğraştırıyorsun beni. Kaza nedeni apaçık belli.
- Hadi ya! Yine ‘Şıp’ diye bildin yani.
- Tabii abi. Şimdi bunlar Afrikalı ya, kalıbımı basarım kabak lastik kullanıyorlardır. Balatalar da az biraz erimiştir. Bilirsin, sabahları pist zaten nemlidir. Lastikler de kabak olunca uçak duramamıştır.
- Nasıl bu kadar emin olabiliyorsun?
- Şaka mı yapıyorsun? Benden kaçmaz, kabak lastiğin başa ne belalar açtığını iyi bilirim.
- Bu konuda uzmanlığın mı var?
- Kabak lastik yüzünden kazaya uğramıştım bir zamanlar.
- Uçakla mı?
- Hayır, arabayla?
- Uçakla araba kazası nasıl benzetilebilir? Birbirinden o farklı araçlar ki…
- Dert etme abi! Ben araçları değil, lastiklerini benzettim zaten. Bütün lastikler birbirine benzerler ya. Havayla şişirilmişlerdir ve yuvarlaktırlar…
- Bu tanıma uyan başka şeyler de var ama…
- Ne mesela?
- Boş ver. Hava ve kara yollarını birbirine karıştırmasak derim!
- Aslında ben kısa süreliğine pilotluk da yaptım.
- Ne pilotluğu?
- Dalış pilotluğu.
- Öyle bir pilotluk mu var?
- Şaka yaptım abi… Pervaneli uçaklarla tarım ilaçlaması yapıyordum. Dalış yapıyorsun ve ilacı püskürtüyorsun.
- Ne güzel işte, tam sana göreymiş.
- İyiydi ama sürdüremedim.
- Niye bıraktın?
- Küçük bir kaza oldu da.
- Nasıl bir kaza.
- Bir tarlaya dalış yaparken önüme aniden iki katlı bir ev çıktı.
- Ev niye önüne çıksın? Hareket eden sensin be kardeşim!
- Sen kimden yanasın be abi?
- Haklıdan yanayım tabii ki.
- Tamam, anladım. Benden değil, evden yanasın.
- O ev daha önce orada yok muydu?
- Vardı aslında.
- Rotayı mı karıştırdın, evin varlığını mı unuttun?
- Yok be abi. O çiftlik evi daha önce tek katlıydı. Oğlu evlenecek diye adam evinin üstüne bir haftada kat çıkmış. Nerden haberim olsun?
- Seçim öncesi miydi?
- Evet ya.
- Kötü mü çarptın?
- Az biraz… Kanadın biri koptu.
- Sana bir şey oldu mu peki?
- Mecburi iniş yaparken tarladaki ürünler kafama çarptı.
- Yine kusur olduğu yerde duranda yani…
- Canı yanan benim ama…
- Tarlada ne ekiliydi?
- Bal kabağı… Birkaç ay hastanede yattım.
- Anlaşıldı, senin kısmetin kabaktan açılmış.
- Aksine, kısmetim kabaktan kapandı. İşten atıldım.
- Kazada en çok ne tarafın zarar gördü?
- Tam hatırlamıyorum.
- Hangi serviste tedavi gördün?
- Çapraz sorguyu boş ver şimdi abi. Sonra bir ara anlatırım. Biz ne diyorduk? Hah, site meselesi… Havaalanı manzaralı bir evim olmasını öyle isterim ki…
- Hayale bak! Gürültüden uyuyamazsın, ne cazibesi var o evlerin?
- Penceresinden uçakları sayarım.
- İnenleri mi, kalkanları mı?
- Bunu hiç düşünmemiştim. Yahu gerçekten, ben hangisini sayayım? Yoksa her ikisini de mi? Çok zor olur ama.
- Kolayı var zeki kardeşim. Yalnız inenleri sayarsan kalkanları da saymış olursun. Veya tam tersi…
- Doğru ya, inmemiş bir uçağın kalkması imkânsızdır. Öyle değil mi?
- Öyle tabii. Merakımı bağışla, uçakları neden saymak istiyorsun?
- Alışkanlık meselesi. Hayatımın ilk yıllarında yoldan geçen arabaları sayardım.
- At arabası mı, kamyon mu?
- Çocukken kamyon, sonraları otobüs… Askerlik bitince de, kısa bir dönem kırmızı vosvagen...
- Vosvagen niye?
- Dileğim olsun diye...
- Şimdi hatırladım. Kaç kırmızı vosvagen olunca dilek gerçekleşiyordu yahu?
- 100 vosvagen abi...
- Bayağı da varmış. Artık trafikte vosvagen de kalmadı ki, dilekler gerçekleşsin. Örneğin; senin şu havaalanı manzaralı TOKİ dairesi...
- Yok be abi, kırmızı vosvagen böyle dileklere işlemez. Dilediğin evi alabilmek için para saymak lazım.
- Bir an hatırlayamadım, vosvagenle ne dilek tutuluyordu?
- 100 taneyi tamamlamanın ardından ilk karşılaştığın kişiyle evlenebilmek için.
- Bu tür şeylere yalnızca genç kızların inandığını, koca için vosvagen saydıklarını sanırdım.
- Ben de öyle bilirdim ama bir kere olsun şansımı denemek istedim.
- Dileğin tuttu mu peki?
- Ne yazık ki tuttu!
- Haydaaa! Pişmanlık niye?
- Sayıyı tamamladıktan 5 dakika sonra, zar zor terk ettiğim eski sevgilimle köşe başında karşılaşmayayım mı?
- Sonra ne oldu peki?
- İlişki yeniden başladı.
- Onunla evlenmek zorunda mıydın? Hakkını bir sonraki için kullansaydın.
- Abi tamam, bunu ben de düşündüm ama karşı koyamadım. Sanki ilahi bir güç beni ele geçirmişti.
- Hâlen onunla mı evlisin?
- Evet, iki de çocuk var. Ellerinden öperler.
- Yeni bir evlilik için yine araba saysaydın. Mesela kırmızı Porshe...
- Araba saymanın bendeki hatırası kötü, bir kere daha denemeyi göze alamadım.
- Ama şimdi uçakları saymayı düşünüyorsun…
- Anca kendime geldim. Modernleşmek, çağa uymak lazım. Belki uçaklarla tutulan dilekler de vardır.
- İnanç batıl olduktan sonra, araba yerine uçak sayarak nasıl modernleşilir ki?
- Abi, sen farkında değilsin galiba? Yenidünya düzeninde modern araçlarla ilişki kurduğun, ona sahip olduğun veya kullandığın an otomatikman modernleşiyorsun.
- Batıl inancı ne yapıyoruz peki?
- O aynen duruyor, inancı değiştirmeye hiç gerek yok. Yeter ki araçlar modern olsun.
- E çüş artık. Modern silah kullanılarak yapılan katliamlar çağdaş eylem mi oluyor? Ya lüks hayat yaşarken feodalliğine zirve yaptıran birinin demokratlığına ne demeli?
- Modern araçlar ön plana çıkınca, suçlu arada kaynıyor abi. Katil bile olsa… Son cümlen de çok güzeldi ama bak işte onu anlayamadım.
- Çok saçma. Konuyu değiştirelim.
- Abi şimdi birden aklıma geldi, bana biraz borç verebilir misin?
- Ne alaka?
- Birkaç günlük sıkışıklığım var da.
- Hiç nakdim yok valla?
- Anladım. Paran olsa verirdin değil mi?
- Tabii ki verirdim.
- Ben de teşekkür ederek alırdım abi.
- Verildi mi alınır canım.
- Aldım gitti o zaman.
- Neyi?
- 5.000.- lirayı…
- Kimden?
- Bizim Müjdat’tan abi… Sana borcu varmış, iletmem için bana vermişti.
- Allah’ım sen bana sabır ver! Biz nerden geldik bu noktaya?
- Uçak kazasından.
- Bak kardeşim o paranın yeri var. Yengen tek taş pırlanta yüzük alacaktı o parayla…
- Benimki aldı bile. 12 ay taksitle almayanı dövüyorlar.
- Taksiti hiç sevmem.
- Seni çok iyi gördüm be abi, zayıflamışsın galiba…
- Ne zayıflaması? Kilo aldım. Her neyse, 5.000.- diyorum…
- Gram’dır sanırım, o kadar kilo almış olamazsın.
- Lira diyorum ulan… 5.000.- lirayı senden almam lazım kardeşim.
- Yenge nasıl? Sağlık, afiyet yerindedir umarım. Çocukların okul durumu iyi mi? Bir gün yemeğe bekleriz. Gelmezseniz valla küserim.
- Tamam tamam, anlaşıldı. Ne zaman ödeyeceğini söyle bari…
- En kısa zamanda tabii ki.
- Ne kadar kısa?
- İlk karşılaşmamızda…
- Sözünü tut ama!
- Tutmaz olur muyum? Öpeyim abi.
- Az önce öptün ya, daha ne istiyorsun?
- O sayılmaz.

Ali Sefünç

Keçileme

2009-06-01T05:34:00.000-07:00

ANLAYAMAYAN ADAM

Keçileme Ege ve Akdeniz kıyılarına yaptığı her seyahatte, keçiler takılırdı kafasına.

Stabilize yol kenarlarında, 2/B’ye dönüştürülmesi caiz ormanlıklarda görürdü onları. Bazen de plaj manzaralı bir yamaçta… Güneşlenen üstsüzlere,

inşaat sezonundan bakiye röntgenciler gibi dikerlerdi gözlerini.

Anlayamayan Adam, şimdi bir kez daha keçiler coğrafyasındaydı. Karnı acıkmış, canı çöp şiş çekmişti.

Yol kenarında çardak altı bir restorana girdiğinde, yine o soru

belirmişti aklında aniden:
Otlatılan, yapraklatılan keçilerin akıbeti ne oluyordu acaba?

Keçiler sayılamayacak kadar çoktu, ancak ortada keçi eti yediğini veya birilerine servis ettiğini söyleyen yoktu...

Vitrininde, “Keçi eti satılır” levhası asılı kasap olmadığı gibi; mönüsünde, “Terbiyeli keçi şiş” yazan restoran da bulunmuyordu.

Eğer karın doyurmuyorlarsa, on binlerce keçiyi beslemenin ne âlemi vardı?

Beslenip büyütülüyorlardı da ne oluyordu?

İçlerinden meslek erbabı çıkmadığı malumdu. Yalan değilse, tek bir şansları vardı.Koyunun olmadığı yerde ‘Abdurrahman Çelebi’ olmak...

Bıçak altına yatırılmıyorsa o keçiler, belli bir süre yaşayıp ecelleriyle mi ölüyorlardı?

Eğer öyleyse, neden o yöredeki kasabaların ‘Asri Keçi Mezarlığı’ yoktu?

Mis kokularıyla, Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı’nın kadrolu süs hayvanı mı oluyorlardı?

Anlayamayan Adam, başka ipuçlarına gereksinim duyunca, ishal olan birileri var mı diye de bakınmıştı, keçilerle sıcak temas kurduğu her bölgede. Dişi keçi etinin bağırsak bozduğu, etobur kentli efsanesiydi ne de olsa.
Ayak bastığı topraklarda buna dair yıvışık bir kanıt elde edememişti o güne değin…

Yalnızca, zeytine benzetip birkaç kez ağzına atmaktan kendini alamadığı miktarlıca keçi boku habbesine rastlamıştı keçi yollarında.

Dişi keçi etinin bağırsaklara dokunduğu gerçek miydi? Bu iddiada doğru değilse, iddiacıların bağırsaklarında yaşanan psikosomatik bir araz mıydı?

Daha da önemlisi, koyunun bulunmadığı yerde keçi eti yememek mümkün müydü?

Olamazdı herhalde, hayvancılık sektörünün ekonomik ruhuna aykırıydı böyle bir şey.

Cinsi saklanarak veya önüne ‘koyun’ sıfatı eklenerek çöp şiş yapılınca, keçi etinin lezzetine doyulmuyordu belki de.

Anlayamayan Adam, soru işaretlerinden iyice bunalmıştı. Kabaran iştahını oyalamak için bir bardak yayık ayranı istedi, keçi sütünden yapılıp yapılmadığı sorgulamadan. Nasıl olsa keçi sütünden peynirin itibarı yerindeydi, hakkında atıp tutan yoktu.

Yakınlardan bir yerden, keçilerin vazgeçilmez gerdan takısı çıngırakların çıngırdaması geliyordu kulağına.

Başında sipariş almak için dikilen sert bakışlı, el yıkama alışkanlığı kısıtlı, yerlituristi aşağılayan bakışlı, ter kokulu garsonun sabrını taşırma pahasına düşünmeye devam etti.

Kim bilir? Belki de keçiler hakkında yürütülen dezenformasyondu, onların etiniitibarsız kılan, küçümsenmelerine yol açan.

Bir komplo teorisi üretiverdi oracıkta: Sarp kayalıklara tırmanma kabiliyetleri, şeytani zeka fışkırtan bakışları, inatçı kişilikleri, keçi sakallı entelektüel görünüşleri bazı köylüleri ‘ırahatsız’ etmişti büyük olasılıkla. Kendi aralarında yarışmakta bile zorlanırken, karşılarına bir de keçilerin rakip çıkması huzurlarını bozmuştu besbelli. Rayiç koyun kültürüne muhalif keçilerle yarışmaları mümkün değildi ne de olsa. Muhtemelen bu sebepten onları dışlamış; etini piyasaya sürerken adını anmaz olmuşlardı.

Anlayamayan Adam, durumu biraz olsun anlamış ve bu nedenle huzura kavuşmuştu artık. Bir gayret toparlandı, keçi inadını bırakıp bir buçuk porsiyonçöp şiş yemeye karar verdi. Yanında mevsim salatası, keçi peyniri, kavun, şalgam suyu ve bir küçük rakı…

Ali Sefünç

İsimli ve yazıyla ilişkili yorumlar dikkate alınır

Geri Adım

2009-06-01T04:02:00.000-07:00

Zaman tünelinde 'geri adım' dönemleri vardır. Geri adım atanlar genellikle birbirine benzerler. Öyleyse, reenkarnasyona mı inanmak lazımdır?

Ali Sefünç

Falih Rıfkı Atay'ın "Çile" adlı kitabının 62' nci sayfası :

Gülmek

Tuhaflık Sanatkarlarından biri 1952 yazında demiştiki:

- Sahnede eskilerle de alay ediyorduk, gülüyorlardı. Şimdikiler kızıyorlar.

Nitekim gazetelerin verdiği havadis doğru ise bundan böyle hususi tiyatrolarda memurlar bulunacakmış. Bunlar büyüklerimize takılmak saygısızlığını gösterenleri mahkemeye vereceklermiş.

İşsiz kalmamaları için biz bu sanatkarlara küçüklere takılmalarını tavsiye etmekten başka ne yapabiliriz ? Tek gülelim de kendimize gülelim.

Bu münasebetle gazetelerde karikatürü görünmez olan bir Fransız hükumet adamının, demekki artık unutuldum, diye azap çekmesi hatırımıza geldi. Fransız zekası durmadan büyükleri ile alay eder.

Komik türkücülerin başlıca konularından biri, cumhurreisleridir. Dumerq'in bekarlığı üzerine nice türküler yakılmıştı. Evlendikten sonra ise zavallı adamın bir daha adını bile anmadılar.

Takılma sevimli kılar. Bunu yalnız somurtkan şark ve çatık kaşlı diktatörler anlamaz. Rusya'da mizah ve karikatür yoktur. Hitler'in ne kendisi, ne de Almanyası gülmüştür. İngiliz milleti ise imparatorluğunu mu, yoksa alay dehasını mı, ikisinden birini kaybetmekte seçmeli kalınca hangisini tercih edeceği bilinmiyecek kadar bu sanatın zevkine ve keyfine varmıştır.

Mustafa Kemal alaycı idi. Yakınlarının takılmalarını ne kadar hoş gördüğü de şimdi gözümüz önüne geliyor. Bir gün çiftlikteki ilk köşkün önünde oturuyorduk. Çiftlik ziyanda idi. Atatürk hasis değilse de hayli tutumlu olduğundan, para kaybetmeyi sevmezdi. O gün yine geçen yılın zarar hesabını vermişlerdi. Henüz hiçbir ağaç olmıyan bu bozkır parçasının o köşesine bir havuz yapmışlar. Suyun içine de renkli ampul koymuşlar. Hava kararınca fiskiyeyi işlettiler. Mavili kırmızılı yeşilli sular fışkırdı. Atatürk bir bomboş, tamtakır toprağa, bir de renkli su yelpazesine bakarak :

- A be Mustafa Kemal, sen çiftçi misin? Hayır. Baban çiftçi mi idi?

Hayır. Ziraat okudunmu? O da hayır. İşte bilmediği işe girişip parasını kaybedenlere sular bile güler, demişti.

Kendi kendisiyle de alay etmesini biliyordu. Çünkü zekası ince, hissi, ruhu ince idi.

Ekim 1954